Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының 10 мың шаршы шақырымы толығымен зерттеліп болғаны туралы Курчатовтағы  «Семей сынақ полигоны: радиациялық мұра және ғылыми-техникалық әлеуеттің даму келешегі»  VIII Халықаралық ғылыми конференциясында талқыланды.

Егемен Қазақстан
26.09.2018 5930
2

Бұл конференция аса маңызды ғылыми басқосу болғандықтан Курчатов қаласында екі жылда бір рет қана  өткізіледі. Алғашқы конференция 2010 жылы басталған болатын. Биылғы жылғы конференция ҚР ҰЯО РМК «Атом энергиясы институты» филиалының 60 жылдығына және ҚР ҰЯО РМК «Радиациялық қауіпсіздік және экология институты» филиалының 25 жылдығына арналып отыр.

ҚР Ұлттық Ядролық Орталығының Бас директоры, ғалым Эрлан Батырбековтың айтуынша,  VIII халықаралық конференция жұмысына Ресей, Жапония, Франция, Қытай, Белорусь, Украина, Германия, Чехия, Венгрия және тағы басқа әлемнің оннан астам елінен келген 100-ге жуық ғалымдар мен мамандар қатысуда. Конференцияға 150-ден астам баяндама ұсынылып, олар екі ғылыми секцияның пленарлық және секциялық отырыстарында тыңдалды. Баяндамалар радиациялық экология және медицина, радиациялық қауіпті объектілер мен аумақтардағы радиоэкологиялық қауіп-қатерді азайту технологиясы, радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу, сол сияқты радиоэкологиядағы физика-химиялық әдістер мен дозиметрия саласындағы өзекті мәселелерді шешуге арналған.

Ал ядролық зерттеу қондырғылары ғылыми секциясында атом энергетикасының қауіпсіздігі және таратпау проблемалары жөніндегі, сондай-ақ заманауи энергетиканың перспективалық функционалдық материалдары, радиациялық материалтану және қатты дене физикасы мәселелері жөніндегі зерттеулер ғылыми талқылану ортасына салынды.  Конференция жұмысы үш күнге созылды. Бағдарлама шеңберінде Семей сынақ полигоны мұражайына, «Тәжірибе алаңы» объектісіне және «Атом көліне» экскурсиялар ұйымдастырылып, сондай-ақ ҚР ҰЯО зерттеу базасында да болып қайтты.   

ҚР ҰЯО РМК «Атом энергиясы институты» филиалы мен ҚР ҰЯО РМК «Радиациялық қауіпсіздік және экология институты» филиалдары өздерінің мерейтойларына ерекше дайындықпен келген екен. Мәселен, Атом энергиясы институты БН-350 жоғары жылдамдықтағы нейтрондар реакторын шығаруға белсене үлес қосқан. Бұл қазақстандық Токамак КТМ үшін аса маңызды. Термоядролық радиоактивті қалдықтарды жоюға көмектеседі. Ал Радиациялық қауіпсіздік және экология институтындағы оқу-ақпараттық Орталығының жетешісі Юрий Стрильчуктің айтуынша, 2021 жылы Семей полигонының ластанған жерлерін олар толықтай аяқтауға тырысуда. 

Біз кешенді тексеру арқылы ауылшаруашылығына жарамды жерлерді толық қайтарамыз,-деді Юрий Стрильчук,-ал бірақ 2 мың шаршы шақырымдағы жерлер мүлде жарамыз, қауіпті болғандықтан, ол жерлерді пайдалануға қазірден бастап тиым салмақпыз. Себебі осы қауіпті жерлерде ядролық қарулар сыналғандықтан, радиациялық фон өте жоғары. Десек те, радиоактивтіліктері шамалы деп анықталған жерлер де бар. Бұл тұстарда радионуклид мөлшері Қазақстанда белгіленген қалпынан аспайды. Бір сөзбен айтқанда, полигон жерінің жарамдысын ауылшаруашылығына қайтарып, біраз жерінен пайдалы қазбалар қазып алуға болады.

Полигон – бұл Қазақстан ғалымдарына ұзақ жылдар бойы қоршаған ортаның радиацоиялық зерттелуіне ықпал ететін тәжірибе алаңы екендігін де ұмытпаған жөн.Осы айтылған мәселелерге орай, ядролық зерттеу қондырғылары, радиациялық қауіпсіздік, атом қаруын таратпау және атом энергетикасын бейбіт түрде пайдалану туралы да талқылынды.

Раушан ҚАБЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

Курчатов қаласы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Атырауда қысым тетіктерін шығаратын Қазақстандағы алғашқы кәсіпорын ашылды

14.12.2018

Сенат комитетінде «Табиғи монополиялар туралы» заң жобасы қаралды

14.12.2018

Атырауда жаңа мамандандырылған ХҚКО ашылды

14.12.2018

С.Әкелеев: Бекболат Тілеухан мен Айгүл Қосанованың дауысын мен қойғам

14.12.2018

​БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің мүшелері Астана форматындағы Сирияаралық келіссөздерді мойындады

14.12.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік қызметкерлер мен ұлттық компаниялардың қызметкерлеріне марапаттар табыстады

14.12.2018

Қазақстан Президенті мемлекеттік наградалар мен сыйлықтар тапсыру рәсіміне қатысты

14.12.2018

ШҚО Аягөз қаласында 600 орындық мектеп ашылды

14.12.2018

Қызылорда облысының әкімі Қ.Көшербаев кәсіпкерлермен кездесті

14.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Қызылордада балабақша ашылды

14.12.2018

Назарбаев Зияткерлік мектебінде Қамқоршылық Кеңестің отырысы өтті

14.12.2018

«Аурухана клоунадасы» жобасы жүзеге асты

14.12.2018

Шағын және орта бизнесте көшбасшы

14.12.2018

Жайық өзенінің суы тұрғындарға қауіп төндірмейді

14.12.2018

Семейдегі «Шығыс» өңірлік әскери қолбасшылығы арнайы кездесу өткізді

14.12.2018

Қанат Исламға Дүниежүзі қазақтар Қауымдастығының мүшелік билеті табысталды

14.12.2018

Г.Әбдіқалықова мемлекеттік наградалар табыстады

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу