Аударма • 28 Қараша, 2018

Facebook басшысының қателесуіне болмайды

137 реткөрсетілді

Қыркүйекте, Facebook компаниясы он миллионға жуық қолданушысының деректері қолды болғанын мәлімдегеннен кейін технология индустриясында жүрген адамдардан мынадай қарапайым мәселені сұрай бастадым: Марк Цукерберг Facebook-тің қожайыны болуға лайық па? 

Фархад МАНЖУ, «Нью-Йорк Таймс»

Елдің бәрі Цукерберг мырзаны осы қызметке лайық әлемдегі бірден-бір адам ретінде есептеді. Олардың қатарында Facebook-те жұмыс істейтіндер, ком­па­ния­да қызмет атқарып кеткендер, қар­жылық сарапшылар, венчурлық капиталистер, технологияға күмәнмен қарайтын белсенділер, Facebook-ті сынға алатындар мен оны қолдайтындар болды. 

Бәріне ортақ жауап мынаған саяды: Егер Цукерберг мырза Facebook-тің негізін қалаушы, бас директоры, төрағасы және ең күшті акционері ретінде кейінгі кезде компания тап болған қиындықтарға жауап беруден жалықса да, түйткілдің бәрін түзей алатын өзі ғана. 

Facebook-ті 34 жастағы Цукербергсіз елестете алатындар технология сала­сындағы ең алып компанияның түсініксіз хәлге түсетінін атап көрсетті.

Қазіргі таңда Цукерберг әлемдегі сайланбаған ең қуатты тұлғалардың бірі. Facebook жасаған шешімдер қоғам үшін үлкен өзгерістер әкеледі. Ал ол осындай хаос­тан мол пайда көреді. 

Цукерберг басқа акционерлерге қарағанда 10 есе басым дауысқа ие болғандықтан, ол бүкіл билікке ие және ешкімнің алдында есеп бермейді.

Мұның өз себебі бар. Кейінгі жиырма жылда алпауыт технологиялық компанияларда басшылары жіберген қателіктері үшін кадр таңдау мен қаржылық қиындықтардан қиналатын жүйе қалыптасқан. Алып технология негізін қалаушылардың нақты келбетін жасады: компанияның тасы өрге домалағанда, бүкіл марапатқа солар ие болады; ал ісі алға баспаса, бәрін дұрыстайтын қаһармандар да солар. 

Цукерберг мырзаның қателік жіберуі екіталай. 

Құпия мәліметтердің тарап кетуінен бөлек, Facebook жаһандық демократияға нұқсан келтіретін оқиғаға да себеп болды. Оның қатарында 2016 жылғы АҚШ президентін сайлауға қатысты дау да бар. 

БҰҰ-ның тергеушілері Facebook-тің Мьянмадағы геноцидке құрал бол­ғанын айтып отыр. Сонымен қатар желі Үндістан, Оңтүстік Судан, Шри-Ланкадағы қақтығыстарға да әсер еткен. Бұдан бөлек құпиялыққа және жар­­нама беруге қатысты дау-жанжал болып, АҚШ-тың қазіргі билігі жауап алға­ны, Facebook-ті қолданудың ойлау жүйе­сіне кері әсері туралы мәселелер де кездесті. 

Соған қарамастан, Цукерберг Face­book-ті жөндейтінін қайта-қайта мәлімдеді. Қазанның соңында журналис­тер компанияның саяси жарнамаларды жоюға талпынысынан түк шықпағанын көрсетті. Мәселен, Vice News агенттігі АҚШ-тың вице-президенті Майк Пенс пен Илим ДАИШ (Қазақстанда тыйым салынған террористік ұйым – А.А.) ақысын төлеген делінген жарнамаларды сатып алған.

Цукерберг Facebook-ті түзету 2018 жылғы басты міндеті екенін мәлімдеді. Уәдесінде тұру мақсатында Portal деп аталатын хабтық құрылғыны қазанда жариялады. Құрылғы жарнама мақсатында қолдануға болатын деректерді жинамайды. Ол уәдесінде тұруға ерекше мән беруі тиіс. Өйткені Facebook-тің дерек жинау жүйесі күрделі болғаны соншалық, тіпті оны компания қызметкерлері де жете түсіне бермейтін сыңайлы. 

«Меніңше кейінгі екі жылда ол әдейі қателік жіберді. Оның қателігінің себебі оның ешкімге есеп бермеуінде. Егер акционерлердің және төралқа мүшелерінің ықпалы көбірек болғанда, өзгеріс­терге тез куә болатын едік», дейді Face­book-тің бұрынғы қызметкері Сэнди Пара­килас. Ол белсенді ұйым – Гумани­тарлық технологиялар орталығының стратегия бойынша аға сарапшысы. 

Өзгерістердің бірі – компанияны басқаруда төралқаның ықпалын күшейту. Trillium Asset Management инвесторлық фирмасы таяуда жариялаған акционерлер қарарын бірнеше штаттың қоры қолдады. Қарарда Цукербергтің Facebook төрағасы қызметінен бас тартуы міндеттелген. 
«Меніңше төралқа төрағасы міндеті­нен бас тарту кезінде оның шешім қабыл­дауға емін-еркін әсер етуіне мүмкіндік бермейтін құрылымдық өзгеріс қажет», дейді Trillium компаниясының директоры Джонас Крон. 

Facebook-тің баспасөз хатшысы ком­па­нияның қарарға байланысты ешқандай шара қабылдамағанын мәлімдеді. 
Ендеше, оқиға былай өрбімек. Цукер­берг Facebook-ті жөндейді немесе бұл ешкімнің қолынан келмейді. Ұнаса да, ұнамаса да қазіргі ахуал осындай. 

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Көш басында - Канело

Спорт • 15 Маусым, 2019

Ауылда да субұрқақ бар

Аймақтар • 15 Маусым, 2019

Үздік дәрігерлер баспаналы болады

Аймақтар • 15 Маусым, 2019

Шыңға біткен шынардай Шыңғыс еді!..

Руханият • 14 Маусым, 2019

Мерейі тасыған отбасы

Руханият • 14 Маусым, 2019

Бірлесіп күресуге шақырды

Саясат • 14 Маусым, 2019

«Реал» 303 миллион еуро жұмсады

Футбол • 14 Маусым, 2019

Олимпиада жолдамасын иеленді

Спорт • 14 Маусым, 2019

Еуропа ойындары басталады

Спорт • 14 Маусым, 2019

Демалыс аймағы ашылды

Аймақтар • 14 Маусым, 2019

Мұражайлар фестивалі

Аймақтар • 14 Маусым, 2019

Ұқсас жаңалықтар