Қ. Тоқаев құқық қорғау органдарының жұртшылықпен өзара іс-қимыл деңгейін арттыруға шақырды

Парламент Сенатында ІІМ, Жоғарғы сот, Бас прокуратура, басқа да құқық қорғау органдарының басшылығының, сондай-ақ адвокаттық және ғылыми қауым өкілдерінің, Құқық қорғау органдары академиясының тыңдаушыларының қатысуымен «Құқық қорғау қызметінің процестік негіздерін одан әрі жаңғырту» тақырыбына арналған парламенттік тыңдау болды.

Егемен Қазақстан
07.12.2018 7204
2

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев шараға қатысушылардың алдында сөз сөйледі. Ол азаматтардың конституциялық құқықтарына кепілдікті қамтамасыз ету және заң үстемдігін сақтау бойынша жүйелі әрі дәйекті шараларды іске асыру мемлекет үшін алдыңғы қатарлы міндет екенін, бұл Президент Н.Ә. Назарбаев айқындаған әлемнің дамыған 30 елінің қатарына кіру жөніндегі Қазақстанның ұзақ мерзімді стратегиялық мақсатының маңызды бағыты болып табылатынын атап өтті.

Қылмыстық процестің негіздерін жаңғырту жөніндегі Парламент қабылдаған түзетулер сот-құқықтық реформасының жаңа кезеңге аяқ басуына тың серпін бергенін, сот қызметінің процестік нормаларын жетілдіру және дауларды шешудің балама тәсілдерін енгізу бойынша заң шығару жұмыстары белсенді түрде жүргізіліп келе жатқанын атап өтті.

Қ.Тоқаев реформалардың алғашқы қорытындылары туралы айта келіп, қылмыстық заңнаманы ізгілендіру шаралары еліміздің түзету мекемелеріндегі жазасын өтеп жатқандардың санын үш есеге азайтуға мүмкіндік бергенін, сотталғандардың саны бойынша 1990 жылдары 100 мың адам болса, 2018 жылы 35 мыңға дейін азайғанын еске салды. Заң үстемдігі индексі бойынша Қазақстанның көрсеткіші жақсарды, 2017 жылдың қорытындысы бойынша еліміз 9 орынға көтеріліп, 113 елдің ішінде 64-ші орынды иеленді.

Сенат Төрағасы сонымен бірге құқық қорғау органдарының азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-қимыл жасау сапасы әлі де заман талаптарына толық жауап бере алмай отырғаны туралы пікірін білдірді.

«Негізсіз қылмыстық қудалаудан қорғау және қылмыстық сот ісін жүргізудің жазалаушылық сипатының деңгейін төмендету, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мәселелері күн тәртібіндегі өткір мәселелердің қатарына жатады. Сот шешімдерінің орындалмауы немесе уақтылы орындалмауы әділдіктің үстемдік етуіне кедергі келтіруде. Сондай-ақ, сот билігімен қатар мемлекеттің де беделін төмендетіп, оларға деген сенімді әлсіретеді», - деді Қ.Тоқаев.

Парламент жоғарғы Палатасының Төрағасы өз сөзінде құқық қорғау органдарының қызметін одан әрі жаңғырту аясындағы міндеттерге тоқталды. Атап айтқанда, құқық қорғау органдарының халықпен жұмыс барысында жаңа әдістерді қалыптастыру керек. Қызмет көрсетудің сервистік моделі негіз ретінде алынуы тиіс.

Қ.Тоқаев арыз тіркелгеннен бастап сот шешімі шығарылғанға дейін істерді қараудың барлық сатыларын жаппай цифрландыру қажет деп санайды. Цифрландыру сыбайлас жемқорлықтың орын алуын азайтып, онлайн режимдегі қолжетімді кері байланыс орнатуда шешуші рөл атқарады.

Төраға полицияның және соттың қызметін цифрлық технологиялардың көмегімен бағалау жұмысына азаматтарды кеңінен тартуға шақырды. «Азаматтардың жоғары сенімі мемлекет жүргізіп отырған саясаттың тиімділігін айқындайтын тікелей көрсеткіш болып табылады. Жалпы жұмыстың сапасы істердің уақтылы және сапалы қаралуы бойынша және азаматтардың талап-тілектерінің тиісті деңгейде орындалуы арқылы бағалануы тиіс», - деп атап өтті Қ.Тоқаев.

Төраға одан басқа қылмыстық істер бойынша процессуалдық шешімдерді қабылдауда әділдікті қамтамасыз етіп, тәуелсіз және әділ сот жүйесін жетілдіруді, сондай-ақ сот ісін жүргізудің жеделдігі мен анықтығын арттыруға назар аударды.

Қ.Тоқаев тараптардың өзара бітімге келу мен келтірілген зиянның орнын толтыруы негізінде сот төрелігінің қалпына келтіру сипатындағы, сондай-ақ істі жедел жүргізуге және істі қарау уақытын үнемдеуге мүмкіндік беретін жаңа форматтарды келешегі зор бағыттар ретінде атады.

«Азаматтардың  құқық қорғау органдарының жұмысына және соттың әділдігіне сенімсіздікпен қарауына жол беруге болмайды. Мұндай жағдай  қазақстандықтардың әл-ауқаты мен өмір сүру сапасына теріс әсерін тигізері даусыз», - деді Сенат Төрағасы.

Ішкі істер министрі Қалмұханбет Қасымов «Қылмыспен күрес: талдау, құрылымы, қозғалыс» тақырыбы бойынша баяндама жасады. Атап айтқанда, ол ІІМ штаты 10 пайызға азаятынын, жалпы алғанда ішкі істер органдарында 100 мың халыққа 471 полиция қызметкерінен келетін деңгейден 424 полиция қызметкеріне дейін төмендету көзделіп отырғанын айтты. Бұдан былай бірқатар нысандарды күзету міндеті мемлекеттік емес құрылымдарға берілгеннен кейін Қазақстанда 100 мың азаматқа 373 полиция қызметкерінен келетін болады, ол еуропалық қалыпқа сай келеді.

Оның сөзіне орай Қ.Тоқаев құқық қорғау органдарын штат санын қысқарту туралы мәселені байыппен қарауға шақырды. Сенат Төрағасының пікірінше, рейтинг қуалау халық қауіпсіздігіне қатер төндіруі мүмкін, бірқатар еуропалық елдерде, мәселен, Францияда көші-қон ағындарының күшеюі кезінде қылмыстың күрт өсуіне әкеліп соқты. Қ.Тоқаев Нью-Йорк мэрі Майкл Блумберг полиция қызметкерінің санын арттырып, жабдықтарын жақсарту арқылы қалада қылмысты елеулі түрде азайта алғанын айтты.  Швейцарияда да осындай шаралар қабылданған.

Тыңдау барысында Жоғарғы соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы А. Рахметулин, Бас прокурордың орынбасары М. Ахметжанов, Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасары О.Бектенов, Республикалық адвокаттар алқасының өкілі Ә.Құлыбекова, құқықтанушы ғалымдар А.Ахпанов пен М.Қоғамов сөз сөйледі.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Зейін Әліпбек Ұлттық музей директорының кеңесшісі болып тағайындалды

21.02.2019

«Болашақ» - керемет бағдарлама - Шамиль Аляутдинов  

21.02.2019

Әділхан Ержановтың «Түн құдайы» фильмі Үндістанда өтетін фестивальде бақ сынамақ

21.02.2019

Тұрмысы төмен отбасыларға үй беріледі

21.02.2019

Қызылордалық жастар екі жүзге жуық адамды тегін тамақтандырды

21.02.2019

Қызылордада 5 млн теңгені қолды қылған ұры 10 жылға сотталды

21.02.2019

Қазақстанның Қарулы күштері «Кыш-2019» оқу-жаттығуына қатысады

21.02.2019

Заң университеті жас ғалымдарға гранттар бөлді

21.02.2019

АҚШ-тың әуе компаниялары Қазақстанға биыл ұша алады

21.02.2019

Өзбекстан мен Қырғызстаннан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

21.02.2019

Қорғалжың қорығында балық аулауға тыйым салынды

21.02.2019

Инфекциялық аурулармен күресуге 2,3 млрд теңге бөлінді

21.02.2019

FlyArystan компаниясы мамырда Орал-Алматы әуе рейсін шығарады

21.02.2019

Маңғыстаулық көп балалы аналар қоғамдық көлікте тегін жүреді

21.02.2019

Маңғыстауда мұқтаж отбасыларға гранттар беріледі

21.02.2019

Маңғыстауда мүгедек балалардың емделуіне жағдай жасалады

21.02.2019

Маңғыстауда көп балалы отбасыларға 100 мың теңге төленеді

21.02.2019

Қарағандыда жас сарбаз өз-өзіне оқ атып, мерт болды

21.02.2019

2010 жылдан бері 120 мың тұрақты жұмыс орны құрылды - Жеңіс Қасымбек

21.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығы әскери бөлімдерінде жауынгерлік атыстар өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу