Достық пен сенімге негізделген байланыстар

Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының 2014-2020 жылдарға арналған тұжырымдамасында еліміздің Орталық Азияның саяси тұрақты, экономикалық орнықты және қауіпсіз дамуына мүдделі екені атап көрсетілген. Сондай-ақ бұл сыртқы саясатымыздағы басымдықтардың бірі болатыны аталған.

Егемен Қазақстан
13.03.2018 54
2

Қазақстан Орталық Азия өңіріндегі өзінің рөлі мен жауапкершілігін жете сезініп келеді. Себебі қазіргідей алмағайып заманда өңірлік тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етіп, жаңа сын-қатерлерге, оның ішінде шекаралас жатқан мемлекеттерден таралуы ықтимал қауіп-қатерлерге қарсы іс-қимыл жасау басты міндеттердің бірі саналады. «Қазақстан Орталық Азияда жанжалға бейім әлеуетті әлсірету, әлеуметтік-экономикалық проблемаларды, су-энергетикалық торап пен өзге де қайшылықтардың түйінін шешу мақсатында ішкі өңірлік интеграцияны дамытуға ұмтылады», деп көрсетілуі сондықтан.

Кез келген мемлекетке, оның ішінде көрші әрі тарихы тамырлас елдерге әр салада интеграциялық байланыстар орнатып, ынтымақтастықты нығайту аса қажет және ол барлық тарапқа тиімді. Рас, мұндай ынтымақтастық кезінде өңірдегі бес мемлекеттің арасында болған. Өкінішке қарай, түрлі себептерге байланысты тереңге тамыр тартуы тиіс сол байланыстар соңғы онжылдықта әлсірей бастады.

Бұл өңірдегі елдердің экономикасына да кері әсер еткені шындық. Тіпті шекараларда оқ атылып, адам өліміне соқтырған оқиғалардың болғаны да жасырын емес. Дегенмен соңғы бірнеше жылдың ішінде Орталық Азия мемлекеттері арасындағы бұрынғы ынтымақтастықты қайта жандандыруға сөз жүзінде емес, іс жүзінде нақты қадамдар жасалып жатқаны қуантады. Оның ұйымдастырушысы және бастамашысы Қазақстан Президенті екенін халықаралық қоғамдастық жақсы біледі.

Елдер арасындағы байланыстар­ды ор­нықтыратын әрі оны терең­дете­тін, ол – Мемлекеттер бас­шылар­ы­­ның кездесу­лері. Осы тұр­ғы­дан алып қарағанда, Елба­­сы­мыз Н.Ә.Назарбаевтың саяси тұлға­сы, ел мен елді, халық пен халықты жақын­­дас­­тыру­дағы көшбасшылық рөлі ерек­шеленіп тұрады. Мысалы өткен жыл­дың өзінде Қазақстан басшысы Өзбек­стан Президенті Шавхат Мирзиеевпен бірнеше рет кездесті, екі елдің қаты­настарын дамытуға қатысты өзекті мәселелерді талқылады. Енді міне Өзбекстан басшысы Астанаға тағы сапарлағалы отыр. Дерек көздеріне қарағанда, ол Қазақстандағы Өзбекстан жылының салтанатты ашылуына қатысады. Өз кезегінде бұл екі мемлекет халқының мәдени-гуманитарлық байланыстарын нығайтуға мүмкіндігінше ықпал етпек.

Осының алдында, яғни 15 наурызда Қазақстан басшысының шақыруымен Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон Астанаға ресми сапармен келеді деп жоспарланып отыр. Сапардың мақсаты – екі елдің өзекті мәселелері бойынша әріптестігін нығайтып, екіжақты бірқатар құжаттарға қол қою. Жалпы, Қазақстан мен Тәжікстанның қатынастары мемлекеттердің тәуелсіздік алған кездерінен достастық және стратегиялық әріптестік негізде дамып келеді. Сондай-ақ екі елдің ширек ғасырдан бергі дипломатиялық қатынастары өзара сенім мен қолдауға негізделген серіктестікте елеулі табыстарға жетті. Қазақстан мен Тәжікстанның күн тәртібіндегі өзекті мәселелерде де ұстанымдары жақын және үйлеседі.

Қазақстан тәжікстандықтарға гума­нитарлық көмек көрсетуден аянып қалған жоқ. Мұндай қолдау жыл сайын көрсетіліп келеді десек, қателесе қой­маспыз. Бір ғана мысал: осы жылдың басында Қазақстан Тәжікстанға 10 мың тонна жылыту мазутын жеткізу үшін 3,9 миллион доллар бөлді. 2006 жылдан бері оның жалпы көлемі 34,5 миллион доллардан асты. Бұл елге Қазақстан тарапы құрылыс материалдары, астық пен азық-түлік түрлерінен де гуманитарлық көмек көрсетіп жатыр.

Орталық Азия ынтымақтастығына қатысты айта кететін тағы бір мәселе, Өзбекстан басшылығына Ш.Мирзиеев келгелі Өзбекстан мен Тәжікстан арасындағы «тоң» жібігендей болды. Осы жақында ол Душанбеге сапармен барды. Мемлекет басшыларының кездесуінде екі ел азаматтарына отыз күндік визасыз жүйе енгізу туралы келісімге қол қойылды. Сонымен қатар сауда-экономикалық әріптестікті дамыту мәселелеріне де назар аударылған. Екі мемлекеттің қазіргі сауда айналымы 240 миллион доллар екен. Алдағы жылдары оның көлемін едәуір арттырудың жолдары қарастырылмақ. Осы орайда, Орталық Азия мемлекеттері басшыларының Астанадағы кездесуі елдер арасындағы ынтымақтастыққа жаңаша серпін береді деген сенімдеміз.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу