Сұрмерген Сван ең қарт Олимпиада чемпионы ретінде тарихта қалды

Осыдан дәл 91 жыл бұрын, яғни 1927 жылдың 1 мамырында Стокгольмде 80 жасқа қараған шағында әйгілі спортшы Оскар Гомер Сван қайтыс болды. Бұл азаматтың есімі ең қарт Олимпиада чемпионы және Олимпия ойындарының ең қарт жүлдегері ретінде тарихта қалды. Ал сол скандинавиялық саңлақ жайында біз не білеміз?

Егемен Қазақстан
18.05.2018 1956

Оскар Сванның өмірбаяны жайында күні бүгінге дейін көп айтыла бер­­мейді. Бізге белгілісі ол 1847 жылы Ге­те­борг әкімшілік орталығына қарас­ты Вестра-Геталанд өлкесінде дү­ниеге кел­ген. 

Оскар да бала кезінен аңшылықпен ай­налысты. Уақыт оза құралайды көзге ат­қан мергенге айналды. Алайда ол за­манда Олимпия ойындары мен әлем чем­пионаттарын айтпағанда, Сканди­навия түбегінің өзінде мергендер сайысы ресми түрде өтпейтін. Сол себепті де айтулы азаматтың нағыз кемелденген шағында дүйім жұрттың алдында өзінің мықтылығын түбегейлі мойындатуға еш мүмкіндік болмаған. 

Нысана көздеушілер сайысы 1896 және 1900 жылғы жазғы Олимпия ойын­дарының бағдарламасына енген еді. Алайда Афины мен Париждегі до­да­ға Сванның не себепті бармағаны бізге белгісіз. Әйтеуір, сол бәсекелер скан­ди­на­виялық сұрмергенсіз өтті. 

Өзінің алғашқы Олимпиа­да­сына Оскар Сван 1908 жылы қатысты. Ол кез­де жасы 60-тан асып, сақалды қарияға күле қара­­ғандардың қатары мол болды. Жас­тар жағы жымиды, сақа спортшылар миы­ғынан мырс-мырс күліп қояды. Бірақ оған көңіл аударып жатқан Ос­кар жоқ. Табиғатынан байсалды, сал­қын­қанды, анау-мынауға елең ете бер­мейтін ақсақал жарыс жолы­на шық­ты да, өзіне жүктелген міндет­ті абы­роймен атқарды. Өрімдей жас­тар­­дың барлығын артқа тастаған қарт спортшы айды аспанға бір-ақ шығарып, Лон­дон Олимпиадасын үш жүлдемен қорытындылады. Атап айтсақ, жылжы­малы нысананы көздеу бәсекесі мен ко­мандалық сайыста бас жүлдені олжа­лады. «Жүгіріп бара жатқан елікті» ату бә­секесінде Оскар қола медальға қол созды. Зей­нет жасындағы азаматтың бұл ерлі­гіне жүздеген мың жанкүйер құлшына қол соқты. Миллиондаған көрермен тамсана таңдай қақты. 

Арада төрт жыл өткен соң Сток­гольм Олимпиадасының алауы тұ­танды. Өз жерінде өткен жарыстың же­ке­леген сайысында Сван қола алса, ко­мандалық бәсекеде топ жарды. Осы­лайша 65 жасқа қараған шағында Ос­кардың есімі ең қарт Олимпиада чемпионы ретінде тарихта қалды.
1920 жылғы ғаламдық дода Бель­гияның Антверпен қаласында ұйым­дас­тырылды. Бұл жарыста Оскар Гомес Сван күміс медальды еншілеп, Олимпия ойындарының жүлдегер атанған ең қарт спортшысы атанды. Ол кезде Оскар 72 жастан асқан еді.

Оскар Сван 1924 жылы Париж­де алауы тұтанған Олим­пия ойындарына да қатысқысы келді. Алайда сол кездері ден­саулығы сыр беріп, дүбірлі додадан шет қалды. 

Жалпы, Оскар ақсақалға қатысты талай тартымды әңгіменің тиегін ағы­туға болады. Мәселен, ұзын шашты, са­­қалды қария жарысқа үнемі қара пальто мен қара шляпа киіп шығады екен. Сондай-ақ көпшіліктің ортасында жүруді оның жаны қаламайтын. Қақ-соқпен де шаруасы жоқ. Ара-тұра біреулер келіп ма­заламаса, сыр сандығын ашып, ұзын-сонар әңгіменің тиегін ағытуға да аса құлықсыз еді. Көбіне-көп жалғыз серуендеп, үнемі ой құшағында жүретін. Ал жарыс аяқталғаннан кейін әйгілі спортшы тек алтын медальды ғана өзіне қалдырады. Өзге жүлделердің бар­лығын не лақтырып тастайды, не кө­шеде кезіккен бөгде адамдардың қолына ұстата салады екен...

Міне, Олимпия ойындары тари­хын­дағы жеңіс тұғырына көтерілген ең қарт спортшы Оскар Сван осындай азамат еді. Өзі қатысқан үш додада ол 3 алтын, 1 күміс және 2 қоланы қоржынға салды. Әрине, бұл – өте керемет көрсеткіш! 

Байыптап қарасақ, Оскардың жүл­десі одан да көп болуға тиіс еді. Бірақ бел­гісіз себептермен құралайды көзге ат­қан сұрмерген 1896 жылғы Афи­ны және 1900 жылғы Париж Олимпиа­дасына бара алмады. Ол кездері кейіп­­кері­міз небәрі 47 және 51 жас­та бола­тын. 1904 жылы Сент-Луисте н­ысана көздеушілердің сайысы өтпеді. Еу­ро­падағы саяси жағдай ушығып, І Дүние­жүзілік соғыстың оты өршігендіктен 1916 жылғы Олимпия ойындары кейінге қалдырылды. Бәлкім Берлиндегі до­да өткенде Оскар ата айды аспанға шыға­рар ма еді, кім білсін! Осылай тіз­бектей бер­сек, скандинавиялық сұрмер­геннің несібесінен қағылған кездері де жетерлік екенін аң­ғару да қиын емес...

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Дзюдошы қыздар үш жүлде алуды көздеуде

14.08.2018

Делдалшылар көмір бағасын қолдан жасап отыр

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу