Тағдыры ұқсас таланттар

Егемен Қазақстан
18.10.2018 1664
2

Бір жылда, тәуліктің айналасында туған түйдей құр­дас қос талантты бір өзіне сыйдырған бұл суреттің де түс­ірілгеніне биыл жарты ғасырдан асып жығылады. Та­ланттарды тоғыстырған ғаламат сәттің түсірілу тарихы қандай еді? Ай дидар­лы арулар қай кезде шығар­машылық тандем құрған?

Бір суретті сөйлету үшін әнші Бибігүл Төлегенованы біраз уақыт торуылдауға тура келгені. Осыдан 51 жыл бұрын түсірілген фотоны өзіне көрсетіп, өткен-кет­кенді еске алудың сәті оңайға түскен жоқ. Көзі тірі әншілердің ішінде әйгілісі – біресе жол жүрді, бірнеше рет сырқаттанып, ауруханада жатты... Біз бұл сурет туралы әңгімелескенімізде тура түн ортасы ауған еді. Есесіне кейіпкерімнің қо­нақ­тарының қайтуын ыж­даһатпен күткен еңбегім зая кетпеді. Бибігүл Ахмет­қызы бір емес, бірнеше суреттің тарихын тірілтті.

– Мен үшін ұлтымыздың суретші қыздарының арасынан шыққан ең мықтысы – Гүлфайруз Ысмайлова. Бейнелеу өнерінің бір тарланы жалғыз менің ғана суретімді салған жоқ. Ха­лық суретшісі Шара, Кү­ләш сынды талай танымал тұл­ғалардың бейнесін кенеп бетінде қалдырды. Гүл­­файруз салған бір бейнем қазір Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера және балет театрында ілулі тұр. Ол біраз жыл біздің театрдың суретші-декораторы болды. Талай опералық қойылымдардың сахнасын безендірді, кос­тюм­дерінің эскиздерін жасады.

Біздер көрші болдық, ол бірінші қабатта, мен төртінші қабатта тұрдым. Бір бірімізге ара-тұра қонақ­қа барып жүрсек те, керемет араласып, дос бо­луға уа­қытымыз болған жоқ. Мен гастрольдеріммен шап­­қылап, ол өз шығар­ма­­шылығымен айналысып, өмір зырғып өтіп жатты. Гүлфайруз аса көрік­ті, білім­ді, мінезді адам болды. 

Гүлфайрузбен сирек де болса кездесіп, шүйірке­ле­сетін едік. Бұл суретте 1967 жылы Монреальда өткен ЭКСПО-1967 көрмесіне ки­іп баратын ұлттық костю­мім­нің үлгісін ойласып отыр­ған сәтіміз. Суретті елі­­міз­­дің танымал фотографы Ио­­сиф Будневич түсірді, – дей­­ді Бибігүл Ахметқызы.

Тағдырлы таланттардың суретіне қарап отырып, екеуі­­нің де алмағайып, аума­лы-төкпелі кезеңде «халық жауының» қызы ретінде біраз теперішті көргені еске түседі.

Халық суретшісі Гүл­фай­руз Ысмайлова туған әкесі Таңсық Қоңырбаев деген кісі болғанын тірісінде ай­тып өтті. Әкесі 1932 жылы «халық жауы» деген жаламен ұсталып, сол кеткеннен оралмайды. Шешесі Қайыр­ниса кейін жетім қалған қызын жетелеп, Мансұр Ыс­­майлов деген дүнген жі­гіт­­ке тұрмысқа шығады. Құ­дай­­дың қарасқаны дерсіз, соғысқа бір аяғын беріп келген Мансұр әкей өзінің бес баласынан кем қылмай өсір­ген Гүлфайруз қыз Санкт-Петербург сияқты үлкен қа­лаға апарып оқытқан ең­бегін ақтады. 

Ал КСРО Халық әртісі дәрежесіне дейін жеткен әншінің әкесі Ахмет Төле­генов Өскемен облысы (қа­зір­гі Шығыс Қазақстан об­лысы) Катонқарағай ауданы­ның аудандық коми­те­тін­де хатшы болып жүрген же­рінен жала жабылып, 1937 жылы ұсталғаннан кейін оралмаған. 

Сол сияқты мына бір сәй­кестікке қараңызшы, Гүл­­­­­­файруз Ысмайлова 1929 жы­лы 15 желтоқсанда дүние есігін ашса, Бибігүл Тө­ле­генова 1929 жылы 16 жел­тоқсанда туған. 

Ал суретті түсірген елі­міздің атақты фото­граф­та­ры­ның бірі, марқұм Иосиф Будневичтің тылсым да қай­таланбас қолтаң­ба­сына біз әлі талай ораламыз.

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу