Елдің туын асқақтатқандар

Спортта ерлермен қатар қыздар да ел қоржынына жүлде салып, байрақты бәсекелерде ел мерейін асырып жүр. Осы орайда қыздар спортында жекелеген спорт түрлерінен тұңғыш медаль алған бойжеткендер туралы ой қозғамақпыз.

Егемен Қазақстан
08.03.2018 4028
2

Кеңес өкіметі заманында сол дәуірдің желаяқ оғландары Ғұсман Қосанов, Әмин Тұяқовтың жеңісіне марқайып, көңіл жұбатып келген жанкүйерлер дәл осы спорт түрінен «жарықтың жылдамдығын жолда қалдыратын» желаяқ қыздарымыз атой салады деп еш ойламаса керек-ті. Дегенмен, өзге елдің спортшылары секілді біздің қаракөз қыздарымыз да жеңіл атлетиканың жеңіс тұғырынан көріне бастады.

Жеңіл атлетиканың 100 метрге кедергілер арқылы жүгіру түрі бо­йынша сынға түскен Ольга Шишигина 1994 жылғы Жапонияның Хиросима қаласында өткен Азия ойындарында жеңімпаз атанды. Осы жеңісінен кейін оған «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері» деген атағы берілген. Ал араға алты жыл салып Ольга 2000 жылғы Сидней Олимпиадасында топ жарып, қазақстандық қыздар арасында жеңіл атлетикадан тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды.

Бүгінде Ольга Шишигинаның жеңісті жолын тағы бір жеңіл атлет Ольга Рыпакова лайықты жалғастырып келеді. Үш Олимпия ойындарына қатысқан Рыпакова бір алтын, екі қола медаль жеңіп алды. Сондай-ақ ол Азия ойындарының үш дүркін чемпионы, жабық ғимараттағы Азия ойындарының екі дүркін чем­пионы, бұдан бөлек жеңіл атлетикадан әлем чемпионатының күміс және қола жүлдегері саналады. Осылайша жеңіл атлетикада Ольга Шишигина бастап берген эстафетаны бүгінде Ольга Рыпакова табысты жалғап келеді.

2004 жыл еліміздің спортына жарық жұлдыз сыйлады. Біз оған дейін де оның есімін білетінбіз, кілем төрінде қол жеткізген табыстарына сырттай сүйсініп, аз-кем жеңісіне марқайып жүретінбіз. Бірақ бұған дейін оның әсемдік пен әдемілік ұштасқан қимылын қазақстандық жанкүйерлер көзбе-көз көріп, тамашаламаған-ды.

Афина Олимпиадасында көркем гимнастикадан көпсайыс бойынша Әлия Юсупова гимнастиканың небір сүлейлері арасынан жарқырай көрініп, соңғы сынға дейін жүлдеге таласты. Олимпиада қорытындысы бойынша жеңіс тұғырының үш сатысына ресейлік және украиналық арулар жайғасып,
отандасымыз төртінші орынды қанағат тұтқан еді. Дегенмен, сол уақыттағы үздіктермен мәреге үзеңгілесе жеткені Әлия Юсупова үшін үлкен жеңіс болатын. Ол Азия чемпионатының 12 дүркін чемпионы, Азия ойындарында екі рет алтын, екі рет күміс медаль алған. Жазғы Универсиаданың қола жүлдегері атанған спортшы. Қазіргі таңда Юсупованың шәкірттері түрлі халықаралық турнирлерде жеңімпаз атанып жүр. Бүгінде Әлияның қазақ көркем гимнастикасында алатын орны ерекше, құрметі биік қазақ қызы.

Бұрындары ертегілеріміз бен аңыз-әңгімелерде ғана кездесетін қазақтың батыр қыздары қазір еліміздің түкпір-түкпірінен бой көрсете бастады. Солардың бірі ауыр атлет – Жазира Жаппарқұл. Арыстағы қарапайым отбасының кенже қызы Толағай сияқты тау көтермесе де, зілтемір көтеріп бүкіл әлемді таңғалдырып жүр. Халықаралық жарыстарды былай қойғанда, Жазира бүгінде әлемнің екі дүркін күміс жүлдегері. Төрт жылдықтың басты додасы саналған Олимпия ойындарының күміс медалін кеудесіне таққан тұңғыш қазақ қызы.

Бертінге дейін қазақ қыздарына «жат» болған жекпе-жек өнерінде де қыздарымыз ерлермен жарысып, Олимпиадаларда атой салып жүр. Бұрындары ер боксшылар ғана жете алатын жетістікке, әлем чемпионы деген атаққа бүгінде боксшы бойжеткендеріміз де қол жеткізе бастады. Соның нақты дәлелі – Назым Қызайбай бокстан әлемнің екі дүркін чемпионы деген атақты лайықты иемденіп жүр. Сондай-ақ қыздарымыз әлем чемпионатымен шектеліп қалмай, Олимпиаданы бағындыруға көшті. 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында Марина Вольнова күміс жүлдегер атанса, араға төрт жыл салып бұл жетістікті Дариға Шәкімова қайталады.

Мəнерлеп сырғанау спорты да қазақ перзенті үшін спорттың əу бастан кенжелеп қалған бір түрі еді. Біздің білуімізше, сайыстың бұл саласында бұдан біраз жылдар бұрын Айгүл Қуанышева, Құралай Тілебалдинова деген қыздарымыз болды. Бірақ олар спорт шебері дəрежесіне жетіп, бірнеше рет респуб­лика чем­пионы атанған еді. Сеңнің көбесін алғаш Элизабет Тұрсынбаева бұзды. Мəнерлеп сырғанаушы жасөспірімдердің аламан бəйгелерінде жарқырады. Міне, биыл өзінің алғашқы Олимпиадасына қатысып, үздік 24 спортшының ішінен 12-орыннан көрінді. 18 жастағы Элизабет үшін бұл өте жоғары көрсеткіш. Әсіресе қазақ қызы үшін. Бұйырса, Тұрсынбаева алдағы Олимпиадаларда топ жарамын деп білек сыбанып отыр.

Қазақ қыздарының ырқына келе бермейтін спорт түрлерін де бүгінде аруларымыз ырқына көндіре бастады. Жоғарыда атап өткендерімізден бөлек, балуан қызымыз Эльмира Сыздықова 2016 жылы Рио Олимпиадасында қола жүлдегер атанды. Былтыр Зарина Диас теннис спорты бойынша қазақ қыздары арасында бірінші болып WTA сериясына енетін турнирде жеңімпаз атанды. Жуырда ғана өз мәресіне жеткен Пхенчхан Олимпиадасында фристайлдың могуль түрінен қола жүлдегер атанған Юлия Галышева да бұл тізімге қосылды. Бұрын-соңды спорттың бұл түрінен қазақстандық қыздар жүлде алып көрмеген еді.

Әли БИТӨРЕ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу