Елбасының ҚХР-ге мемлекеттік сапары барысында екіжақты тоғыз құжатқа қол қойылды

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың мемлекеттік сапармен Қытай Халық Республикасына келгенін бұдан бұрын хабарлағанбыз. Кеше сапар аясында Елбасы Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпинмен ресми кездесу рәсімінен кейін кеңейтілген құрамда келіссөз жүргізді.  

Егемен Қазақстан
08.06.2018 1123
2

Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Циньпиннің ұсынысы­мен мемлекет­тік сапар мәртебесі берілген Елбасының бұл жолғы сапары Қытай елінің тағдырын айқындаған, бола­шаққа бағдар берген оқиғалармен тұспа-тұс келген­дігімен де дара­ла­нып тұр. Нақтырақ айтқанда, наурыз айын­да Жал­пықытайлық халық өкіл­дері жиналысының (ЖХӨЖ) тари­хи пленумы өтіп, онда жаңа дәуір­де социализм­ді тек қытай жұр­тына тән ерекшелік­терге бай­ла­ныс­ты қалыптастыруға негізделген тағдыршешті шешімдер қабылданғаннан кейін ҚХР аймақтағы сыртқы саясатына маңыз беріп, экономикасын одан әрі күшейте түсуге бет бұрған болатын. Сол тұста Қытай Халық Республикасындағы аталған құрылымдық өзгерістерге күллі әлем көз тікті. Осы орайда әлемдегі озық экономикалар көшінің бастапқы легінде тұрған Қытаймен қарым-қатынас біздің еліміз үшін де ерекше маңызға ие. 

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытай Халық Республи­касының Төрағасы Си Цзиньпин­мен кездесуінің ресми салтанаты Халық жиналысы үйінің алаңын­да өтті. Ресми сәттен соң мемлекеттер басшылары кеңейтілген құрамда кездесіп, бірқатар келелі мәселелер бойынша келіссөздер жүргізді.

Мемлекет басшысы өзінің кіріспе сөзінде Қытай тарапына мемлекеттік сапармен келуге шақырғаны үшін ризашылығын білдіре отырып, қос ел басшылары арасындағы әр кездегі кездесулердің жылы қабылдаулар дәстүрімен ерекшеленетінін жеткізді.

– Мен, ең алдымен, Сізді жоғары мемлекеттік лауазымға қайта сай­лануыңызбен және Қытай Компар­тиясының ХІХ съезін табысты өткізуі­ңіз­бен құттықтаймын. Бұл қытайлық өзіндік ерекшелігі бар социализм құру жолындағы әлемдік мәні бар айтулы оқиға болды, – деді Қазақстан Президенті.
Нұрсұлтан Назарбаев «Қытай арманын» жүзеге асыру ісінде ел мемлекет­тіліг­інің тірегі саналатын Қытай Ком­партиясы рөлінің артқанына тоқталды.
Қазақстан Президенті 2012 жылдан бері жоғары деңгейдегі 18 кездесу өткенін айтып, Қазақстан-Қытай қатынастарының қарқынды дамып келе жатқанына назар аударды.

– Осы уақыт ішінде біз жалпы сомасы 67 миллиард доллар көлеміндегі 127 екіжақты құжатқа қол қойдық. Бізге осы диалогті жалғастыру қажет. Былтыр өзара сауда көлемі 11 мил­лиард долларға жуықтады. Бұл жердегі өсім 30 пайыздан астам. Екіжақты қатынастарымызды ілгерілету үшін біздің бұдан да зор әлеуетіміз бар, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Мемлекет басшысы Қытай Халық Республикасы Төрағасының достық, тең құқылық, өзара ынтымақтастық және мемлекеттік егемендікті құрмет­теу рухында тату көршілік қатынас­тарды дәйекті дамыту ісіндегі жеке үлесін жоғары бағалады.

– Сіздің Жібек жолының эконо­ми­ка­лық белдеуін қалыптастыру жөнін­дегі бастамаңызды іске асыру барысын­да біздің ынтымақтастығымыз нығая түсті, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қытай Халық Республикасының Төрағасы тату көршіліктің үлгісіне айналған екіжақты ықпалдастық­тың жоғары қарқынмен дамып келе жатқанына тоқталып, бірлескен инфрақұрылымдық бастамаларды, соның ішінде «Бір белдеу, бір жол» бағдар­ламасын іске асыру ісінде өзара сенім мен ынтымақтастықтың нығай­ғанын атап өтті.

– Біз адамзаттың ортақ тағдырын қалыптастыру жолында Қазақстанмен бірге болуға және адамзаттың жарқын болашағы үшін ақыл-ойымыз бен күш-жігерімізді жұмылдыруға дайынбыз. Мен Қазақстан-Қытай достығының алып кемесін Сізбен бірге басқаруға әзірмін, – деді Си Цзиньпин. 
Келіссөздер барысында Қытай тарапы Қазақстанның экологиялық тұрғыдан таза ауылшаруашылық өнімін өз нарығына жеткізуге, энергетика саласындағы, мұнай-газ кешеніндегі, сондай-ақ мәдени-гуманитарлық байланыстар, жаңа технологиялар мен цифрландыру салаларындағы екі жақты ынтымақтастықты тереңдетуге мүдделілік танытты.

Кездесу соңында Қазақстан Прези­денті Қытай Халық Республи­касының Төрағасын Қазақстанға ресми сапармен келуге шақырды.

Жалпы, Қазақстан Президенті жоғарыда атап өткен өзгерістердің қытайлықтардың ішкі-сыртқы саясатына оң әсері жоғары болғандығы анық. Нақтырақ айтсақ, 2018 жылдың 5-20 наурызы күндері аралығында Бейжіңде Қытай коммунистік партия­сы Орталық комитетінің төрағасы Си Циньпиннің төрағалығымен 13-ші шақырылымдағы Жалпықытайлық халық өкілдері жиналысының 1-сессия­сы өтті. Осы жиынның қорытындысы бойынша мемлекет басшыларының жаңа құрамы сайланды және ҚХР Мемлекеттік кеңесі және ЖХӨЖ Тұрақты комитеті, Жоғарғы сот пен Жоғарғы халықтық прокуратураның жылдық есептері тыңдалды. Сондай-ақ ҚХР Мемлекеттік кеңесін жаңғырту жоспары қабылданып, осы құжат бо­йынша ҚХР үкіметінде 26 министр­лік пен комитеттер құрылды. Жаңа құрылымдардың қатарында Табиғи ресурстар, Ардагерлер ісі жөніндегі, Төтенше жағдайларды басқару жөнін­дегі, Мәдениет және туризм, Эколо­гиялық орта министрліктері бар. Міне, осы бетбұрыстар мен құры­лымдар Қытайдың әлемдік саяси экон­оми­калық бағдарына айналды.

Осы құрылымдардың бір­қатары­ның басшылары Мемлекет басшы­ларының қатысуымен Қазақстан мен Қытай арасындағы екіжақты құжаттарға бірлесе қол қою рәсіміне де қатысты.

Алдымен Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Қытай Төрағасы Си Цзиньпин Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Респуб­ликасының бірлескен мәлімде­месіне қол қойды. Бұдан кейін ядро­лық материалдарды, радиоактивті қалдықтарды және радиациялық қауіпті заттарды заңсыз өткізуді болғызбау жөніндегі Қазақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы келісімге, сондай-ақ Қазақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы Қытайдың жеңілдетілген несие беруі туралы негіздемелік келі­сімге, Қазақстан мен Қытай қаржы министрліктерінің арасындағы түсі­ністік және ынтымақтастық туралы меморандумға, Қазақстанның Инвестициялар және даму министрлігі мен Қытайдың Даму және реформалар жөніндегі мемлекеттік комитеті арасында индустрияландыру және инвестициялар, оның тетіктерін құруға байланысты бірлескен жобалардың тізімін бекіту туралы және өндірістік қуатты арттыру мен инвестициялар бойынша ынтымақтастық жоспарын бірлесе әзірлеу туралы меморандумға, Қазақстанның Ұлттық экономика министрлігі мен Қытайдың Сауда министрлігі арасындағы электронды сауда саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға, Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Қытайдың Бас кеден басқармасы арасында Қазақстаннан Қытайға экспорт­талатын сиыр етіне инспек­ция­лық, карантиндік және ветеринар­лық-санитарлық талаптар туралы хаттамаға, Қазақстанның Ауыл шаруа­шылығы министрлігі мен Қытай­дың Бас кеден басқармасы арасында Қазақстаннан Қытайға экспортталатын жоңышқа шөбіне санитарлық және фитосанитарлық талаптар туралы хаттамаға қол қойылды.

Бұдан соң Қытай Төрағасының ресми қабылдауында болған Нұрсұлтан Назарбаев пен Си Цзиньпин Қазақстан мен Қытайдың бірлескен жобасы – «Композитор» фильмінің трей­лерін тамашалады. Аталған фильм Қазақстан мен Қытайдың кино өндірісі саласындағы тырнақалды жобасы болып отыр. 

Көркем фильмді Ш.Айманов атын­дағы «Қазақфильм» киностудиясы мен Қытайдың «Shinework Pictures» және «China Film Coproduction Corporation» компаниялары түсірген. Басты рөл­дерде қазақстандық актерлер – Берік Айтжанов, Алтынай Нөгербек, Аружан Жазылбекова және қытайлық актерлер – Ху Цзюнь және Юань Цюань ойнайды.

Кинотуындыда Қытайдың ұлы композиторы Сянь Синхайдың (1905-1945) шиеленіске толы ғұмыры бейне­ленеді. Сәл тарқатып айтар болсақ, Сянь Синхай Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары қудаланып, Алматыға тап болады. Жоқшылық пен аштықтың салдарынан әбден титықтаған композиторды Қазақстанның белгілі өнер қайраткері, композитор Бақытжан Байқадамов кезіктіріп, азапты өлім­нен арашалап қалады. Бұл фильм екі мемлекеттің кино шеберлерінің қаты­суымен «биопик» жанрында, яғни белгілі тұлғаның тағдыр талайы тұтастай немесе өмірінің қайғылы бетбұрыстарын ашып көрсететін тәсіл­мен берілген. Тағы бір атап өтер­лігі, Сянь Синхай бес жүзден аса лири­­ка­лық және көпшіліктің таңдауы түскен әндердің авторы және оның ең танымал туындыларының көбі Қазақстанда бас сауғалап жүрген уақытында жазылған. Атап айтқанда, ол әйгілі «Ұлт азаттығы» симфония­сын Алматыда жазып аяқтады.

Қазақстан Президенті фильм трей­лері­нің таныстырылым рәсімін­де актер­лер құрамына кәсіби өнер көрсет­кені үшін ризашылық білдіріп, екі елдің мәд­ени саладағы ынтымақтастығының жо­ғары деңгейге көтерілгенін атап өтті. 

Жалпы, Қазақстан Президентінің мемлекеттік сапары еліміздің ұзақ мерзімді стратегиялық мүдделеріне сай келе­тіндігін және еліміздің аймақ­тағы ең бір ықпалды мемлекетпен тең дәреже­лі саяси келісімдерін жоға­ры дең­гейге көтеруге мүмкіндік беретін­дігін атап өткен жөн. Оның үстіне, Мемле­кет басшысының қатысуымен өтетін жоғары деңгейдегі бүгін де жалға­сын табатын келіссөздер Қазақ­стан мен Қытай арасындағы өзара ұтымды саяси, сауда-экономикалық байланыс­тардың тиімділігін арттырып және көп салалы ынтымақтастықты шегендей түспек.

Сайып келгенде, Елбасының мемлекеттік сапары еліміздің сыртқы саясатында Қытай бағытына маңыз берілетіндігін және тату көршілікке негізделген тең құқылы, өзара сыйластық байланысқа баса назар аударылатындығын көрсетіп отыр. Оның үстіне бұл сапар Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қытайлық әріптесімен жеке достығын нығайтып, Қазақстан мен Қытайдың көп салалы стратегиялық байланыс­тарын жаңа деңгейге көтеретіндігі ақиқат. Бүгін Мемлекет басшысы сапарының екінші күнінде Қытай Халық Республикасы Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысы Тұрақты комитетінің Төрағасы Ли Чжаньшумен жоғары деңгейдегі кездесу өткізу, сондай-ақ Қазақстан мен Қытайдың іскер топтар өкілдерімен жүздесуі жоспарланып отыр. Сонымен қатар Нұрсұлтан Назарбаев алдағы демалыс күндері Қытайдың Циндао қаласында өтетін Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитіне қатысады деп жоспарланған.

Қазақстан мен Қытай арасындағы келіссөздер кездесулердің алғашқы күні-ақ нәтиже бере бастады. Елбасы сапары индустрияландыру, инвести­ция­­лар тарту сияқты өзекті мәселелерге жаңа серпін беруде. 

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан» – Бейжіңнен (Қытай)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.10.2018

ІІМ:1 қаңтардан тіркелмеген телефонға байланыс қызметі көрсетілмейді

22.10.2018

Алматыда жасөспірімдерге арналған футбол орталығы ашылды

22.10.2018

Талдықорғанда «Тіл – рухани жаңғыру тетігі» атты дебат өтті

22.10.2018

7-20-25: Қазақстанда 2,5 мыңнан астам өтінім мақұлданды

22.10.2018

Елбасы Жолдауын іске асыру жөніндегі жалпыұлттық жоспар бекітілді

22.10.2018

Түркі әлемі «Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығын тойлады

22.10.2018

АҚШ-тың Сауда министрі Уилбер Росс Қазақстанға келе жатыр

22.10.2018

Қазақ әдебиетінің жинақтары қытай, араб тілдерінде жарық көреді

22.10.2018

Ақтауда «Автобус» жедел алдын алу шарасы жүргізілді

22.10.2018

Павлодарда дәмханалардың жұмысын түнгі 11-ге дейін қысқарту ұсынылды

22.10.2018

Оралда жазушы Хамза Есенжановқа ескерткіш орнатылды

22.10.2018

Парламент депутаттары Оралда үш ауысымда оқытатын мектепте болды

22.10.2018

Менингококк инфекциясы бойынша эпидемиологиялық жағдай талқыланды

22.10.2018

«Мигранттар керуені» Мексикаға бет алды

22.10.2018

Өнер жұлдыздары «Денсаулық елшісі» атанды

22.10.2018

23-25 қазан: Жылы және жауын-шашынсыз

22.10.2018

Маңғыстау облысы толықтай цифрлық телевизияға қосылды

22.10.2018

eGov.kz порталында онлайн режимінде «тіркеу кітабы» жүзеге асты

22.10.2018

Солтүстік Қазақстанда азық-түлік пен ақылы қызметтер қымбаттаған

22.10.2018

Ескек есуден Азия чемпионаты: Қазақстандықтар үш медаль еншіледі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу