Аймақтар • 24 Қаңтар, 2019

Торонтоның түлегі Есен Боранбаев Маңғыстауда қандай кәсіп бастады?

231 реткөрсетілді

Маңғыстаулық Есен Боранбаев  – жеке кәсібінің тасын өрге домалатып, қыр-сыры күрделі әлемге нық қадам басқан жастардың бірі. Канададағы Торонто университетінде «бизнес-логистика» мамандығы бойынша білім алған жігітті ауылдағы  әкесі жеке кәсіптің тізгінін ұстауға шақырды. Есен де көп ойланып жатпай, шетелде алған білімін жеке ісін, әулет ісін дамытуға жұмсап, туған елінің экономикасы өркендеуіне азаматтық үлесін қосуды жөн деп тапты.

Осылайша әкесінің кеңесімен облыс орталығы Ақтау қаласынан бес ша­қырым жерде «Экзотика құс әлемі» деп аталатын жеке шаруашылық ашуды қол­ға алды. Қазіргі таңда ол Мұнайлы ауда­нын­дағы 2,5 гектар жерде орналасқан шаруа­шы­лық­та экзотикалық құстарды өсірумен айна­лысады.

Есеннің шаруашылығы Қытай, Ре­сей және Африка елдерінен әкелінген си­рек кездесетін құс түрлерін, түйеқұс, мысыр тауығы, бөдене, қырғауыл, тауыс­тың түрлі тұқымы, үйрек, тауық, қаз бен күркетауық және түрлі тұқымды үй қоян­дарын, сондай-ақ түйе  өсірумен айналысады.

Шаруашылық көлемі жыл сайын ұл­ғайып келеді. Екі жыл бұрын бес түйеқұс бағу­мен іргесі қаланған  шаруашылықта қазіргі таңда 1500 бөдене, 1 мыңға жуық қаз, 30 қырғауыл, түйеқұстың 15 түрі, жалпы 4350-дей құс бар.

Кәсіпті шырқ үйіріп кету оңай бол­ған жоқ. Бұған бір жағынан құстарға Маң­ғыс­таудың қатал климаты әсер етсе, екіншіден су, газ сынды инфра­құрылымның жоқтығы біраз қолбайлау болды. Әсіресе бастапқы кезде құс­тардың дертін анықтап, тиісінше емдеу ісі де жөнді болған жоқ. Арада өт­­кен бір-екі жылда құстармен күн­делікті араласып жүріп, олардың тұқым­дық ерекшеліктерін, мінез-құлқы мен табиғатын жете білу арқылы шаруашылық иесі де, мал дәрігері де біраз тәжірибе жинады. Бүгінде үйрек-қаздарға хауыз салынған, бөденелерді белгілі бір температура сақталған ғимаратта ұстайды. Одан тәулігіне 800-ге дейін жұмыртқа алып, саудаға шығарып отыр. 

– Түйеқұстың бір жұмыртқасы 1,5 кило тартады. Қуырып тамақ қылғанда 16 адамға азық болады. Ақуызы көп – 24 пайызға дейін барады,  холестерин жоқ. Емдік қасиеті зор. Түйеқұс өзі 70 жылдай өмір сүреді. Жүгіргенде 70 шақырыммен бір сағат бойы жылдамдығын түсірмейді. Еті өте пайдалы. Бойы – 2,5 метр. Салма­ғы қазірдің өзінде 120-140 кило тартады. Тек етінің өзі 40-45 кило береді, – дейді  ша­руашылықтың үнемі басы-қасында жүріп, ақыл-кеңесі мен көмегін аямайтын Боранбай. Оның сөзін кәсіпкер ұлы Есен былай деп жалғастырды:

– Ірі құстардың өсімі тез. Әр құстың тамағы әртүрлі. Арпа, бидай, қоспа жем, барлығын Қостанайдан аламыз. Әсіресе түйеқұстың күтімі ерекше. Бірақ қыс­та сақ болу керек. Себебі түйеқұс мұзға ша­лынып құласа, аяғы сынады.  Терісі қолтырауынның терісімен бірдей – баға­лы, сапалы. Түрлі әшекей бұйымдар, аяқ-киім, киім-кешек дайындауға болады. Тағы бір ерекшелігі, түйеқұстың жүніне шаң жабыспайды. Қырғауылдың 10-ға тарта түрі бар. Ішінде патша, қызыл алтын сияқты кең тараған түрлері және лимон әрі күміс түстілері де кездеседі. Жұбының құны 10 мыңнан бастап 100 мың теңгеден асады. 

Шаруашылықты толық меңгеріп, әр құстың табиғатын зерттеп-зерделеп алған Есен Боранбаев әкесімен, аға-апасымен бірге алдына зор міндеттер қойып отыр. 

Туристік әлеуеті зор өңірде эко­ту­ризмді дамытып, сирек кездесетін құстар мен үй жағдайында бағуға болатын түрлі қанаттылардан құралған құстар бағын Қазақстанның кез келген тұрғыны, шетел­дік туристер  қалаған уақытында тамаша­лап, табиғи таза өнімнен дәм татып, демалатын орынға айналдыруды мақсат еткен. Сондай-ақ этно­ауыл жобасын да­мы­туды көздеп отырған Боранбаевтар жы­лы­жай шаруашылығын да қолға алған. Жы­лыжайда тамшылатып суару арқылы қияр мен құлпынай, қызанақ өсіреді, 300 түп жеміс ағашын отырғызған. Қазір үш мыңнан астам құстан тәулігіне 1,5 мың жұмыртқа алып, аймақтағы барлық сауда орталықтарына өткізуде. Түйетауық, қаз, үйрек пен бөдененің еті ішкі нарыққа шығарылады.  Ресейден импортталған жұмыртқалардың бағасы арзан болғанымен, жергілікті халық отандық өнімді көбірек алады екен.

Жиырмадан астам адамды­ жұ­мыс­пен қамтып отырған кәсіпкер Есен Боранбаев сапалы, бағасы қол­же­тімді отандық өнімді молайтып, ел эко­но­микасының дамуына өз үлесін қосу үшін шаруашылығын одан әрі жетіл­діріп,  шаруашылығын жаңа ой, тың бас­тамалармен  жан-жақты ұлғайта түсуді ойлайды. 

Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,

«Egemen Qazagstan»

Маңғыстау облысы

Соңғы жаңалықтар

Атыраулықтар тағы да үздіктер қатарында

Аймақтар • 13 Желтоқсан, 2019

Тәуелсіздік – тұғырым

Аймақтар • 13 Желтоқсан, 2019

Жас отбасылар баспаналы болды

Аймақтар • 13 Желтоқсан, 2019

Күлкі керуені № 25

Руханият • 13 Желтоқсан, 2019

Ұқсас жаңалықтар