ЕО - Орталық Азия қарым-қатынастарының 25 жылдығына орай халықаралық конференция өтті

Биыл Қазақстан пен Еуропалық одақ арасында дипломатиялық қарым-қатынастың орныққанына 25 жыл толып отыр. Осыған байланысты кеше Қазақстандағы Еуропалық одақ өкілдігінің ұйымдастыруымен халықаралық конференция өтіп, онда стратегиялық байланыстар мен халықаралық істердегі ынтымақтастықтың жаңа бағыттары талқыланды.

Егемен Қазақстан
22.02.2018 9399
2 Суреттерді түсірген Ерлан Омар, "Егемен Қазақстан"

Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы жарасымды байланыс еліміз тәуелсіздігін алған алғашқы жылдардан бері жалғасып келе жатыр. Бүгінгі таңда осынау халықаралық экономикалық бірлестіктің Орталық Азиядағы негізгі сенімді серіктесі де – Қазақстан. Дипломатиялық байланысқа айғақ болған алғашқы құжат 1995 жылы қабылданды. Осылайша, Қазақстан Еуропалық одақпен Орталық Азиядағы өзара ынтымақтастық пен серіктестік туралы келісімге келген алғашқы мемлекет болды және әзірше келіссөздердің екінші буынын жасаған өңірдегі жалғыз ел болып отыр.

Халықаралық конференцияның ашылу салтанатында сөз сөйлеген Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов өз сөзінде Еуропалық одақпен ынтымақтастықты дамыту – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сыртқы саясаттағы басты басымдықтарының бірі екенін айта келе, Президенттің биылғы «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында да Еуропалық одақпен әріптестікке ерекше назар аударылғанын атап өтті.

Министр айтуынша, Еуропалық одақпен байланыс орнатылған 25 жыл ішінде өзара сенімді әріптестіктің негізі берік қаланып, ынтымақтастық көкжиегі кеңейе түскен. Қазіргі таңда қарқын алған сауда-экономикалық көрсеткіштер – соның айғағы. ЕО мен Қазақстан арасындағы кеңейтілген ынтымақтастық пен серіктестік жөніндегі жаңа күшейтілген келісімнің өзі екіжақты орнықты дамудың бағыттарын айқындап, барлық сала бойынша байланысты нығайтқан.

Еуропалық одақ алдағы уақытта Орталық Азияға арналған ЕО Стратегиясын жаңарту туралы шешімге келіп отырғаны белгілі. Қ.Әбдірахманов Қазақстан бұл шешімді толығымен қолдайтынын, осыған орай нақты ұсыныстар енгізуге дайын екенін жеткізді.

Министрдің Қазақстан атынан жариялаған ұсыныстардың алғашқысы – жеке кәсіпкерлікті дамыту, орта және шағын бизнесті қолдау бағытында бірлескен жұмыстарды белсенді жүргізу. Осы орайда Еуропалық одаққа мүше елдердің тәжірибесі ескеріліп, ол нақты үлгі ретінде қолданылуы тиіс.

Екіншіден, Қазақстан энергия тиімділікті арттыруға айрықша мән беріп отыр. Былтыр өткен ЭКСПО халықаралық көрмесінде де жасыл экономиканың тиімділігі мен оны қолданудың артықшылықтары күллі әлемге айшықталды. Сондықтан Еуропалық одақпен осы бағытта да бірлескен жұмыстар қолға алынуы керек.

Үшіншіден, халықаралық бірлестікпен ынтымақтасу барысында көлік-транзиттік саланы дамыту да басым бағыт ретінде қарастырылуы тиіс. Бұл Орталық Азия елдерінің экономикасын дамытуға да ықпал етпек. Осы орайда Орталық Азия Еуропа мен Азия арасында тауарлар мен энергия ресурстарын тасымалдайтын транзиттік дәліз ретінде ғана қалмауы тиіс. Орталық Азия елдерінің экономикасын тиімді әртараптандырып, жоғары сұранысқа ие тың технологиялық өндірістерді құру үшін ЕО тәжірибесі мен көмегіне сүйенген жөн.

Министр сондай-ақ, Қазақстан цифрландыру саласында, экология, су ресурстары, адам құқықтары және заңның үстемдік құруы мәселелерінде де жаңа тәжірибелерді қолдануға мүдделі екенін атап өтті. Бұған қоса, білім беру, қоршаған ортаны қорғау, су ресурстарын ұтымды пайдалану салаларындағы ынтымақтастық та тереңдей түсуі қажет. Қ.Әбдірахмановтың айтуынша, болашақ стратегияны құру кезінде ескерілетін бұл жайттар еуропалық компаниялардың өңірлік нарыққа шығуына және аймақтағы Еуропалық одақтың ұстанымын нығайтуға жаңа мүмкіндіктер ашады.

Халықаралық конференцияның жұмысына сәттілік тілеген Сыртқы істер министрі Қазақстан Президенті елдің экономикасы мен қоғамдық өмірін барлық сала бойынша жаңғыртудың тың бағдарламасын ұсынғанын айта келе, Еуропалық одақ пен оған мүше мемлекеттер Қазақстанның осы маңызды жоспарын жүзеге асыруға үлес қосатынына сенім білдірді.

Бұдан кейін сөз алған Еуропалық Одақтың Орталық Азия бойынша арнайы өкілі Питер Буриан аталған ұсыныстарды мақұлдайтынын және Еуроодақ уағдаластық орнатуға септігін тигізетін бастамалардың бәрін қолдауға дайын екенін жеткізді.

Еуропалық Одақтың Орталық Азияға арналған стратегиялық құжаты 2019 жылдың ортасына қарай дайын болады деп күтілуде. Онда ынтымақтастықты одан әрі дамытудың негізгі басымдықтары белгіленбек.

Бұдан кейін алқалы жиынның панельдік сессиясы басталып, қатысушылар халықаралық жағдайларға қатысты ой-пікірлерін ортаға салды.

Спикерлер Еуропалық одақ пен Орталық Азия мемлекет­тері арасындағы саяси, эконо­микалық, сауда салаларындағы екіжақты және аймақаралық қатынастарды, ынтымақтастық пен байланысты кеңейту бола­шағын талқылады. 

Қазақстандағы ЕО өкілдігінің басшысы Траян Христеа еліміз­дің көтерген бастамаларын Еу­ропалық одақ тарапы жоғары бағалап отырғанын жеткізді. Оның айтуынша, Еуропалық одақ Қазақстанды өңірдегі іргелі әріптес санайды.

«Қазақстан мен ЕО ара­сындағы әріптестік деңгейі маңызды. Өйткені екі тараптың қарым-қатынасы VI ғасыр­да, Ұлы Жібек жолы арқы­лы Шығыс пен Батыс сауда-саттық жасай бастағаннан бері қалыптасқан. Құрлықтың екі жағына жеткізілген тауар­лар, идеялар, мәдениет пен өрке­ниет дәл осы аймақтан өтті. Сон­дықтан Еуропалық одақ үшін Қазақ­стан өңірдегі ең маңызды әріптес екенін атап өткім келеді», деді ол. 

Т.Христеаның сөзіне сүйен­сек, ЕО Қазақстанды сауда және экономикалық әріптес қана емес, тұрақтылық пен толеранттықтың үлгісі ретінде қарастырады. Бұдан кейін өкіл 26 жыл ішіндегі қол жеткізілген жетістіктерге тоқталды. Екіжақты әріптестіктің нәтижесінде Қазақстанның сыртқы тауар айналымының 15 пайызы осы Еуропалық одақ елдеріне тән. Сонымен қатар Т.Христеа одақтың Қазақстанға инвестиция салу бойынша да алдыңғы қатарда екенін атап өтті.

Өзбекстандағы ЕО өкіл­дігінің басшысы Эдуардс Стип­райстың айтуынша, қазіргі таңда ел аймақтағы маңызды әріп­тестердің біріне айналып келеді. Соның нәтижесінде кейінгі жеті жылда Еуропалық одаққа мүше мемлекеттер мен Өзбекстан арасындағы тауар айналымы 178 миллион еуроға жеткен. Э.Стипрайс бұл елмен әріп­тес­тік­ті одан әрі нығайту керек екен­дігін атап өтті. Осыған сәйкес Еуропалық одақ өңірлерді дамытуға, ауыл шаруашылығын жандандыруға маңыз бермек.

Содан кейін ЕО-ның Қыр­ғыз­стандағы уақытша сенімді өкілі Яап Ора баяндама жасап, тараптар арасындағы әріп­тестікті нығайту барысында атқа­рылып жатқан шараларға тоқ­талды. Ол 2017 жылғы жел­тоқсанда басталған көп раунд­ты келіссөздер екіжақты серік­тестікті жаңа деңгейге шыға­ра­тынына сенім білдірді. 

Я.Ораның сөзіне қарағанда, қазіргі таңда ЕО тарабы Қыр­ғыз­станда көптеген салалар бойынша жұмыс істеп жатыр. Елде жыл сайын адам құқығы жөнінде жарыссөздер ұйымдастырылып, осы саланы жандандыруға маңыз беріледі. Сондай-ақ одақ да­му жөніндегі мәселелерге де көңіл бөліп отыр. Өкілдің дерек­теріне сай, ЕО 2014-2020 жыл­дар аралығында қырғыз ағайын­дарға 180 миллион еуро көле­мінде қаржылай көмек берген. Я.Ораның айтуынша, елде заңның үстемдік құруына, білім саласына және өңірлік дамуды интеграциялауға ерекше көңіл бөлінеді.

ЕО-ның Тәжікстандағы өкілі Маргус Солнсон ұйымның ел үшін маңызды әріптес екенін сөз етті. Оның айтуынша, тәжік­тер тарапы одақты ұзақ мерзім­ді және тұрақты саяси серік­тес ретінде есептейді. Екі тарап­тың байланысын нығайту мақ­сатында өкілдіктің бірқатар жұ­мыс­тар атқарып жатқаны да айтыл­ды. М.Солнсонның сөзіне сүйен­сек, Тәжікстанда адам құқық­тары, гендерлік теңдік, ба­лалар құқығын қорғау мәселе­леріне ерекше ден қойылған. 

Бұдан кейін ЕО мен Орталық Азия елдері алдындағы ортақ қауіпсіздік сын-қатерлері, ген­дерлік теңдік пен адами капиталды дамыту жөнінде пленарлық сессиялар өтті. Аталған жиын барысында қазақстандық және шетелдік сарапшылар өз пікір­лерін ортаға салды. 

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу