Ғарышкерлермен дос мектеп

Облыс әкімінің атына хат жазып, рұқсат сұрапты: 12 сәуір – Ғарышкерлер күні мерекесінде кеншілер астанасындағы «Достық үйіне» мектеп оқушыларын апарып, адамзат баласының алғашқы ғарышкері Юрий Гагарин туралы, шетсіз-шексіз әлем кеңістігі жа­йында «Адамға табын, жер, енді» атты тақырыптық тәрбие сағатын өткізбекші екен... Иә, жыл сайын аталған мерекеде және қазақтың қыран тектес ұлы Тоқтар Әубәкіров көкке самғаған 2 қазан күні бар саналы ғұмырын ғарыш әлеміне деген құштарлықпен ұштастырған осы бір ардагер ұстаздың беймаза күйге түсетіні бар.  

Егемен Қазақстан
22.05.2018 764
2

Қарағанды қаласындағы №78 орта мектепте жоғары санатты ұс­таз, білім беру ісінің үздігі Мағ­р­ифа Кәрібекованың бастамасы­мен ширек ғасырдан астам уақыт бұрын ашылған авиация және космонавтика мұражайы жемісті жұмыс істеп келеді. Шағын мұра­жайда қазақтың тұңғыш ғарышкері Тоқ­тар Әубәкіровтің Армавир ұш­қыш­тар училищесінде киген шинелі, Валерий Корзунның шы­лым салғышы мен қаламы, Талғат Мұса­баев сыйға тартқан ғарыш­кер­дің бір тәуліктік тамақ үлгісі сияқты қызық­ты жәдігерлер көп. Мұндағы зат­тардың қай-қайсысының да ор­ны бөлек, әрқайсысы жұлдызды биік­­ті бағындырған ерекше жан­дар­­­­дың өмірінен сыр шертеді. Мағ­­­рифа Аманбекқызы көптеген ға­рыш­­­кер­мен, экипаждың Жер-Анаға оралуын қамтамасыз ететін «Роскос­мос» қызметкерлерімен жүз­бе-жүз таныс. Мектеп мұра­жа­йын­­да осы уақытқа дейін ға­рыш­­­кер­лер Тоқтар Әубәкіров, Але­к­­­сан­дар Полещук, Валерий Кор­­зун, Юрий Онуфриенко, Юрий Ма­­лен­­ченко, Валентина Тереш­кова, «Рос­­космос» директорының орын­­­б­а­­сары Александр Ведерников қо­нақ­­­­­та болған. Олардың барлығы оқу­­шы­­­­лармен қызықты кездесулер еткі­з­­ді. Педагог енді мектепке қа­зақ­­­­тың үшінші ғарышкері Айдын Айым­­­­бетовтің келуін мұрат етіп жүр.

– Балалар батыр тұлғаларды үлгі етіп өсуі керек. Нағыз ғарыш­керлерді көргенде өте қуанады. Қоймайтын сұрақтары жоқ. Тіпті «Құдайды көрдіңіз бе?», деп сұрайтындары бар. «Жоқ, көрген жоқпыз. Бірақ әлдебір күштің көмектесетінін сеземіз», деп жауап береді ғарышкерлер. Сондай бір кездесуде Валерий Корзун ­маған «Балаларыңызға тамаша тәрбие беріп жатыр екенсіз», деді қолымды қысып. Осының өзі маған зор баға, – дейді М.Кәрібекова.

 Ұстазға мұражай ашу туралы ой сонау 1991 жылы келген екен. Мерзімді баспасөзден Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ғарыш са­парына қазақтың тұңғыш ғарыш­кері дайындалып жатқаны туралы мәлімдемесін оқиды. Оның үстіне, ол – жерлесіміз, Қарқаралының пер­зенті екен. Тоқтар Әубәкіров ғарыш­қа самғаған 1991 жылдың 2 қазаны жас мемлекетіміздің тари­хындағы айтулы оқиға еді. Осы күннен бастап М.Аманбекқызы тұң­ғыш ғарышкердің өмір жолын зерттеуге ден қойды.

 – Мұражай әу баста Тоқтар Әубәкіров­ке арналған еді, – дейді педагог. – Одан кейін ғарышқа Талғат Мұсабаев ұшты. Сондық­тан мұражайды жалпы авиация мен космонавтикаға арнаған жөн деп шештім. Оның үстіне, Қара­ған­­ды өңірінің ғарыш айлағы­на ай­­нал­­ғанына да біршама уақыт өт­кен. Талай жерді шарлап, ға­рыш­­қа ұшудың теориялық негіз­де­рін жасаған ғалымдар, зымы­ран тех­никаларының атақты құрас­тыру­­шы­лары, ғарышқа жол салған адамдар туралы ақпараттар жиыс­тыра бастадым.

Мектеп мұржайының қабырға­сына қазіргі космонавтиканың негізін салушы Константин Циол­ковский, Сергей Королев сынды ғалымдардың, адамзаттың алғашқы ғарышкері Юрий Гагариннің үлкен портреттері ілінген. Мұнда жекелеген жәдігерлермен қатар, авиация мен космонавтика тарихынан сыр шертетін, жетістіктерін дәріп­тей­тін әдебиеттер, баспа өнімдері, фото және бейнематериалдар да бар­шылық. Мұның барлығы ұр­пақ тәрбиесіне айтарлықтай үлес қосып отырғаны сөзсіз.

– Мұражай қорын қонақтары­мыздың көмегімен толықтырып отырамыз, – дейді ұлағатты ұстаз. – Оқушылармен бірге, әрбір ғарыш сапарына арнап, фотосуреттер мен газетте жарияланған мақалалардан, балалардың пәк тілектерінен тұратын альбом әзір­леп, оны ғарышкерлерге сыйлаймыз. Ғарышкерлер де бізге хат жазып, суреттерін жолдап тұрады. «Роскосмос» қызметкерлері маған барлық ғарыш кемелерінің ұшу-қону кестесін тарту еткен болатын. Соның арқасында, жерге қайтып оралған ғарышкерлер өткізетін брифингтерге қалмай қатысамын. Орайы келсе, мектебімізге қонаққа шақырамын.

М.Кәрібекова Тоқтар Әу­бә­кіров­ке және Валентина Тереш­кова­ғ­а арналған екі кітапты жарық­қа шығарған. Айтуынша көпшілік назарына ұсынуға болатын материал көп, бірақ оларды жеке кітап етіп шығаруды қарапайым мектеп мұғалімінің қалтасы көтермейді. Дегенмен, мұражайдағы құнды деректер қолданыссыз құр жатқан жоқ. Әріптестерімен бөлісіп, ағарту жұмыстарын жүргізді, ауыл мектептерін аралап, шәкірттерге даңқты жерлестеріміз бен ғарыш бағдарламалары туралы сабақтар өткізеді, түрлі жәдігерлермен таныстырады. Ширек ғасырдан астам уақыт ішінде жиналған жәдігерлерге бүгінде шағын мұра­жай бөлмесінің тарлық етіп отыр­ған жайы бар. Дегенмен, әңгі­ме барысында үмітке үкі байлаған жақсы бір хабарды күтіп жүргенін айтып қалды. Ұстаз сөзінен аң­да­ғанымыз, облыстық білім беру басқармасының басшысы Есен­ғазы Иманғалиев ғарыш жайлы ғажайып сыр шертетін мұра­жайға оңаша ғимараттан кеңірек орын тауып беруге уәде етіпті.

Үнемі мазасыз ізденіс үстінде жүретін Мағрифа апайға қолдау керек болып жатса, №78 орта мектептің директоры Александр Мяленко да аянып қалмайды екен. «Біз Мағрифа Аманбекқызымен мақтанамыз. Өз ісіне шын берілген мұндай ғажап жанның, ұлағатты ұстаздың қалыптастырған аурасы мектебімізге игі ықпалын тигізіп жатыр. Іргетасын өзі қалаған, елімізде баламасы жоқ авиация және космонавтика мұражайы бүгінде білім саласындағы тәрбие мәселесінде зор рөл атқаратын тең­дессіз жоба деп сенімді түрде айту­ға болады. Бұдан бөлек, ол кісі­нің қолында Қарағандының тари­хынан сыр шертетін мол бейнематериал да бар. Мұның өзі бір қазына», дейді білім мекемесінің басшысы.

Елбасының бастамасымен қолға алынған «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша қазір жер-жерде тарихымызды түгендеу мен ұлттық құндылықтарымызды дәріптеу шаралары жүзеге асырылуда. Қарап тұрсақ, адамзат ғарышқа алғашқы сапарын баста­ған Байқоңыр мен ғарыштан қай­тып оралатын қаһармандарды құшақ жайып қарсы алатын қазақ даласы тарихымыздың ажырамас бөлігі ғой.

Қайрат ӘБІЛДА,
«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Қытайдың ІЖӨ-нің өсу қарқыны 30 жыл ішінде ең төменгі деңгейге жетті

23.01.2019

Жас мамандарға пайдалы ақпарат (видео)

23.01.2019

Бокстан әйелдер арасындағы әлем чемпионатының қожайыны анықталды

23.01.2019

Футбол күнтізбесі жарияланды

23.01.2019

«Иван Ярыгин» турниріне қатысады

23.01.2019

Наурызда шаршы алаңға шығады

23.01.2019

Маңғыстауда арнайы мониторинг тобының алғашқы отырысы өтті

23.01.2019

«Ойыншық» сабындар

23.01.2019

Мұстафа рухын іздеген қазақтар

23.01.2019

Тұранның тұғырлы тұлғасы

23.01.2019

Инновациялық идеяларды тиімді пайдаланса...

23.01.2019

Ғылым деңгейі неге төмен?

23.01.2019

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

23.01.2019

Қайырымдылық байқауына іріктеу жалғасып жатыр

23.01.2019

Армения елшісімен кездесті

23.01.2019

Бес әлеуметтік бастама: Атқарар іс аз емес

23.01.2019

Ауылда отырып, аукционда жеңген фермер

23.01.2019

Өзгенің қаңсыған су көліктері неліктен біздің жағалауда қалуы тиіс?

23.01.2019

Нәрестелердің шетінеуі екі есеге жуық азайды

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу