Ғарышкерлермен дос мектеп

Облыс әкімінің атына хат жазып, рұқсат сұрапты: 12 сәуір – Ғарышкерлер күні мерекесінде кеншілер астанасындағы «Достық үйіне» мектеп оқушыларын апарып, адамзат баласының алғашқы ғарышкері Юрий Гагарин туралы, шетсіз-шексіз әлем кеңістігі жа­йында «Адамға табын, жер, енді» атты тақырыптық тәрбие сағатын өткізбекші екен... Иә, жыл сайын аталған мерекеде және қазақтың қыран тектес ұлы Тоқтар Әубәкіров көкке самғаған 2 қазан күні бар саналы ғұмырын ғарыш әлеміне деген құштарлықпен ұштастырған осы бір ардагер ұстаздың беймаза күйге түсетіні бар.  

Егемен Қазақстан
22.05.2018 715
2

Қарағанды қаласындағы №78 орта мектепте жоғары санатты ұс­таз, білім беру ісінің үздігі Мағ­р­ифа Кәрібекованың бастамасы­мен ширек ғасырдан астам уақыт бұрын ашылған авиация және космонавтика мұражайы жемісті жұмыс істеп келеді. Шағын мұра­жайда қазақтың тұңғыш ғарышкері Тоқ­тар Әубәкіровтің Армавир ұш­қыш­тар училищесінде киген шинелі, Валерий Корзунның шы­лым салғышы мен қаламы, Талғат Мұса­баев сыйға тартқан ғарыш­кер­дің бір тәуліктік тамақ үлгісі сияқты қызық­ты жәдігерлер көп. Мұндағы зат­тардың қай-қайсысының да ор­ны бөлек, әрқайсысы жұлдызды биік­­ті бағындырған ерекше жан­дар­­­­дың өмірінен сыр шертеді. Мағ­­­рифа Аманбекқызы көптеген ға­рыш­­­кер­мен, экипаждың Жер-Анаға оралуын қамтамасыз ететін «Роскос­мос» қызметкерлерімен жүз­бе-жүз таныс. Мектеп мұра­жа­йын­­да осы уақытқа дейін ға­рыш­­­кер­лер Тоқтар Әубәкіров, Але­к­­­сан­дар Полещук, Валерий Кор­­зун, Юрий Онуфриенко, Юрий Ма­­лен­­ченко, Валентина Тереш­кова, «Рос­­космос» директорының орын­­­б­а­­сары Александр Ведерников қо­нақ­­­­­та болған. Олардың барлығы оқу­­шы­­­­лармен қызықты кездесулер еткі­з­­ді. Педагог енді мектепке қа­зақ­­­­тың үшінші ғарышкері Айдын Айым­­­­бетовтің келуін мұрат етіп жүр.

– Балалар батыр тұлғаларды үлгі етіп өсуі керек. Нағыз ғарыш­керлерді көргенде өте қуанады. Қоймайтын сұрақтары жоқ. Тіпті «Құдайды көрдіңіз бе?», деп сұрайтындары бар. «Жоқ, көрген жоқпыз. Бірақ әлдебір күштің көмектесетінін сеземіз», деп жауап береді ғарышкерлер. Сондай бір кездесуде Валерий Корзун ­маған «Балаларыңызға тамаша тәрбие беріп жатыр екенсіз», деді қолымды қысып. Осының өзі маған зор баға, – дейді М.Кәрібекова.

 Ұстазға мұражай ашу туралы ой сонау 1991 жылы келген екен. Мерзімді баспасөзден Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ғарыш са­парына қазақтың тұңғыш ғарыш­кері дайындалып жатқаны туралы мәлімдемесін оқиды. Оның үстіне, ол – жерлесіміз, Қарқаралының пер­зенті екен. Тоқтар Әубәкіров ғарыш­қа самғаған 1991 жылдың 2 қазаны жас мемлекетіміздің тари­хындағы айтулы оқиға еді. Осы күннен бастап М.Аманбекқызы тұң­ғыш ғарышкердің өмір жолын зерттеуге ден қойды.

 – Мұражай әу баста Тоқтар Әубәкіров­ке арналған еді, – дейді педагог. – Одан кейін ғарышқа Талғат Мұсабаев ұшты. Сондық­тан мұражайды жалпы авиация мен космонавтикаға арнаған жөн деп шештім. Оның үстіне, Қара­ған­­ды өңірінің ғарыш айлағы­на ай­­нал­­ғанына да біршама уақыт өт­кен. Талай жерді шарлап, ға­рыш­­қа ұшудың теориялық негіз­де­рін жасаған ғалымдар, зымы­ран тех­никаларының атақты құрас­тыру­­шы­лары, ғарышқа жол салған адамдар туралы ақпараттар жиыс­тыра бастадым.

Мектеп мұржайының қабырға­сына қазіргі космонавтиканың негізін салушы Константин Циол­ковский, Сергей Королев сынды ғалымдардың, адамзаттың алғашқы ғарышкері Юрий Гагариннің үлкен портреттері ілінген. Мұнда жекелеген жәдігерлермен қатар, авиация мен космонавтика тарихынан сыр шертетін, жетістіктерін дәріп­тей­тін әдебиеттер, баспа өнімдері, фото және бейнематериалдар да бар­шылық. Мұның барлығы ұр­пақ тәрбиесіне айтарлықтай үлес қосып отырғаны сөзсіз.

– Мұражай қорын қонақтары­мыздың көмегімен толықтырып отырамыз, – дейді ұлағатты ұстаз. – Оқушылармен бірге, әрбір ғарыш сапарына арнап, фотосуреттер мен газетте жарияланған мақалалардан, балалардың пәк тілектерінен тұратын альбом әзір­леп, оны ғарышкерлерге сыйлаймыз. Ғарышкерлер де бізге хат жазып, суреттерін жолдап тұрады. «Роскосмос» қызметкерлері маған барлық ғарыш кемелерінің ұшу-қону кестесін тарту еткен болатын. Соның арқасында, жерге қайтып оралған ғарышкерлер өткізетін брифингтерге қалмай қатысамын. Орайы келсе, мектебімізге қонаққа шақырамын.

М.Кәрібекова Тоқтар Әу­бә­кіров­ке және Валентина Тереш­кова­ғ­а арналған екі кітапты жарық­қа шығарған. Айтуынша көпшілік назарына ұсынуға болатын материал көп, бірақ оларды жеке кітап етіп шығаруды қарапайым мектеп мұғалімінің қалтасы көтермейді. Дегенмен, мұражайдағы құнды деректер қолданыссыз құр жатқан жоқ. Әріптестерімен бөлісіп, ағарту жұмыстарын жүргізді, ауыл мектептерін аралап, шәкірттерге даңқты жерлестеріміз бен ғарыш бағдарламалары туралы сабақтар өткізеді, түрлі жәдігерлермен таныстырады. Ширек ғасырдан астам уақыт ішінде жиналған жәдігерлерге бүгінде шағын мұра­жай бөлмесінің тарлық етіп отыр­ған жайы бар. Дегенмен, әңгі­ме барысында үмітке үкі байлаған жақсы бір хабарды күтіп жүргенін айтып қалды. Ұстаз сөзінен аң­да­ғанымыз, облыстық білім беру басқармасының басшысы Есен­ғазы Иманғалиев ғарыш жайлы ғажайып сыр шертетін мұра­жайға оңаша ғимараттан кеңірек орын тауып беруге уәде етіпті.

Үнемі мазасыз ізденіс үстінде жүретін Мағрифа апайға қолдау керек болып жатса, №78 орта мектептің директоры Александр Мяленко да аянып қалмайды екен. «Біз Мағрифа Аманбекқызымен мақтанамыз. Өз ісіне шын берілген мұндай ғажап жанның, ұлағатты ұстаздың қалыптастырған аурасы мектебімізге игі ықпалын тигізіп жатыр. Іргетасын өзі қалаған, елімізде баламасы жоқ авиация және космонавтика мұражайы бүгінде білім саласындағы тәрбие мәселесінде зор рөл атқаратын тең­дессіз жоба деп сенімді түрде айту­ға болады. Бұдан бөлек, ол кісі­нің қолында Қарағандының тари­хынан сыр шертетін мол бейнематериал да бар. Мұның өзі бір қазына», дейді білім мекемесінің басшысы.

Елбасының бастамасымен қолға алынған «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша қазір жер-жерде тарихымызды түгендеу мен ұлттық құндылықтарымызды дәріптеу шаралары жүзеге асырылуда. Қарап тұрсақ, адамзат ғарышқа алғашқы сапарын баста­ған Байқоңыр мен ғарыштан қай­тып оралатын қаһармандарды құшақ жайып қарсы алатын қазақ даласы тарихымыздың ажырамас бөлігі ғой.

Қайрат ӘБІЛДА,
«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.10.2018

Маңғыстау облысының кәсіпкерлер палатасында  семинар өтті

20.10.2018

Данияр Елеусінов АҚШ-та салмақ өлшеу рәсімінен өтті

20.10.2018

Мектеп туризмі отансүйгіштікке бастайды

20.10.2018

Павлодарда ТҮРКСОЙ жастар камералық хоры өнер көрсетті

20.10.2018

Ақтауда ана мен бала орталығы ашылады

20.10.2018

Сенаторлар Батыс Қазақстан облысын аралады

20.10.2018

Маңғыстау облысына ирандық делегация келді

20.10.2018

Қазақстан 2019 жылы медициналық қызметтерді көрсетудің электронды форматына толық көшеді

20.10.2018

Ғылыми-әдеби интеграция артып келеді

20.10.2018

Сыр елінде тұңғыш рет «Қорқыт. Қобыз» атты республикалық байқау өтті

20.10.2018

Кандагарда парламенттік сайлау кейінге қалдырылды

20.10.2018

Маңғыстау облысында өрт сөндірушілерге арналған ескерткіш ашылды

20.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

20.10.2018

Қызылордада  «Жолда қабылдау» акциясы өтті

20.10.2018

Сенат депутаттары Алматыдағы көпір құрылысы зауытын аралады

20.10.2018

Түрік технологы сүт өндірудің тың әдісін үйретті

20.10.2018

Қостанайда зағиптар үшін жол құрылымы өзгереді

20.10.2018

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады

19.10.2018

Қайнар Олжай: Жас журналист жайын сияқты болуы керек (Видео)

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу