Елбасының ҚХР-ге мемлекеттік сапары барысында екіжақты тоғыз құжатқа қол қойылды

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың мемлекеттік сапармен Қытай Халық Республикасына келгенін бұдан бұрын хабарлағанбыз. Кеше сапар аясында Елбасы Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпинмен ресми кездесу рәсімінен кейін кеңейтілген құрамда келіссөз жүргізді.  

Егемен Қазақстан
08.06.2018 1021

Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Циньпиннің ұсынысы­мен мемлекет­тік сапар мәртебесі берілген Елбасының бұл жолғы сапары Қытай елінің тағдырын айқындаған, бола­шаққа бағдар берген оқиғалармен тұспа-тұс келген­дігімен де дара­ла­нып тұр. Нақтырақ айтқанда, наурыз айын­да Жал­пықытайлық халық өкіл­дері жиналысының (ЖХӨЖ) тари­хи пленумы өтіп, онда жаңа дәуір­де социализм­ді тек қытай жұр­тына тән ерекшелік­терге бай­ла­ныс­ты қалыптастыруға негізделген тағдыршешті шешімдер қабылданғаннан кейін ҚХР аймақтағы сыртқы саясатына маңыз беріп, экономикасын одан әрі күшейте түсуге бет бұрған болатын. Сол тұста Қытай Халық Республикасындағы аталған құрылымдық өзгерістерге күллі әлем көз тікті. Осы орайда әлемдегі озық экономикалар көшінің бастапқы легінде тұрған Қытаймен қарым-қатынас біздің еліміз үшін де ерекше маңызға ие. 

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытай Халық Республи­касының Төрағасы Си Цзиньпин­мен кездесуінің ресми салтанаты Халық жиналысы үйінің алаңын­да өтті. Ресми сәттен соң мемлекеттер басшылары кеңейтілген құрамда кездесіп, бірқатар келелі мәселелер бойынша келіссөздер жүргізді.

Мемлекет басшысы өзінің кіріспе сөзінде Қытай тарапына мемлекеттік сапармен келуге шақырғаны үшін ризашылығын білдіре отырып, қос ел басшылары арасындағы әр кездегі кездесулердің жылы қабылдаулар дәстүрімен ерекшеленетінін жеткізді.

– Мен, ең алдымен, Сізді жоғары мемлекеттік лауазымға қайта сай­лануыңызбен және Қытай Компар­тиясының ХІХ съезін табысты өткізуі­ңіз­бен құттықтаймын. Бұл қытайлық өзіндік ерекшелігі бар социализм құру жолындағы әлемдік мәні бар айтулы оқиға болды, – деді Қазақстан Президенті.
Нұрсұлтан Назарбаев «Қытай арманын» жүзеге асыру ісінде ел мемлекет­тіліг­інің тірегі саналатын Қытай Ком­партиясы рөлінің артқанына тоқталды.
Қазақстан Президенті 2012 жылдан бері жоғары деңгейдегі 18 кездесу өткенін айтып, Қазақстан-Қытай қатынастарының қарқынды дамып келе жатқанына назар аударды.

– Осы уақыт ішінде біз жалпы сомасы 67 миллиард доллар көлеміндегі 127 екіжақты құжатқа қол қойдық. Бізге осы диалогті жалғастыру қажет. Былтыр өзара сауда көлемі 11 мил­лиард долларға жуықтады. Бұл жердегі өсім 30 пайыздан астам. Екіжақты қатынастарымызды ілгерілету үшін біздің бұдан да зор әлеуетіміз бар, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Мемлекет басшысы Қытай Халық Республикасы Төрағасының достық, тең құқылық, өзара ынтымақтастық және мемлекеттік егемендікті құрмет­теу рухында тату көршілік қатынас­тарды дәйекті дамыту ісіндегі жеке үлесін жоғары бағалады.

– Сіздің Жібек жолының эконо­ми­ка­лық белдеуін қалыптастыру жөнін­дегі бастамаңызды іске асыру барысын­да біздің ынтымақтастығымыз нығая түсті, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қытай Халық Республикасының Төрағасы тату көршіліктің үлгісіне айналған екіжақты ықпалдастық­тың жоғары қарқынмен дамып келе жатқанына тоқталып, бірлескен инфрақұрылымдық бастамаларды, соның ішінде «Бір белдеу, бір жол» бағдар­ламасын іске асыру ісінде өзара сенім мен ынтымақтастықтың нығай­ғанын атап өтті.

– Біз адамзаттың ортақ тағдырын қалыптастыру жолында Қазақстанмен бірге болуға және адамзаттың жарқын болашағы үшін ақыл-ойымыз бен күш-жігерімізді жұмылдыруға дайынбыз. Мен Қазақстан-Қытай достығының алып кемесін Сізбен бірге басқаруға әзірмін, – деді Си Цзиньпин. 
Келіссөздер барысында Қытай тарапы Қазақстанның экологиялық тұрғыдан таза ауылшаруашылық өнімін өз нарығына жеткізуге, энергетика саласындағы, мұнай-газ кешеніндегі, сондай-ақ мәдени-гуманитарлық байланыстар, жаңа технологиялар мен цифрландыру салаларындағы екі жақты ынтымақтастықты тереңдетуге мүдделілік танытты.

Кездесу соңында Қазақстан Прези­денті Қытай Халық Республи­касының Төрағасын Қазақстанға ресми сапармен келуге шақырды.

Жалпы, Қазақстан Президенті жоғарыда атап өткен өзгерістердің қытайлықтардың ішкі-сыртқы саясатына оң әсері жоғары болғандығы анық. Нақтырақ айтсақ, 2018 жылдың 5-20 наурызы күндері аралығында Бейжіңде Қытай коммунистік партия­сы Орталық комитетінің төрағасы Си Циньпиннің төрағалығымен 13-ші шақырылымдағы Жалпықытайлық халық өкілдері жиналысының 1-сессия­сы өтті. Осы жиынның қорытындысы бойынша мемлекет басшыларының жаңа құрамы сайланды және ҚХР Мемлекеттік кеңесі және ЖХӨЖ Тұрақты комитеті, Жоғарғы сот пен Жоғарғы халықтық прокуратураның жылдық есептері тыңдалды. Сондай-ақ ҚХР Мемлекеттік кеңесін жаңғырту жоспары қабылданып, осы құжат бо­йынша ҚХР үкіметінде 26 министр­лік пен комитеттер құрылды. Жаңа құрылымдардың қатарында Табиғи ресурстар, Ардагерлер ісі жөніндегі, Төтенше жағдайларды басқару жөнін­дегі, Мәдениет және туризм, Эколо­гиялық орта министрліктері бар. Міне, осы бетбұрыстар мен құры­лымдар Қытайдың әлемдік саяси экон­оми­калық бағдарына айналды.

Осы құрылымдардың бір­қатары­ның басшылары Мемлекет басшы­ларының қатысуымен Қазақстан мен Қытай арасындағы екіжақты құжаттарға бірлесе қол қою рәсіміне де қатысты.

Алдымен Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Қытай Төрағасы Си Цзиньпин Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Респуб­ликасының бірлескен мәлімде­месіне қол қойды. Бұдан кейін ядро­лық материалдарды, радиоактивті қалдықтарды және радиациялық қауіпті заттарды заңсыз өткізуді болғызбау жөніндегі Қазақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы келісімге, сондай-ақ Қазақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы Қытайдың жеңілдетілген несие беруі туралы негіздемелік келі­сімге, Қазақстан мен Қытай қаржы министрліктерінің арасындағы түсі­ністік және ынтымақтастық туралы меморандумға, Қазақстанның Инвестициялар және даму министрлігі мен Қытайдың Даму және реформалар жөніндегі мемлекеттік комитеті арасында индустрияландыру және инвестициялар, оның тетіктерін құруға байланысты бірлескен жобалардың тізімін бекіту туралы және өндірістік қуатты арттыру мен инвестициялар бойынша ынтымақтастық жоспарын бірлесе әзірлеу туралы меморандумға, Қазақстанның Ұлттық экономика министрлігі мен Қытайдың Сауда министрлігі арасындағы электронды сауда саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға, Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Қытайдың Бас кеден басқармасы арасында Қазақстаннан Қытайға экспорт­талатын сиыр етіне инспек­ция­лық, карантиндік және ветеринар­лық-санитарлық талаптар туралы хаттамаға, Қазақстанның Ауыл шаруа­шылығы министрлігі мен Қытай­дың Бас кеден басқармасы арасында Қазақстаннан Қытайға экспортталатын жоңышқа шөбіне санитарлық және фитосанитарлық талаптар туралы хаттамаға қол қойылды.

Бұдан соң Қытай Төрағасының ресми қабылдауында болған Нұрсұлтан Назарбаев пен Си Цзиньпин Қазақстан мен Қытайдың бірлескен жобасы – «Композитор» фильмінің трей­лерін тамашалады. Аталған фильм Қазақстан мен Қытайдың кино өндірісі саласындағы тырнақалды жобасы болып отыр. 

Көркем фильмді Ш.Айманов атын­дағы «Қазақфильм» киностудиясы мен Қытайдың «Shinework Pictures» және «China Film Coproduction Corporation» компаниялары түсірген. Басты рөл­дерде қазақстандық актерлер – Берік Айтжанов, Алтынай Нөгербек, Аружан Жазылбекова және қытайлық актерлер – Ху Цзюнь және Юань Цюань ойнайды.

Кинотуындыда Қытайдың ұлы композиторы Сянь Синхайдың (1905-1945) шиеленіске толы ғұмыры бейне­ленеді. Сәл тарқатып айтар болсақ, Сянь Синхай Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары қудаланып, Алматыға тап болады. Жоқшылық пен аштықтың салдарынан әбден титықтаған композиторды Қазақстанның белгілі өнер қайраткері, композитор Бақытжан Байқадамов кезіктіріп, азапты өлім­нен арашалап қалады. Бұл фильм екі мемлекеттің кино шеберлерінің қаты­суымен «биопик» жанрында, яғни белгілі тұлғаның тағдыр талайы тұтастай немесе өмірінің қайғылы бетбұрыстарын ашып көрсететін тәсіл­мен берілген. Тағы бір атап өтер­лігі, Сянь Синхай бес жүзден аса лири­­ка­лық және көпшіліктің таңдауы түскен әндердің авторы және оның ең танымал туындыларының көбі Қазақстанда бас сауғалап жүрген уақытында жазылған. Атап айтқанда, ол әйгілі «Ұлт азаттығы» симфония­сын Алматыда жазып аяқтады.

Қазақстан Президенті фильм трей­лері­нің таныстырылым рәсімін­де актер­лер құрамына кәсіби өнер көрсет­кені үшін ризашылық білдіріп, екі елдің мәд­ени саладағы ынтымақтастығының жо­ғары деңгейге көтерілгенін атап өтті. 

Жалпы, Қазақстан Президентінің мемлекеттік сапары еліміздің ұзақ мерзімді стратегиялық мүдделеріне сай келе­тіндігін және еліміздің аймақ­тағы ең бір ықпалды мемлекетпен тең дәреже­лі саяси келісімдерін жоға­ры дең­гейге көтеруге мүмкіндік беретін­дігін атап өткен жөн. Оның үстіне, Мемле­кет басшысының қатысуымен өтетін жоғары деңгейдегі бүгін де жалға­сын табатын келіссөздер Қазақ­стан мен Қытай арасындағы өзара ұтымды саяси, сауда-экономикалық байланыс­тардың тиімділігін арттырып және көп салалы ынтымақтастықты шегендей түспек.

Сайып келгенде, Елбасының мемлекеттік сапары еліміздің сыртқы саясатында Қытай бағытына маңыз берілетіндігін және тату көршілікке негізделген тең құқылы, өзара сыйластық байланысқа баса назар аударылатындығын көрсетіп отыр. Оның үстіне бұл сапар Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қытайлық әріптесімен жеке достығын нығайтып, Қазақстан мен Қытайдың көп салалы стратегиялық байланыс­тарын жаңа деңгейге көтеретіндігі ақиқат. Бүгін Мемлекет басшысы сапарының екінші күнінде Қытай Халық Республикасы Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысы Тұрақты комитетінің Төрағасы Ли Чжаньшумен жоғары деңгейдегі кездесу өткізу, сондай-ақ Қазақстан мен Қытайдың іскер топтар өкілдерімен жүздесуі жоспарланып отыр. Сонымен қатар Нұрсұлтан Назарбаев алдағы демалыс күндері Қытайдың Циндао қаласында өтетін Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитіне қатысады деп жоспарланған.

Қазақстан мен Қытай арасындағы келіссөздер кездесулердің алғашқы күні-ақ нәтиже бере бастады. Елбасы сапары индустрияландыру, инвести­ция­­лар тарту сияқты өзекті мәселелерге жаңа серпін беруде. 

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан» – Бейжіңнен (Қытай)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

14.08.2018

Бес елдің мөрімен бекітілген құжат

14.08.2018

Курчатовта төрт жолақты бассейн салынады

14.08.2018

Инженерия үздіктері анықталды

14.08.2018

Ақтау саммиті әлем назарында

14.08.2018

АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі ауысуы мүмкін

14.08.2018

Зейнетақымен қамсыздандыру заманға икемді ме?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу