Берекелі бастамалардың берері мол

Жұрт жағдайын жақсартатын жобаларға жол ашылды

 

Еліміздегі әр азамат мемлекеттің қорғауы мен қолдауын және қамқорлығын сезінетін жағдайға жету – орындалмас арман, қол жетпес сағым емес екен, бұйыртса, жуық жылдарда жүзеге асатын  жоталы жобалардың қатарына енгенін естіп-көріп, шынын айтсам, балаша қуандым. Президент Н.Назарбаевтың Парламенттің қос палатасының бірлескен отырысында жаңа әлеуметтік бастамалар көтеріп, жұртшылықтың әл-ауқатын жақсартуға жаңа бетбұрыс басталғанын жариялауы қоғам өміріне наурыздың жаңа лебіндей әсер етті. Елбасы өз Үндеуінде ұсынған 5 бастамасының баршасы мән-мағына, маңызымен жүрекке жылы тиіп, көкейге қонды.   

 

Егемен Қазақстан
07.03.2018 4772
2

Бірінші – әр отбасының бас­паналы болуына жағдай жасау мәселесі. «Отан от басынан басталады», «Үйі жоқтың – күйі жоқ» дейтін исі қазақ баласы бұл бастамаға қалайша мейірленбесін?! Қазіргі нарық қыспағында отырған кезеңде арзан баспана алу дегеніміз ас­пан­дағы айға қол жеткізгенмен бірдей көрінеді.

«Біз соңғы жылдары азамат­тары­мыздың үй алу мүмкіндігін кеңейту үшін көп жұмыс істедік. Өткен жылы ауданы 11,2 млн шаршы метр болатын қыруар тұр­­ғын үйлер салынды. Бұл – бұрын бол­ма­ған рекордтық көрсеткіш. Алайда бұл атқарылған жұмыс­тар жеткіліксіз. Әлі күнге дейін көптеген отбасында өзі­нің үйі жоқ. Бұл – әлеуметтік маңызы зор про­­бле­ма­ның бірі. Біз ипотекаға қолжетім­ділікті арт­тырып, осы мәселені шешу үшін бар­лық жағдайды жасауымыз керек», деді Елбасы.

Мемлекет басшысы ұсын­ған, тұрғын үймен жаппай қамту­ға арналған «7 – 20 – 25» бағдар­ламасы тығырықтан жол тапқан ұтқырлығымен көңілден шықты. Озық шетелдердің деңгейімен шендесетін жоба. Ең төменгі 7%-дық ипотекалық несиеге 20%-дық бастапқы жарнасын төлеп қалаған пәтеріңді алу, оны 25 жылдық мерзімде өтеу – қай отбасына болса да үлкен көмек, тәуел­сіздік тұсында бұрын-соң­ды болмаған жақсылық.

Біз қазір төртінші өнеркәсіптік революция дәуірінде өмір сүріп отырған елдердің қатарындамыз. Жер шарында жаһандық осы құбылыс қарыштауда. Бұрынғы үшеуі қандай еді дейсіздер ғой? Біріншісі – ХІХ ғасырда бу қозғалтқышын жаппай қолда­нысқа енгізу кезеңі, екіншісі – ХХ-ғасырдың басындағы электр­лендіру дәуірі, ал үшіншісі осы өткен ғасырдың соңында келген автоматтандыру мен компьютер заманы. Ентелеп келген соң­ғысы– осы үшінші кезеңнің жалғасы, бірақ анағұрлым жоға­ры деңгейдегі, кибер­фи­зикалық жаңа технологиялар дәуірі.

Біз технологияны өзгертумен шұғыл­данып жүргенде технологиялар біз­дің өзімізді өзгерте бастады. Жаһандану жық­пылында адасып қалмау үшін қандай қаре­кеттер керек?

Осы орайда еске түседі. Ұлы Бернард Шоудан бір тілші: «Сіз ғылыми-техни­калық революция жетістіктеріне қалай қарайсыз?» деп сұрағанда: «Біз осы ҒТР-дың арқасында суда балықша жүзуді, аспанда құсша ұшуды үйрендік, бірақ жер бетінде адамша өмір сүруді бәрібір үйрене алмадық», деп жауап берген екен.

Шынымен, қалай адамша өмір сүруге болады? Әрине, жауап айқын – адам бола білу керек, адам болып қалу керек дейміз. Дегенмен, бір сәт төмен түсіп, құдай­шы­лығын айта­­йық­шы. Қарапайым адамға ең ал­­дымен керегі не нәрсе? Ең бас­ты қажеттілік – баспана, азық, киім, білім... Басқасы кейін... Ал бәрінің түбі айналып келіп қар­жыға тіреледі. Тапшылықтан зәру­лік туындайды. Мемлекетің бай болып, қарапайым адамың бас­пана­сыз, аш-жалаңаш, білімсіз болса, киберфизика мен нанотехнология көмектесе ала ма? Міне, Президент Н.Назарбаевтың осы бір қалың бұқара үшін аса маңыз­ды, әлеуметтік мәні зор, өте өткір де өзекті мәселені шешуді ба­тыл қолға алғаны сүйсінтті. Бұл – бас­­па­на­сыздық проблемасын мейлінше жеңіл­дететін игілікті, берекелі бастамалар.

Мемлекет басшысы өзінің Үндеуіндегі екінші бастамасында жалақысы төмен жұртшылық­тың жағдайын жақсарту үшін салықты 10 есеге азайтып, 1-ақ пайызбен салық салуды ұсынды. Мұндай жағдайда жалақы көлемі анағұрлым ұлғаяды. Бұл да білген адамға зор жеңілдік, үлкен көмек.

«Болашақ – жастардікі» деген­ді көп айтамыз. Біз «Бола­шақ» бағдарламасы­мен жастарымызды шетелдерде оқыту­ды сәтімен жолға қойдық. Ол тү­лектер өз Отанына мол біліммен оралып, Қазақ­станның даму жолына лайықты үлестерін қосу үстінде. Оларға хош көңілмен сүй­сіне қараймыз. Бірақ өз елі­міз­дегі білім беру жайы қалай? Сын көтере ме? Осы мәселеде, биыл бір жыл толып отырған «Бо­ла­шаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» бағдарламасы бойынша қазақ тіліне аударылып жат­қан «100 озық оқулық» жобасы­ның келешегіне үлкен үміт артатынымыз рас.

Үндеуге үңілейік: «Үшінші бастама. Жоғары білім алудың қолжетімділігі мен сапасын арт­тыру үшін төмендегідей шара­ларды ұсынамын. Қазір жыл сайын бөлінетін 54 мың грант­қа қосымша 2018-2019 оқу жылында тағы 20 мың грант бөлу керек. Оның 11 мыңы техни­ка­­лық мамандықтар бойынша ба­калаврлық білім беруге тие­­сілі болады. Бұл төртінші өнер­кәсіптік революция жағ­дайын­дағы жаңа экономикада зор сұранысқа ие болатын сан мың жаңа маманды даярлауға мүмкіндік береді. Мұнда ең алдымен инженерлер, ақпараттық технология, роботты техника, нанотехнология саласының мамандары туралы сөз болып отыр».

Міне, мұның бәрі – болашаққа талпынған әрбір қабілетті жасқа туғы­зылған қосымша тың мүм­кіндіктер. Қарапайым қазақ балалары жаңа дәуірге лайық сирек те жаңа мамандықтарды меңгеріп жатса, еліміздің ертеңі жарқын болмай ма?

«Біз әлемдік стандарттарға сай білім беру жүйесін қалып­тас­тыра отырып, сту­дент­тердің білім алуына және тұрғын орны­на жағдай жасауға жете назар аударуымыз қажет. Өздеріңіз білесіздер, сырттан келетіндер қаланың шетіндегі ескі үйлерді жалдап, содан қиындық көріп, зардап шегіп жатады. Мұндайда, әрине, сапалы білім алу туралы айтудың да қажеті жоқ. Бүгінде жоғары оқу орындары мен кол­ледж­дердің студенттерін жатақ­ханамен қам­­та­масыз ету мәселесі өте өзек­ті. Бұл мін­­­детті шешу үшін ЖОО-лар, колледж­дер және девелопер-компаниялар мем­ле­кет-же­ке­­меншік серіктестігі бойынша жатақ­хана құрылысын бастауы қажет», деді Елбасы.

Оқу грантын көбейтіп, жатақ­хана тапшылығын жою деге­німізді – келешекке жол ашу, болашаққа жағдай жасау, жас буынға мемлекеттік қамқорлық, еліміздің ертеңіне салынатын отандық инвестиция деп есептеу керек.

Сондай-ақ шағын несие беру мен аймақтарды газбен қамтама­сыз ету туралы бастамалар да ха­лықтың көкейінен шығары анық.

Елбасы өз сөзінде ұсынылған бес бас­таманың ойдағыдай іске асуына бірден-бір кепілдік – елдің бірлігі екенін баса айтты. Шынында да, бүкіл берекенің бас­тауы мен түп қазығы ұлтымыз­дың тұтас­тығында жатыр.

Конституциямызда белгі­ленген әлеу­меттік мемлекет ұғымы әр азаматқа мемлекет тарапынан қамқорлық жасаумен өлшенеді. Бұл бастамалар, түбе­гейлі алған­да, әлеуметтік мемлекетті нығайтуға жасал­­ған нық қадам деп бағалауға ла­йық. Сонымен қоса қарыштап басқан Қазақ­стан­ның халықаралық қоғамдастық алдын­дағы абырой-беделін де айтарлықтай арттыра түсері сөзсіз.

Еліміздің тілегі – жастар, тірегі – ауыл. Ендеше, олардың мүд­десі мемлекет мүд­десіне айналғаны бізді неге қуант­пасын?!

Ұлықбек ЕСДӘУЛЕТ,

Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

АЛМАТЫ

 

 

 

 

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу