Telefonǵa telmirgen sana

Jurtty áleýmettik jeli arqyly aldap-sýlap, óziniń jeke basynyń maqsatyna paıdalanyp, bireýdiń adal eńbekpen tapqan aqshasyn áp-sátte jymqyryp ketetin alaıaqtardan qazir abaılamasań, oılamaǵan tusta oıpańǵa omaqasa qulata salýy op-ońaı.

Егемен Қазақстан
31.01.2019 946
3

«Mynany on adamǵa joldasań bir aıdan keıin, jıyrma adamnyń vatsapyna salsańyz eki aptadan soń qýanyshty habar alasyz» dep, adamnyń neǵurlym sanyn kóbeıtken saıyn baq-dáýletke sonshalyq molynan keneltip, dúnıede sizden asqan baqytty jan bolmaıtynyn aıtyp, al eger alda-jalda mundaı jazbaǵa senimsizdik tanytyp, habarlamany múlde óshirip tastar bolsańyz «kóp uzamaı basyńyzǵa qorǵasyn-qaýip tóngeli tur» dep syrttaı qorqytyp-úrkitý arqyly oıyndaǵysyn júzege asyrǵysy keletin neshe túrli dinı sıpattaǵy, sondaı-aq basqa da osy taqylettes jarnama-jazbalar ájeptáýir kózi ashyq, kókiregi oıaý deıtin jandardan túsip jatatynyn kórgende, kez kelgen kisiniń jan dúnıesin baýrap áketetin bu shirkinniń jurtty ábigerge salyp qoıarlyqtaı ne qudireti baryn túsinbeı dal bolatynyńyz taǵy ras. 

Endi bir sáýegeıdiń sózine sensek, týǵan jylyńyzǵa oraı arzan baǵaǵa, magıalyq kúshke ıe amýlet satyp alsańyz, ómirdiń sheksiz baqytyna kenelip, kól-kósir aqshaǵa belsheden batyp-aq qalǵaly tur ekensiz. Uıaly telefon arqyly kelip túsetin mundaı jazbalarǵa búginde kózimiz ábden úırenip ketti desek te, keıde osyndaı habarlamalardyń áli tolyq qalyptasyp úlgermegen balapan sanaǵa tıgizer keri áseri týraly oılaǵanda, muny eleýsiz qaldyra salý ókinishke ákelip soqtyratynyn amalsyz moıyndaýǵa týra keledi. Mundaıda árıne, onyń bárin ýaqytsha qubylys sanaýymyz múmkin. Bul synnan jer betindegi búkil adamzat balasynyń bári ótip jatqandyqtan bizdiń de bastan keshýimiz zańdylyq deýimiz múmkin. Jaramsyz nárse ómir-ózenniń tolqynymen ózi-aq jaǵalaýǵa jańqadaı shyǵyp qalady deýimiz múmkin. 

Alaıda qazaqta «Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» degen sóz bar emes pe? Sol aıtqandaı, «mundaı jaǵdaıdy barlyq damyǵan elder bastan ótkergen eken ǵoı» dep oǵan múlde kóńil bólmeı qoıý tipti aǵattyq bolar edi. Ǵalym-mamandardyń pikirine súıensek, adasýǵa beıim adamdardyń psıhologıalyq erekshelikteri túrli deńgeılik kategorıalarǵa jatady eken. Mysaly, birinshi topqa, psıhıkalyq damý qalyby turaqsyz, ózindik erekshelikke ıe klıentter jatqyzylady jáne de búgingi tańda nebir kertartpa aǵymdarǵa kirý faktileriniń jıi kórinis tabýy sonyń aıqyn dáleli bolyp tabylady. Mamandar ondaı jandardyń minez-qulqynan qalypty psıhıkalyq jetispeýshilik baıqalyp turatynyn málimdeıdi. Sondaı-aq telefondy uzaq paıdalaný ásirese jasóspirimderdiń júıkesine qatty áser etip, bala psıhıkasyn múlde ózgertip tastaıtyndyǵy týraly synı pikirlerdi dárigerler qashannan beri aıtýdaı-aq aıtqanmen odan sabaq alýǵa asyqqan pendeni ázirge jolyqtyra qoımaıtynymyz taǵy ókinishti. Ekinshi topqa psıhıkalyq túrde saý, biraq, álsiz minezdiler jatatyn kórinedi. Úshinshi top – otbasynda da, qyzmet babynda da ózderin dáleldeı almaǵan jandar. Jan-jaǵyndaǵylardyń árdaıym qoldaý-kómegine muqtaj bul sanatqa jatatyndar úshin de ómirde eshteńe mańyzdy emes, bulardy álgindeı túrli áýlikpe áýre-sarsańǵa túsire salý túk qıyndyq týǵyzbaıtyn is kórinedi. 

Muny áńgime arqaýyna aınaldyryp otyrǵan sebebimiz, neshe túrli ýaǵyzdy uzaq-sonar baıandaı kelip, «endi osyny óziń syılaıtyn, jaqsy kóretin pálen adamǵa jolda, túgen adamǵa tarat» dep tý syrtyńnan sanańdy ǵana bılep qoımaı, is-áreketińe de ústemdik qura bastaýdyń ar jaǵynda qandaı bóten pıǵyldyń buǵyp jatqanyn qaıdan bilemiz?! Árıne aq-adal oıdan týǵan dostyq nıettegi ıdeıa bolsa, bul týraly sonshama sóz etip nemiz bar edi deısiz ǵoı, árıne. Osy oraıda taǵy bir aıta ketetin jaıt, muny eki-úsh adamǵa ǵana joldap qoıa salsańyz meıli-aý, al endi álgi paqyrlar 20-25 adamǵa jiberýdi talap etkende kisi kádimgideı oılanyp bas qatyra bastaıdy. Sonsha adamǵa bul habar keri jetkizilmeı qalǵan jaǵdaıda ómiri sátsizdikke ushyraıtyndaı kúı keshedi. «Bul – áldekimderdiń qıaldan oılap tapqan oıyny ǵoı» dep syrttaı senimsizdik tanytqanmen kóp adam: «Bálkim bul talapty oryndasam, shynymen-aq kóksegen arman-muratyma qol jetkizip qalarmyn» degen oıǵa boı aldyrtyp, áli de telefonnyń «tutqynyna» aınalyp júr. Álemdi aqparattyq bıleý, sanany jaýlaý, bıleý degenimiz kúndelikti tirshilikte asa kóp mán berile qoımaıtyn osyndaı usaq-túıek nárseden quralatyn bolsa kerek. Tipti qazir adam sanasyn basqaratyn nebir ádis-tásilder, dálirek aıtqanda, psıhologıalyq tehnıkalar qoldanylady degendi estip, bilip júrmiz. Mundaıda salt-sana ózgeriske ushyrap, kilti men basqarýy ózgeniń qolyndaǵy oıynshyqqa aınalyp qala bererimiz haq. Bul – «Ondaı kúıge túspeý úshin ne isteýimiz kerek?» degende, «Bylaı etsek, ol olqylyq túzeledi» dep bir aýyz sózdiń qaýyzyna syıyp ketetin nárse emes, kópshilik bolyp únemi ortada talqylap otyratyn ótkir de ózekti úlken máselemiz.

Qarashash TOQSANBAI,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу