О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Егемен Қазақстан
10.10.2018 4100
3

– Bizde dárigerler tek aqsha bergenderge ne týystaryna jymıyp kúlip, óziniń jumysyn isteıdi de, al basqalarǵa «Nege keldiń?» degendeı kózderin alarta qaraıdy ǵoı. Germanıada ol joq, bárine birdeı qyzmet kórsetiledi. Naýqastan aqsha alý dárigerdiń oıyna da kirip-shyqpaıdy. Bárine birdeı shamań kelgenshe jumys isteısiń (ol jaqta aýrýlardyń túsýi óte kóp). Meniń túsingenim – bizde adam densaýlyǵyn qara bazarǵa aınaldyryp jibergen. Keıbir dárigerler ashyqtan-ashyq uıat, namys, ar degendi umytqan. Qaıda barsań da olar naýqasty qoıǵa qaraǵan ash qasqyrdaı toıymsyz qulqynmen qabyldaıdy. Bilmeımin, Germanıadan keıin maǵan bulardyń bári baryp turǵan jabaıylyqtyń belgisi tárizdi kórinedi. Bularǵa aıtarym, naýqastardan aqsha alý – qylmys, – delingen dáriger janaıqaıyna qanshama adam ún qosyp, medısına salasyndaǵy keleńsiz jaıttarǵa beı-jaı qaraı almaıtyndyqtaryn bildirgen.

Olardyń bul qylyǵy úshin qazir jazalanbaǵan­men, áıteýir birde sazaıyn tartpaı qoımaıtynyn ashyna áńgimeleı kelip, Astanadaǵy iri-iri densaý­lyq saqtaý mekemelerinde oryn alǵan olqylyq­tarǵa toqtalǵan avtor: «Qazir olarǵa adamnyń ómiri túk emes, bul salany bıznes jasaýdyń quralyna aınaldyryp alǵan sabazdar aýyr syrqat­tardy jazýdyń ornyna aqshasy bar baıshykes­h­terdi emdeýmen shuǵyldanyp júr» dep aıyptaıdy. 

Operasıadan keıin ishinde tyrtyq qalsa da, mundaı soraqylyqqa qyńq demesten júre beretin qazaq áıeliniń shydamdylyǵy qaıran qaldyrady. Mysaly, Ǵabıttiń aıtýynsha, nemisterde bul qylmys bolyp sanalady. Germanıada ıne salý, analız anyqtaý, kateter qoıý, naýqasty emdeýge qoldanylatyn em-domnyń bári dárigerdiń óz qolymen tyndyrylady. О́ıtkeni olarda bul adamǵa kórsetilgen qurmet bolyp esepteledi. Medbıkeniń jumysyn onda dárigerdiń ózi atqaratynyn estigende, «Apyr-aı, netken órkenıetti el edi!» dep biz de súısinip, damyǵan elderde medısına mádenıeti bizdikimen salystyrǵanda, qaı qyrqadan asyp ketkenin paıym-parqymyz jetkenshe biraz tuspaldap kórgenbiz.

«Men Germanıadan keıin jıirkenish týdyra­tyn mynadaı júıege eshqashan jumys istemeýge sheshtim. О́z aldyma kabınet ashyp, kelgen adamdardy qabyldaımyn. Hıdjama jasaımyn, ıne salamyn, áıteýir kúnimdi kórermin. Tipti qıyn bolyp ketip bara jatsa, jeke basymnyń máselesin rettep alǵan soń, Germanıaǵa qaıta kete salarmyn», degen erkin oıly azamattyń áreketin bir jaǵy qoldaǵanymyzben, ekinshi jaǵynan myna jaıt jаı elemeı qoıa salatyn nárse emes. Myqty, bilikti jas mamandar bulaı shetel asyp kete berse, elimizdiń keleshegi ne bolmaq?! Alaıda densaýlyq saqtaý salasynyń kóńilge kirbiń uıalatatyn kóleńkeli tustary ǵana áńgime arqaýyna aınalyp, al kúngeıi týraly aıtylmasa, bul ádildik emes qoı. Aq jeleńdi abzal jandardyń ishinde kásibı biliktiligine qosa, adaldyq týyn bıik ustaǵan, adamgershiligi mol, meıirim-shýaǵy shıpadaı jumsaq taǵylymdy tulǵalar qanshama! 

Muny tilge tıek etip otyrǵan sebebimiz, jaqynda №6 qalalyq emhanaǵa baryp, otorınolarıngolog-dárigerge qaralýǵa týra kelgen. Sarbı Toqtarqyzy esimdi bilikti mamannyń eminiń arqasynda bir aptada saýyǵyp shyǵa kelýimiz bir jaǵy dáriger nusqaýyna saı em-dom qabyldaýymyzdyń nátıjesi desek te, ekinshi jaǵynan, bul jerdegi áńgimeniń tórkini múlde basqa máselege kelip tireletin tárizdi. Bir aýyz jyly sózdiń naýqas úshin qandaı ról atqaratynyn sonda aıqyn uǵa túsken jaıymyz bar. Aq jeleńdi abzal jannyń emin qabyldap júrgender onyń eńbegine sondaı rıza. Bul jetistiktiń syryna úńilip kórgenimizde, olardyń deni dárigerdiń óz kásibine adaldyǵyn, kóziniń meıirim shýaǵyna tunyp turǵanyn tilge tıek etken. Klara esimdi boıjetken: «Men dáriger kómegine alǵash ret júginip otyrmyn. Buryn olar týraly syrtynan túrli alyp-qashpa sózder estıtinmin. Biraq adamnyń bári birdeı emes degen sóz ras eken. О́z basym mundaǵy qyzmetkerlerge dán rızamyn. Kelgen sátte qaı-qaısysy bolsyn quraq ushyp turady. Ásirese S.Toqtarqyzyna rahmet. Júregi meıirimge toly mundaı jandardy kórgen sátte shirkin, barlyq dáriger osy kisideı bolsa ǵoı degen oıǵa beriletiniń ras» dep aq tilegin jetkizgen... 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Атырауда айқасатындар анықталды

11.12.2018

Қалдықсыз сән әлемі

11.12.2018

2018 жылғы Нобель сыйлығының марапаттау рәсімі өтті

11.12.2018

Үндістанның Гуджарат штатында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

11.12.2018

Геннадий Головкин ІВО рейтингінде көш бастап тұр

11.12.2018

ҚХЛ: «Амурға» әліміз жетпеді

11.12.2018

Жымпитыда атқа міну акциясы басталды

11.12.2018

«Елорда жұлдызы» сыйлығы табысталды

11.12.2018

Ақтөбе облысында Тәуелсіздік күніне орай 32 әлеуметтік нысан ашылады

11.12.2018

Тәуелсіздік – көктен түскен сый емес

11.12.2018

Петропавлда тарихи ғимарат өртке оранды

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда сыбайлас жемқорлықты еңсеруге бағытталған марафон қорытындыланды

11.12.2018

Қостанай облысында биыл 331 шақырым жол жөнделді

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Адам құқықтары күні аталып өтті

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда жаңа сүт-тауар фермасы іске қосылды

11.12.2018

«Салтанат» десе, салтанат!

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда ауданның жаңа әкімі тағайындалды

11.12.2018

Гран-при иегері Диснейлендке барады

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Сингапурдағы Елшісінің брифингі өтті

11.12.2018

Көпті қуантқан «Balapan» қаһармандары

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу