Қазақстан • 05 Қараша, 2018

Тұрғындар тілегі жерде қалмауы тиіс

178 реткөрсетілді

Таяуда Қарағанды облысында «English for Jastar» жобасы бас­тау алды. Жалпы, ағылшынша тіл сындыруға арналған бұл игі іске өңір жастарының да ерекше қызығушылық танытқанын айтқымыз келеді. Бұдан бөлек, облыста дәл қазіргі кезде шешімін күтіп тұрған бірқатар мәселенің барлығы да жария етуге сұранып-ақ тұр. Мәселен, соңғы жылдары жол апаты азаймай, соның салдарынан көз жұмған жолаушылар саны да кемімей тұр. Ал кеншілер астанасындағы дыбыстық жарнамалар жырының жүйкені жұқартып жүргеніне де бірнеше жылдың мұғдары болды...

Ағылшын тілі ауыл аралап кетті

«Жас Отан» жастар қанаты мен «Болашақ» қауымдастығы бірігіп жүзеге асырып жатқан «English for Jastar» әлеуметтік-ағарту­шылық жобасына Қараған­ды облысы да белсене қатысуға ниет білдірді. 

Бүгінде өңірдің алты ауыл­дық мектебінде 12 ерікті ағыл­шын тілін үйрете бастады. Олар­­дың ішіндегі екеуі АҚШ-тан келген, осы тілдің уызына қанып өскен жас мамандар. Гар­вардтық Кеннет Палмер Оса­каров ауданындағы балаларды оқытып жатса, Нью-Йорк тұрғыны Мириам Гринфилд Нұра ауданындағы балаларға ағыл­шын тілінің әліпбиін үйре­тіп жүр. Ал қалған 10 ерікті Қа­­ра­ғандыдағы жоғары оқу орындарындағы үздік студенттер арасынан іріктеліп алынған.

Жоба жоспарына сай, екі ай ішінде ауылдық жердің 500-ден астам баласы мен ұстазы күн сайын сөйлесу клубтарында тіл­дік тәжірибеден өтуі тиіс.

Айта кетерлігі, ауыл балалары бұрын-соңды ағылшын тілі ие­гер­лерінен тікелей дәріс алып көр­ген емес. Жоба осынысымен қы­зықты һәм нәтижелі болмақ.

Жобаға облыс басшылығы да қызығушылық танытып отыр. Мы­салы, «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалының таяуда өткен есептік-сайлау конференциясы барысында облыс әкімі Ерлан Қошанов бұл турасында былай деді:

– Бізге ағылшын тілді сайттардан өздеріне қажетті ақпаратты, өз бетінше өнімдерін өткізе алатын нарықты іздеп таба алатын, жаңа технологияларды енгізетін, әлемді шарлайтын ақылды, алға жылжыған аргарийлер керек.

Облыс басшысы аталған жоба бір реттік қана болып қалмай, алдағы уақытта да жалғасын тапса деген тілек білдірді.

Айта кету керек, бұл маңыз­ды шараға отандық және халық­аралық ірі ұйымдар серіктес болып отыр. Ұйымдастырушылар ағыл­шын тілін оқытатын ерік­тілерді уақытша жатын орынмен, тамақпен және басқа да қажет­тіліктермен толықтай қам­тама­сыз еткен. 

Құлақты жарған жарнамаға тыйым бар ма?

Кеншілер астанасындағы адам көп жиылатын аялдамалардағы құлақтың жарғағын жаратын дыбыстық жарнамадан жұрт әб­ден мезі болған. Қала тұрғын­да­­рының осы жайтты айтып, шағым­данғанынан әзірге нәтиже шығар емес. 

Бұл мәселенің ушыққаны сонша, таяуда облыс әкімдігінде өт­кен аппараттық жиналыста өңір басшысы Ерлан Қошанов­тың өзіне қала көшелеріндегі дыбыстық жарнамаларды тәр­тіпке келтіру және көшедегі ретсіз сауда туралы мәселені қозғауына тура келді. Талқылау барысында облыс әкімі қарамағындағы қызметкерлердің қала тұрғында­рының мұң-мұқтажына жеткі­лікті деңгейде көңіл аудармайтынына қынжылыс білдірді. Жұрт шағымды қарша боратады, ал қалаға жауапты шенеуніктер оны жүре тыңдайтын сияқты. Әй­теуір, мәселені шешуге келгенде құлықсыз...

Бір ғана мысал, облыс әкімінің блогына Қарағанды қаласындағы Пришахтинск елді мекенінің Зелинский көшесіндегі ретсіз сау­даға қатысты тұрғындардан 17 шағым келіп түскен екен. Бірақ селт еткен бір де бір әкім болмапты. Қала әкімі Нұрлан Әу­бәкіров сұрақтың түсінікті екен­дігін айтқанымен, мәселенің түйіні бүгінге дейін тарқатылмай келеді. 

 – Егер сұрақ түсінікті болса, онда тәртіпке келтіріңіздер, – деп қатаң ескертті Е.Қошанов. 
Жоғарыда айтқанымыздай, облыс орталығындағы қордалан­ған мәселенің бірі – дыбыстық жарнама. Қала басшылығы осы мәселе қозғалса болды, заң­­­на­малық тұрғыдағы құқықтық ол­қылықтарға сілтеп, өз бастарын арашалап алуға тырысады. Яғни, олардың айтуынша абаттандыру ережелеріне өзгертулер енгізу қажет. Сонан соң олар бұл жағдайға қоғамдық денсаулық қорғау басқармасы сәйкесінше өлшемдер жасап, ықпал ете алатынын алға тартты.

Әлбетте, мұндай жауап облыс әкімін қанағаттандырмады. 

– Осыдан бір айдан астам уақыт бұрын сіздер бізге деци­белдерді өлшейміз деп уәде берген болатынсыздар. Дыбыстық жарнама адамдарға кедергі жа­­сап жатыр. Нәтижелі шаралар қолдануға болмас па­ еді? Ол небәрі 5-6 нүкте емес­ пе? Сіз­дер оның иелерін бі­ле­сіз­­дер. Шақырыңыздар, әңгі­ме­лесіңіздер, бұл мәселені со­ңына дейін шешіңіздер, – деген Е.Қошанов жауапты қызметкерлер алдына қатаң талап қойып, нақты тапсырма берді.
Жауапты лауазымды тұлға­лардың облыс әкімінің тапсырмасын орындауға асықпағандарына қарағанда, дыбыстық жарнама дегеніңіз ауадан ақшаны қарша жаудыратын бизнес көзі сияқты. Дегенмен, жұрттың жүйкесімен ойнауға болмайды. Көшені азан-қазан қылып, дауысы бір сем­бейтін дыбыстық жарнамаға да тыйым салынар күн жақын дегенге сенгіміз келеді.

Жүйткігеннің жөні осы екен деп...

Жақында облыс әкімдігінде құқық бұзушылықтың алдын алу жөніндегі ведомствоаралық комиссияның отырысы болды. Оған облыстың прокуратура, ҰҚК департаменті, ішкі іс­тер департаменті, жергілікті по­лиция қызметінің және қа­ла басшылығының өкілдері қа­тысты.

Сол жиында жолдағы апаттық жағдайлар туралы есеп берген Қарағанды облысының ІІД ЖПҚ бастығының орынбасары Олжас Арыновтың мәліметіне сенсек, биыл өңірде 730 жол апаты орын алған екен. Өткен жылы бұл көрсеткіш 797 болған. Соңғы бес жылдың жалпы статистикасын алар болсақ, жол бойындағы қайғылы оқиғалар саны азайып келе жатқан көрінеді.

– Әрбір үшінші жол апаты жылдамдықты шамадан тыс­ асырумен байланысты болады. Ал әрбір тоғызыншы апат жаяу жүргіншілер өтетін аумақтарда ереже бұзу және қар­сы жолаққа шығып кетумен байланысты болып отыр. Бүгінгі таңда жол апаттарының 80%-ы жүргізушілердің кінәсінен орын алады, – деп атап өтті Олжас Арынов. 

Ішкі істер органының өкілі, сонымен қатар, жолдағы апат санын төмендетуге септігін ти­гізетін бірқатар ұсыныстарды атады. Мысалы, күре жолдарда қарама-қарсы жолақтарды бөліп тұратын бөгеттер орнату, жарық шағылысатын белгілер қою апат­тың алдын алуға көп көмегін ти­гізеді екен. Сондай-ақ жолдың тік өрлеу тұстарында бетпе-бет қақтығыстарды болдырмау үшін полицейлер «қосымша арнайы жолақтар» салуды ұсынып отыр. Олар баяу жүретін үлкен жүк көліктеріне арналады. 

Әрине мұның бәріне де қо­мақты қаржы керек. Әйтсе де адам өмірінен қымбат еш­те­ңе жоқ. Полиция өкілінің айт­­қан ұсыныстары жолдағы қауіп­сіздікті күшейтер болса, одан аянар несі бар? Дегенмен, мәселенің шешімі мұнымен ғана шектеліп қалмайды. Жүйт­кігеннің жөні осы екен деп, алды-артына қа­рамай зымырайтындар айналасына зардабын тигізбес үшін күре жолдың бойында темірдей тәртіп болуы керек.

Кемшіліктер түзелсін деген талап қойылды, сәйкесінше жауап соған сай болса, қәні?

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

Соңғы жаңалықтар

Ең қысқа әңгіме. Омарбек Нұрдәулет

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:01

Күлкі керуені № 6

Руханият • Бүгін, 11:57

Ең қысқа әңгіме. Айбек Ережеп

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:55

Ең қысқа әңгіме. Ислам Қабылұлы    

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:52

Ең қысқа әңгіме. Әсел Асқарқызы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:45

Ең қысқа әңгіме. Мағжан Қалымбекұлы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:42

Ең қысқа әңгіме. Еділ Анықбай

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:40

Ең қысқа әңгіме. Алтынғадыс Күнтуғанұлы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:39

Ең қысқа әңгіме. Сайлау Төлеу

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:36

Ең қысқа әңгіме. Ербол Бораншы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:31

Ең қысқа әңгіме. Күлайна Оразбекқызы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:30

Ең қысқа әңгіме. Құрманғазы Жұмағұл

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:29

Ең қысқа әңгіме. Құрманжан Қасымжанұлы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:19

Ең қысқа әңгіме. Нұрлан Қабдай

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 11:18

Дәуір белесінің авторы

Әдебиет • Бүгін, 09:18

Мінез жұмбақтығы

Әдебиет • Бүгін, 09:16

Әуезовтің жалғасы

Әдебиет • Бүгін, 09:14

Ғасыр эпопеясы

Руханият • Бүгін, 09:13

Уәдеге берік бол!

Бүгін, 09:11

Тіл тірлігі – тілге мұқтаждықта

Руханият • Бүгін, 09:07

«Аққу ақын» Атырауға келді

Әдебиет • Бүгін, 08:57

Таластан шыққан дипломат

Руханият • Бүгін, 08:54

Өрісі кең, өрелі

Руханият • Бүгін, 08:50

«Жетісу» – жеңімпаз

Спорт • Бүгін, 08:50

Хат қоржын (22.10.2019)

Руханият • Бүгін, 08:45

Салық төлеушілер баға қойды

Қазақстан • Бүгін, 08:23

Қарқыны бөлек «Қаламқас»

Экономика • Бүгін, 08:22

Қара сиырым қарап тұр...

Қоғам • Бүгін, 08:21

Қазақ өзі қандай халық?

Руханият • Бүгін, 08:19

Тәу етер мекен – Тарбағатай

Руханият • Бүгін, 08:16

«Елтану» – ертеңшіл жоба

Руханият • Бүгін, 08:15

Тарихымыздың құты – Тайқазан

Руханият • Бүгін, 08:12

Ұқсас жаңалықтар