Гаур Пунит: «Рухани жаңғырудың» үйлесімді жалғасы

Егемен Қазақстан
06.12.2018 2708
2

Нұрсұлтан Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» атты ма­қаласын өз басым Ұлы дала өркениетінің тарих пен ата тек төңі­регіндегі аспектілерін қарас­тырған, өткен жылы жария­ланған «Рухани жаңғыру» мақа­ла­сының үйлесімді жалғасы деп қабылдадым. Менің назарым­ды аударғаны – мақалада Үндіс­тан, Италия, ежелгі  Рим халық­тарының төл тарихындағы ұлы же­тістіктер мен оның осы елдер қазір мекен етіп жатқан ау­мақ­тарға қатыстылығы аталып өт­ке­ні. Жалпы, «Полиэтностық бай мә­дениеті бар ежелгі Үн­дістан мен бүгінгі үнді халқын тарих тол­­­қынында үздіксіз дамып  келе жат­­­қан бірегей өркениет ретінде қа­­­рас­тыруға болады» деген тұ­жы­­­­рым менің де көңілімнен шық­­­ты. Пре­зиденттің пікірінше, бұл түп-та­мырымызды білуге, ұлт­­­тық та­ри­­хымызға терең үңіліп, оның күр­меулі түйінін шешуге мүм­­­­кін­дік тудыратын дұрыс ұста­ным.

Н.Назарбаев заманауи ғылым Қазақстанның тарихын түсінуге өзек болуы керек дейді. Осы тұр­ғы­да ол Қазақстан аумағында пай­да болған, содан кейін бар­лық бағыттарға тараған қазақ мәде­ниеті мен жетістіктері туралы ой толғайды. Сонымен бірге бұл ата-бабалардың ең озық техно­логиялық инновациялармен ты­ғыз байланысын дәлелдейтінін және әлемдік тарихтағы Ұлы даланың жаңа өлшемдерін тудыратынын атап өтті. Осы орайда ол «қазақ» сөзінің этнонимінен де бұрын пайда болған қазақ тайпалары мен қауымдастықтарының бар екенін және сондықтан еуропацентристік көзқарас сақтар мен ғұндар және басқа да бүгінгі түркі халықтарының арғы бабалары саналатын этностық топтар ұлттың тарихи этногенезінің ажырамас бөлшегі болғаны туралы бұлтартпас фактілерді кө­руге мүмкіндік бермегенін сөз етті. Президент Қазақстандағы көп­­те­ген этностық топтармен бай­ланысты ортақ тарихты, сон­дай-ақ Қазақстан тари­хын түсі­нудің оң және көп қырлы көз­қа­рас­тарын объективті қа­был­дау қа­жет екенін атап өтті. Біз­дің ойы­мызша, бұл ой да өте дәйекті. Қа­зақ­станның тәуел­сіз­дік алғаннан бер­гі негізге ал­ған басты ұстанымы – елдегі ха­лық­тардың татулығы мен бірлі­гін нығайту арқылы ұлттық тұтас­тықты жүзеге асыру үшін бұл аса маңызды. Осы тұрғыдан келген­де, Қазақстан Президенті төл та­рих пен мәдениетті ұлықтау ісін­де жалаң насихатқа жол бермей, заманның ағымын, уақыттың талабын мейлінше дөп басып отыр. Мақала сонысымен де құн­ды. 

Өткенін мақтан тұтып, бү­гі­нін нақты бағалай білу және бо­лашаққа оң көзқарас таныту – кез келген қоғам мен мемлекеттің табысты болуының кепілі. 

Гаур ПУНИТ,

PhD доктор (Үндістан)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу