Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының 10 мың шаршы шақырымы толығымен зерттеліп болғаны туралы Курчатовтағы  «Семей сынақ полигоны: радиациялық мұра және ғылыми-техникалық әлеуеттің даму келешегі»  VIII Халықаралық ғылыми конференциясында талқыланды.

Егемен Қазақстан
26.09.2018 5837
2

Бұл конференция аса маңызды ғылыми басқосу болғандықтан Курчатов қаласында екі жылда бір рет қана  өткізіледі. Алғашқы конференция 2010 жылы басталған болатын. Биылғы жылғы конференция ҚР ҰЯО РМК «Атом энергиясы институты» филиалының 60 жылдығына және ҚР ҰЯО РМК «Радиациялық қауіпсіздік және экология институты» филиалының 25 жылдығына арналып отыр.

ҚР Ұлттық Ядролық Орталығының Бас директоры, ғалым Эрлан Батырбековтың айтуынша,  VIII халықаралық конференция жұмысына Ресей, Жапония, Франция, Қытай, Белорусь, Украина, Германия, Чехия, Венгрия және тағы басқа әлемнің оннан астам елінен келген 100-ге жуық ғалымдар мен мамандар қатысуда. Конференцияға 150-ден астам баяндама ұсынылып, олар екі ғылыми секцияның пленарлық және секциялық отырыстарында тыңдалды. Баяндамалар радиациялық экология және медицина, радиациялық қауіпті объектілер мен аумақтардағы радиоэкологиялық қауіп-қатерді азайту технологиясы, радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу, сол сияқты радиоэкологиядағы физика-химиялық әдістер мен дозиметрия саласындағы өзекті мәселелерді шешуге арналған.

Ал ядролық зерттеу қондырғылары ғылыми секциясында атом энергетикасының қауіпсіздігі және таратпау проблемалары жөніндегі, сондай-ақ заманауи энергетиканың перспективалық функционалдық материалдары, радиациялық материалтану және қатты дене физикасы мәселелері жөніндегі зерттеулер ғылыми талқылану ортасына салынды.  Конференция жұмысы үш күнге созылды. Бағдарлама шеңберінде Семей сынақ полигоны мұражайына, «Тәжірибе алаңы» объектісіне және «Атом көліне» экскурсиялар ұйымдастырылып, сондай-ақ ҚР ҰЯО зерттеу базасында да болып қайтты.   

ҚР ҰЯО РМК «Атом энергиясы институты» филиалы мен ҚР ҰЯО РМК «Радиациялық қауіпсіздік және экология институты» филиалдары өздерінің мерейтойларына ерекше дайындықпен келген екен. Мәселен, Атом энергиясы институты БН-350 жоғары жылдамдықтағы нейтрондар реакторын шығаруға белсене үлес қосқан. Бұл қазақстандық Токамак КТМ үшін аса маңызды. Термоядролық радиоактивті қалдықтарды жоюға көмектеседі. Ал Радиациялық қауіпсіздік және экология институтындағы оқу-ақпараттық Орталығының жетешісі Юрий Стрильчуктің айтуынша, 2021 жылы Семей полигонының ластанған жерлерін олар толықтай аяқтауға тырысуда. 

Біз кешенді тексеру арқылы ауылшаруашылығына жарамды жерлерді толық қайтарамыз,-деді Юрий Стрильчук,-ал бірақ 2 мың шаршы шақырымдағы жерлер мүлде жарамыз, қауіпті болғандықтан, ол жерлерді пайдалануға қазірден бастап тиым салмақпыз. Себебі осы қауіпті жерлерде ядролық қарулар сыналғандықтан, радиациялық фон өте жоғары. Десек те, радиоактивтіліктері шамалы деп анықталған жерлер де бар. Бұл тұстарда радионуклид мөлшері Қазақстанда белгіленген қалпынан аспайды. Бір сөзбен айтқанда, полигон жерінің жарамдысын ауылшаруашылығына қайтарып, біраз жерінен пайдалы қазбалар қазып алуға болады.

Полигон – бұл Қазақстан ғалымдарына ұзақ жылдар бойы қоршаған ортаның радиацоиялық зерттелуіне ықпал ететін тәжірибе алаңы екендігін де ұмытпаған жөн.Осы айтылған мәселелерге орай, ядролық зерттеу қондырғылары, радиациялық қауіпсіздік, атом қаруын таратпау және атом энергетикасын бейбіт түрде пайдалану туралы да талқылынды.

Раушан ҚАБЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

Курчатов қаласы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Зылиха апай (әңгіме)

16.10.2018

Зиялы қауым өкілдері Жолдауға пікір білдірді

16.10.2018

Жерге жаңаша көзқарас пен қатаң бақылау қажет

16.10.2018

Қостанай облысында өнімді өңдеу секторы 53 поценттен асты

16.10.2018

Қазақстандық қамту: отандық өнімнің өрісі неге тар?

16.10.2018

Юлия Путинцева жарысты жеңіспен бастады

16.10.2018

Павлодар облысында отырғызылған ағаштардың 70 пайызы өспей қалған

16.10.2018

Съезд – нақты іске көшудің мысалы

16.10.2018

Түркістан еңбек күші бар, бірқатар салаларды дамытуға қолайлы облыс

16.10.2018

Бүгін Елбасының Финляндияға ресми сапары басталады

16.10.2018

Түркістан облысында бюджеттік мекемелерге жылу берілуде

16.10.2018

Қызылша шаруашылығы қарқынды дамып келеді

16.10.2018

Грузиядағы президент сайлауына Қазақстаннан жіберілетін байқаушылар тізімі бекітілді

16.10.2018

Қостанайда ұрланған малдың 60 проценті иесіне қайтпайды

16.10.2018

Ресейдің Челябі облысында өткен көркемсөз оқу байқауында қандастарымыз лауреат атанды

16.10.2018

Іскер жастарға арналған жаңа жоба басталады

16.10.2018

Кедергісіз орта – келешек кепілі

16.10.2018

Арман Сейітмамыт: Кино әлеміне «Ел Арнаны» барынша етене жақындастыру керек

16.10.2018

Орнықты дамудың бағдары - Тадеуш Шозда

16.10.2018

«Хат қоржын» (16.10.2018)

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу