Мұғалім мәртебесіз болайын дей ме?

Қазір мұғалімдерге қатысты алуан түрлі әңгімелер айтылудай айтылып келеді. Әлеуметтік желілердегі небір сойқан көріністер жаныңды жаралайды. Мұғалім мен бала арасындағы текетірес тіпті өршіп бара жатқандай.

Егемен Қазақстан
03.04.2018 434

Ақиқатына келсек, мұғалім мәртебесіз болайын дей ме? Біз бұл мәселеде түпкі себебіне үңілмей, салдарын ғана дуылдата беретініміз өкінішті-ақ. Мұғалімнің алдымен мұңын естіп, тұрмысын түзеп алып барып, яғни әлеуметтік жағдайын жан-жақты қарастырып, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев берген тапсырмаларды тап-тұйнақтай етіп орындасақ, ұстаз беделі артары сөзсіз. Несін жасырамыз, басты мәселе жалақының төмендігінен болып отыр. Содан келіп мұғалімдердің тұрмысы оңалмай, мұғалімдік қызметке тұрақтамау орын алуда. Мұны халық қалаулылары да, былайғы жұрт та айтып келеді. Кадр тұрақсыздығы неден деген сұрақтың статистикасын ұлттық деңгейде зерттеп-зерделей алдық па? Бұл да ойлануды қажет етеді. Мәселен, жас маман арман жетегінде мектепке барды делік, заң талабына сай берілетін жүктеме қазір 16 сағат көлемінде. Оған төленетін жалақы – 50 мың теңге. Қалалы жерде бала көп, артық сағат алуына болар. Ішкі көші-қонның салдарынан бала саны жыл сайын азайып бара жатқан ауылда 16 сағат та кейде арманға айналып тұр. Әлгі 50 мың теңгенің ішіне сыныпқа жетекшілік, дәптер тексеру де кіретінін еске сала кетелік. Мұндай жағдайда білім ұяларында кадр тұрақтай ма, мұғалім беделі арта ма? Екі құрбы химия пәні бойынша жоғары білім алған. Мектепке қол ұстасып барған. Бірінің жағдайы бар – пәтер жалдамайды, екіншісінде ондай мүмкіндік жоқ. Содан ол жоғары білімді ысырып қойып, қысқа курстан өтіп, сән-салонына жұмысқа тұрған. Ендігі жердегі еңбекақысы 150 мың мен 350 мың арасында екен. Тағы бір мәселе, мектепте қалған жас маман талпынып, екінші деңгейге көтерілгенде алатын ресми айлығы 60 мың теңгені ғана құрайды. Бұл айлықпен қымбатшылық қысып тұрған кезде алаңсыз өмір сүре ала ма? Соңғы жылдары түрлі реформалар мұғалімдерді сансыратумен келеді. Біріне төселіп келе жатқанда, екіншісі басталады. Сол реформаны бастар тұста білім орындарының базалық қуаты, мұғалімдердің дайындығы, бала қабілеті, техникалық құралдар ескеріле бермейтіні қынжылтады. Ондай кезде қағаздағы ақпараттың төрт құбыласы түгел, соған сенеді. Айталық, керемет мектептердегідей жағдай жасалмаса да, сөз жүзінде айтылып жатқан көп «жетістіктер» нәтижесі саралана бермейтіні де ақиқат. Мысалы, әр оқушыға жеке шкаф қойылады деген министрдің өткен жылғы уәдесі әлі күнге өз нәтижесін бере қоймады. Төрт пәнді ағылшын тілінде оқыту дұрыс болғанмен, оған қажет маман мәселесі де көптің көкейіндегі күдік болып тұр. Бұған қоса, 2019 жылы жүзеге асырылады деген нөлінші сынып 2020 жылға ауыстырылып отыр. Министрдің тағы бір жақсы бастамасы мұғалімдерді ешкім орынсыз жұмысқа тартпау жөніндегі бұйрығы дер едік. Оны жергілікті жер, қаржы беріп отырғандар орындай ма? Әркім өз тірлігімен айналысып жатқан нарық заманында, мемлекет қаржыландырып отырған мұғалімдерден басқа жүгіретін «қолбала» табыла қояр ма екен? Мұндай кезде мұғалім өз құқығын қорғауға қанша жерден ұмтылғанымен, әкімдіктерге бағынатын директорлар ұстаздар жағына шығуы екіталай-ау.

Рас, білім берудің жаһандық үлгісінен қалуға болмайды. Барды місе тұтып отыра бермей, жоғын іздеген жұрт озатынын өмір көрсетіп отыр. Дегенмен еліміздің тірлік-тынысына қарай, оның бұрысы мен дұрысын тап басып енгізсек, ұтылмас едік. Көп нәрсе тұспалды істен болып жатқандай. Жаңа істі бастар алдында ауыл мен қала мектептерін тиісті мекемелер зерттесе, бар-жоғын түгендесе, ғылыми негізін қарастырса, қапы қалмасымыз анық. Қалай десек те оқу саласындағы түйткілдер ұлттық білімді ұйыққа батырмаса да, тұйыққа алып бармас па екен деген жайды халық қалаулылары мен зиялы қауым айтудай айтып келеді. Оқулықтардағы олқылықтар да біраз жұрттың жүйкесін жұқартуда. Осы жылдың басынан бастап жаңартылған бағдарлама бойынша оқытып жатқан мұғалімдердің біліктілігіне қарай жалақыны 30-50 пайызға көтеру міндеттелген екен. Бұл да толық шешімін таппай отыр. Жаңа оқу жылынан бастап талапқа сай жүздеген мұғалім ұлттық біліктілік тестінен өтетін көрінеді. Онда 100 болады екен. Иә, мұндай сынақ керек. Бірақ жүз сұрақ мұғалімнің тағдырын шеше ала ма? Әлде әлгі 100 сұрақ мұғалім біліксіз, білімсіз екен деген сөздерге арқау болып шыға ма? Ұстаз білімін тест емес, шәкіртінің ой-өресімен өлшеуді де естен шығармағанымыз жөн.

Мұғалім беделі ұлт беделі десек, ұтылмас едік. Осыған жеткізбесек, ата-аналардан сөз естіген, бай-бағлан балаларының алдында именшектеген, қысқа жіпті күрмеуге келтіре алмай жүрген мұғалім абыройы биіктей қоймас. Әрине мұғалімдердің бәрі бірдей сайыпқыран дей алмаймыз, мұның да астарын зерделеу керек. Тағы бір ортаға салар ойымыз – ұрпақ үшін мұғалім беделі туралы заң қабылданса, онда ата-ана – бала – мұғалім, жоғары оқу орындарына кімдер қабылдана алады – бәрі сараланса артық болмас еді.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Шындық (04.04.2018 00:47:50)

Иә, дұрыс айтасыз . Алайда ұстаздарды тестпен тексеру деген ақылға қонымсыз , осы кереметтердің бәрі ұстаз арқылы жақсы дәрежеге жетіп отыр емес пе? Түсінбеймін ұстаз беделін өздері түсіріп отыр, бәрі жалған, ашықтан ашық жемқорлық жасап отырған өздері! Тоқтатыңыздар ұстаздарды сынға алғанды! Қосатын қаржыны жырламай қосыңыздар, жалған уәде беруден шаршаған жоқсыздар ма? Депутат айлығы өсу керек еді ,дер кезінде өсе қалды, ешбір тест тапсырмай, мұғалім мәртебесі сөз болса есептей қаласыздар! Сол депутат сымақтарың ұстаздан білім алмады ма?! Мәселе ақшада болмау керек балаға білі беру, сол үшін отініш жалған құжат, жалған ақпар, жалған интернеттік олипиада мен интеллектуалды ойындарды оңай жолмен жіберіп оқушыны қанағанша ертедегідей журнал толтырып сабақ берейікші.

Пікір қосу