Педагогикалық басылымдарға қолдау қажет

Тәуелсіздік алғаннан бері еліміздің баспасөз саласы да нарықтық қатынас­тар­ға біртіндеп ене бастады. Бүгінде оны қаптаған ақпарат құралдарынан көріп отырмыз. 

Егемен Қазақстан
14.06.2018 3023
2

Тіпті электронды ақпарат құрал­дарының өзі бір-бірімен бәсекелес деуге болады. Осы орайда еліміздегі жас буынды оқытуда және оларға тәлім-тәрбие беруде маңызды рөл атқаратын педагогикалық басылымдарға назар ауда­рып жүремін. 

Өйткені өмірімнің ширек ғасырын Қазақстандағы педагогикалық журналис­тиканы жандандыруға жұмсаған жан ретінде бұл саланың мен үшін қызығы да, шыжығы да мол. Мені журналистік кәсіптің қыр-сырына баулыған сол кездегі «Социалистік Қазақстан», бүгінгі «Егемен Қазақстан» газеті өмірлік университетім болса, одан кейінгі мектебім «Қазақстан әйелдері» журналы еді.

Сөйтіп сол кезде «Қазақстан мектебі» журналына үлкен дайындықпен келдім. Сол жылдары «Қазақстан мектебімен» қатар «Қазақ тілі мен әдебиеті» журналының қайта жарық көре бастауы зор табысқа саналатын. Өйткені 1958-1959 жылдары шығып, қайтадан жабылып қалған, сұрқия кезеңнің репрессиясына ұшыраған басылымды қайта дүниеге әкелу үшін министрліктің алдына дүркін-дүркін мәселе қоюға тура келді. Нәтижесінде, 1990 жылы журнал қайта жарық көре бастады.

1989 жылы қазақ тілін қорғау мақсатында алғашқы құрылтай өткен еді. Құрылтайда мені Алматы қалалық қазақ тілі қоғамының ұйымдастыру комитетінің төрайымы етіп сайлады. Бұл айтуға оңай болғанымен, күш-жігерді керек ететін, жүгірісі мен жиылысы, жүрек ауыртатын жайлары жеткілікті жұмыс болды. Десе де сол жылдың желтоқсан айында Қазақ тілі қоғамын құруға қол жеткіздік. Осы қоғамның үш жылдай ыстығына күйіп, суығына тоңдым. Қазақ тілі үшін күрес − өмірлік қызметім.

Кеңестік кезеңде «Қазақстан мектебі» журналының жалғыз қосымшасы «Бас­тауыш мектеп» журналы ғана болды. Сондықтан қазақ тілінің аясын кеңейте түсу үшін оқырманға қажетті, зәру деген басылымдар ашуды қолға алдық. Бұл ойымызды ең бірінші бесік, отбасы тәрбиесінен бастауды жөн көріп, «Отбасы және балабақша» қосымшасын ашуға ұмтылдық. 1991 жылы бұл да ашылды. Осыдан кейін 1992 жылы «Информатика-физика-математика» («ИФМ»), 1993 жылы «Қазақ тарихы», 1996 жылы «Биология, география, химия» қосымша журналдары дүниеге келді. Бұлардың бәрі қосымша деген аты болмаса, жеке-жеке үлкен басылымдар ретінде жарық көрді. Сондықтан 1996 жылдан бастап «Қазақ тарихынан» басқасын жеке шаңырақ етіп, өз алдына оңашалай бастадық. 2003 жылы «Қазақ тарихы» да жеке бөлініп шықты.

Қазір бір өзі 10 баспа табақтық іргелі журналға айналды. Осы журналдарды ашу арқылы үш түрлі жетістікке қолымыз жетті. Біріншіден, қазақ тіліндегі ғылыми басылымдар қатарын көбейтіп, ана тіліміздің өрісі кеңейді. Екіншіден, педагог-журналистердің жаңа легі даярлана бастады. Үшіншіден, жеке редакцияларға айналған журналдар жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік берді. Бұдан бөлек бас редакторлар тобы жасақталды. Еліміздің жоғары оқу орындарында педагог-журналистер даярланбайтынын ескерсек, бұл ұлттық педагогика саласы үшін де, баспасөзге де өте тиімді болғанын байқауға болады.

Қазіргі қоғам күрделі даму үстінде. Елді демократияландыру, шынайы құқықтық мемлекет құру − басты мақсат. Шүкір деп айту керек, Қазақстанның қазіргі ішкі және сыртқы саяси-экономикалық жағдайы ТМД елдерінің көбінен озық. Ел іші тыныш. Болашақтан үмітіміз зор. Сондықтан баспасөз саласының ардагері ретінде отандық педагогикалық журналдарды мемлекет тарапынан қолдаудың өзектілігін қайталап айтар едім. Яғни мемлекеттік тапсырыс аясын кеңейтіп, редакция мамандарының тәжірибесін жетілдіруге қол ұшын созса дейсіз. 

Бүгінде елімізде жеке педагогикалық журналдардың үлесі көбейді. Шамамен 200-ден астам педагогикалық басылым оқырманға жол тартып отыр. Әрине бар­лығының сапасы көңілден шыға бермейді. Бірақ нарықтық қоғам сапалы басылымды өзі екшеп, іріктеп шығаратыны айқын. Десе де мұндай басылымдардың мазмұнына қадағалау жоқ екені белгілі. Бұл Білім және ғылым министрлігінің жанынан аталған журналдардың мазмұнына мониторинг жасайтын арнайы құзыретті бекітуді талап етеді. Өйткені білім мен тәрбие тақырыбы – өте нәзік мәселе. Онда ұлттың тәрбиесі, келешегі бар. Сондықтан мұны Ақпарат және коммуникация министрлігімен бірлесе қарастырған абзал. 

Жас буынның білім-білігі мен тәлім-тәрбиесіне әлемдік үздік үлгілерден таңдалып алынған «100 жаңа оқулық» жобасының қолға алынуы, жаңа білім бағдарламасының енгізілуі, зияткерлік мектептер тәжірибесінің республикаға таратылуы қуантады. Осы іспетті ұлттық педагогиканың әдістемелік-тәжірибелік алаңы ретінде педагогикалық басылымдарға да қолдау өте-мөте қажет дер едім.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, білім беру ісінің үздігі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу