Театр тектілікті сүйеді

...Спектакль аяқталып, шапа­лақ соғылды. Қалың көрер­мен сах­нагерлерге қошемет көр­сетісіп, шы­мыл­дық жабылды. Шымыл­дық­пен бір­ге әлгінде ғана 2 сағат бойы­на бір­тұтас әлемге айналып, бір­ге ты­ныстаған сахнадағы актер­лер мен залдағы көрермендер ара­сын­да­ғы шекара да, толассыз толағ­ай әсер­лер де шорт үзілді.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 2172

Ендігі сәтте көрермен үшін актер әле­мі тылсымға айналып қалуы керек. Өнер­дің заңы сондай! Себебі сахна – киелі мекен. Оған тек құпиялылық қана жарасады.

Бірақ біздің көрерменнің спектакльден кейінгі «спектаклі» енді бас­талды. Тайлы тұяғы қалмай сахнаның ар­ғы бетіне ағылып жатыр. Суретке тү­суге... сөйтіп, әлеуметтік желі ар­қы­лы актермен жақсы қарым-қаты­на­сын жаһанға жария етіп мақтануға... Ал әлгінде ғана мағынасы күрделі, әрекеті ауыр қойылымды аяқтаған актер демін алып, қара терге малшынған кейпін енді қалпына келтіруге оқтала бергені сол еді, өнер иесін межелі жеріне жет­кіз­беді. Орта жолдан тоқтатып, қол­­тық­тап алып, жарқ-жұрқ суретке тү­су­шілердің қарасы да, кезегі де толас­тар емес. Амал жоқ, актер жылы ға­на жы­миып, көрерменнің тілегін үн­сіз орын­дауда. Себебі бұл – театр мә­де­ниеті.

Иә, мәдениет қай жерде де, кім-кім­ге де қажет. Ол, әсіресе, театр әле­мінде. Әйтсе де, бүгінгі шектен тыс жариялылық, өнерімен қоса жеке өмірін де күллі ғаламның талқысына ұсы­ну, әр басқан қадамын, қыдырған, дос­тарымен бас қосқан, түрлі кештерде көңіл көтерген суреттерін үздік­сіз әлеуметтік желіге жүктеу, той-тома­лақ­­тың төрін бермей, тойханаларда «хал­тура»деңгейінде өнер көрсету – мұның барлығы да актердің сыр мен сұлулыққа толы жұмбақ әлемін тым қадірсіздендіріп жібергендей әсер беретіні бар. Қала берді, қарапайым сөз саптауындағы жүйесіздік пен таяздық, дұрысы білімсіздік те әртіс адамның абыройын қарапайым көрерменнің алдында жығып беріп жатқандай ма?..

Олай деп кесіп пікір білдіруіміз себепсіз емес. Осыдан біраз бұрын заман­дас актермен сапарлас болу мүм­­кіндігі бұйырды. Жол қысқарту үшін өнер жайлы, істеп жүрген жұ­мысы, алдағы жоспарлары тура­лы әңгіме қозғадық. Жаңа рөлге дай­ындық үстінде екен. «Жақында премь­ера» деді. Рөл төл классикамыздан бұй­ы­рып­ты. Басты кейіпкердің бірі. Пікір ал­маса келе түсінгеніміз – әлгі сахнагер сомдамақ бейнесін, сол заманның дәу­ір тынысын зерттеп-зерделеу бы­лай тұрсын, өз кейіпкеріне тиесілі репликадан басқасын, яғни пьесаны толық оқымаған болып шықты. Әлгіндегі ғана қызықты әңгімеге құлшынып тұрған көңіліміз су сепкендей басылды.

Тағы да ойымызға естеліктерден оқып таңырқасқан, тәнті болысқан режиссер Асқар Тоқпановтың Абай бейнесін шығару барысындағы актер Қалибек Қуанышбаевпен дайындығы түсті. Абайдай алып бейнесін тудыру үшін Шыңғыстауға дейін барып, сол аймақтың тыныс-тіршілігімен, адамдарының мінез-құлқымен танысып, том-том кітапты жата-жас­тана оқы­ған актер еңбегі сонда аңыздай кө­рін­ді. Бірақ ол тіпті де қиял-ғажайып емес, өнер иесінің сомдамақ рөліне де­ген сүйіспеншілігі, күнді түнге, ап­таны айға жалғаған жанкешті еңбе­гінің жемісі еді. Нәтижесінде, сах­наланғанына 80 жылға жуық өт­се де, Қалибек Қуанышбаевтың кейіп­теу­індегі сол Абай күні бүгінге дейін сом­далып жатқан ақын бейнесінің эта­лонындай. Сапалы ізденіс, тың­ғы­лықты дайындық, кейіпкеріне деген шексіз махаббат пен жұмысына де­ген сүйіспеншілік актер есімін мәң­гілік етті. Абай бейнесі Қалибек Қуанышбаев ойыны арқылы қалың көрерменнің көңіліне берік бекіді. Сахнагер есімі аңызға айналды.

 Ал енді қазіргі актерлер жұмысын барлап көрейікші. Бас-аяғы бір-екі аптада көз ілеспес жылдамдықпен Гамлет сынды күрмеуі қиын күрделі рөл­дерге де көзсіз батырлықпен бара бе­ретін ғаламат жедел сахнагерлер ойы­ны неліктен Қалибек Қуаныш­ба­евтың орнын әлі баса алмай келе жатыр?..

Себеп – бүгінгі актерлердің ішкі дай­ындығынан бұрын, сыртқы әсер ету, жарқ-жұрқ жарнамаға, әлеу­мет­тік желі арқылы бар өмірін көп­ші­лік алдына жайып салуға деген қы­зы­ғу­шы­лығының өз кәсібіне деген махабба­тынан басым түсуі. Осының салдарынан көрермен үшін актер әлемі құ­пия­лылығын жойып, жалаңаштанды. Қо­ра-қопсы, үй-жайдың маңайындағы әң­гі­мені қаузаймыз деп жүріп, өнер өзі­не ғана тән тектілігінен айырылып қал­ғандай. Шектен тыс жариялылық пен қолжетімділіктің салдарынан қа­ра­­байыр күйге түскен ақсүйек өнер – театр кейбір сәтте өзінің төл пер­зе­нтт­еріне өкпелідей көрінеді...

Назерке ЖҰМАБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.04.2018

«Smart Zholy» бағдарламасының үздік стартап жобалары анықталды

20.04.2018

23-26 мамыр күндері Астанада «KADEX - 2018» көрмесі өтеді

20.04.2018

Денсаулық сақтау министрі Орал қаласында

20.04.2018

Заңнамаға архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер қаралды

20.04.2018

Дубайдағы инвестициялық кездесуде ОҚО-ның инвестициялық өсу драйвері зерттелді

20.04.2018

Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

20.04.2018

ТҮРКСОЙ Шыңғыс Айтматов жылын ашты

20.04.2018

Арсен Венгер «Арсеналдан» кететін болды

20.04.2018

Алматы облысында тау жыныстарының қозғалуы тіркелді

20.04.2018

Петропавлда спорт колледжі ашылады

20.04.2018

Алматыда Парламент Мәжілісінің депутаттары жатақханаларды аралады

20.04.2018

Алдағы демалыс күндері ауа райы қандай болады?

20.04.2018

Солтүстік Қазақстанның жас суретшілері халықаралық байқауда топ жарды

20.04.2018

Оңтүстікте ХҚКО арқылы 10 миллионнан астам қызмет көрсетілді

20.04.2018

Солтүстік Қазақстанда архив ғимараттары жоқ аудандар бар

20.04.2018

«Самұрық-Қазына» АҚ жаңа Даму стратегиясын әзірледі

20.04.2018

Сенаторлар «Қылмыстық құқық бұзушылықтар картасы» интернет порталының жұмысымен танысты

20.04.2018

Қайрат Әбдірахманов Түркия президенті Реджеп Тайып Ердоғанмен кездесті

20.04.2018

Өскемен әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

20.04.2018

Қостанайда балалардың «Алтын микрофон» ән байқауы басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ауылдарды сақтаудың амалы қайсы?

Ауыл халқы азайып барады. Неге? Ешкім­ге ештеңенің керегі жоқ болып кеткен бүгінгідей заманда ол жағын ойлап бас қатырып жатқан да бірде-бір жан жоқ. Бар айтатын уәждері – урбанизация. Бір есептен ол да дұрыс шығар. Қалаларға қарай жа­қындаса ауыл қазақтары да өркениетті өмір­ге араласады, өзгелермен бірге қазіргі за­ман­­ның игіліктеріне ортақтасады. Бірақ... 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу