Қоғам • 15 Сәуір, 2019

Jastarǵa memleketshildik rýh qajet

1041 реткөрсетілді

Adam jas kezinde aldyna ǵana qarap, bolashaqpen ómir súrse, jasy kelgen kezinde kerisinshe artyna qaraı qaraılap, ótken shaqpen ómir súre bastaıdy. Munyń da sebebi túsinikti: jas adamǵa barlyq qyzyq alda turǵandaı kórinedi. Al jasy kelgen adam únemi alǵa qaraı entelep júrgeninde ómiriniń eń qyzyqty sátteriniń kóbi artta qalyp qoıǵanyn uǵyp, ótken shaqty kóbirek eske ala bastaıdy. Sodan týǵan jer, ósken ortanyń, balalyq pen jastyq shaǵynyń qadiri artady. Bala kúngi dostaryn kórse qýanyp qalady. Hal-jaǵdaıyn bilgisi kelip turady.

Oısha saralap kórseńiz, halyq pen ult jaǵdaıy da osyǵan uqsas eken. Ádette, jas ulttar bolashaqqa sengish keledi. Ol da jas adam sekildi kóptegen jańa ıdeıalardy boıyna sińirgishtik qýat tanytady. Sodan baryp, jas adam sekildi basyn taýǵa da, tasqa da urady. Degenmen ulttyń qalyptasýy, jetilýi kúrdeli tarıhı prosester arqyly ótetindikten, túptiń túbinde ol da ótkelekterden ábden ótip, óz damýynyń sara jolyn aıqyndap, ózgege uqsamaıtyn óz bet-beınesin tabady. Óz tarıhyna úlken qurmet kózimen qaraı bastaıdy. Sóıtip onyń ulttyq bolmysy ár nárseni jeti ólshep bir kesetin, sonan keıin baryp is qylatyn pragmatızmge qaraı bet burady.

Sońǵy ǵasyrlarda bizdiń qazaq halqynyń basynan ótken túrli tarıhı oqıǵalar jáne sol oqıǵalarǵa sáıkes halyqtyń jasaǵan áreketteri men zamanǵa saı ózgerý qalyby osy formada óris alyp kele jatqan sekildi.

Túrli rýlardan quralǵan qazaqtardyń ult qalyptastyrýshy halyq retinde tarıh sahnasyna on besinshi ǵasyrda kóterilgeni belgili. Osy tusta qazaq memlekettiginiń alǵashqy belgileri kórinis berdi. Bir ortalyqqa baǵynǵan jeke handyq retinde quryldy. Basqarýshylar quramy aıqyndaldy. Tóreler bıligi ústemdik qurdy. Jerdi qorǵaý úshin ásker shyǵardy. Áýelgide Qasym hannyń qasqa joly, Esim hannyń eski joly, Jeti jarǵy sekildi dástúrge negizdelgen jáne tabıǵaty qatal dala tósinde ómir súrip, qarym-qatynas jasaýdyń joldaryn belgilegen zańdylyqtary qalyptasty. Alaıda, kúlli álemde bolyp jatqan ózgerister, sonyń ishinde alyp túrki ımperıasy – Altyn orda qulaǵannan keıin bılik úshin óńirdi kernegen talas pen soǵystar, aqyrynda basqa tártipke bas ıgen bodan elge aınalýy halqymyzdy aýyr syndarǵa sala otyryp, onyń ult retinde qalyptasýyna tótenshe yqpal etti. Sondyqtan qazirgi sátte qazaqtyń boıynan burynǵy qazaqty izdeseńiz, ony tabýyńyz qıynǵa túsetini aıqyn. Biraq soǵan qaramastan jańa qazaq, mine osy dep aıtarlyqtaı naqty qalyptasqan belgilerdi de tym az baıqaısyz. Bizdiń qazirgi kezimiz, kórkem tilmen beınelep aıtatyn bolsaq, áli jetilip bolmaǵan, zamanǵa saı dúnıetanymy tolyq qalyptaspaǵan jasóspirim, balaýsa jetkinshekti bildiretindeı.

Degenmen, bizdiń oıymyzsha, osy táýelsizdigimizdiń jıyrma segiz jyly bizdiń halyq, ult retinde ózindik bet-beınemizdi qalyptastyrýǵa orasan áser etkendeı. Onyń saıası, qoǵamdyq, rýhanı, mádenı, áleýmettik, tipti bıologıalyq qyrlary da jyl ótken saıyn aıqyndalyp, ashyla túsýde dep aıtsaq, artyq bolmas. Eń bastysy, ǵasyrlarǵa sozylǵan bodandyqtan keıin táýelsizdikti basty qundylyq retinde tanydyq. Táýelsizdik arqyly tarıhta óz kúshimizben tuńǵysh ret qala turǵyzdyq. Rýlyq qundylyqtarǵa bas ıýshilik tolyq joıylmaǵan elimizde Arqa tósinde, Qazaqstannyń basqa da qalalarynda qan aralastyrýshylyq úderis kúsheıe tústi. Qazir kóshedegi sámbi taldaı jastarǵa qarap qyzyǵasyń. Meniń oıymsha, olardyń dúnıege kelip, taralyp ósip jetilýinde áleýmettik jaǵdaımen qatar áli zerttelmegen Qazaqstan óńirleri halyqtarynyń bir-birimen aralasýynyń kúsheıe túsýiniń de yqpaly bar. Jańa qazaqtardyń bet-beınesin osy jastarymyzdyń qalyptastyratynyna, birshama ýaqytty qajet etetin bul úderis osy jastardan bastaý alatynyna senimdimin. Al endi olardyń rýhanı jan dúnıesi qalaı qalyptasýy tıis?

Bul tusta, árıne, myqty ıdeologıanyń, sonymen qatar áleýmettik ádilettiliktiń, zamanǵa saı bilim men kásiptik sheberliktiń qajet bolatyndyǵy túsinikti. Sonyń ishinde, jastarymyzdyń boıyna birinshi kezekte memlektshildik rýhty myqtap sińirý qajet shyǵar. Áıtpese jahandaný etek alyp, álem halyqtarynyń bir-birimen aralasýshylyǵy, mıgrasıalyq úderisterdiń etek alýy kúsheıgen zamanda erteń qandaı jastardy tárbıelep shyǵarǵanymyzdy ózimiz de bilmeı qalyp, san soǵýymyz da ǵajap emes.

Jastar boıyndaǵy memleketshilidik rýh – táýelsizdigimizdiń basty tiregi, qazaq patrıotızminiń shynaıy kórinisi bolýy tıis. Ásirese memlekettik qyzmet salasyndaǵy jas adamnyń boıynda osy ımýnıtet aıqyn kórinýi tıis.

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Багаев көрмесі Қостанайға келді

Руханият • Бүгін, 18:01

Әрбір донор – батыр

Медицина • Бүгін, 17:07

Дарынды түлек Дарина

Қазақстан • Бүгін, 15:36

Арыста медициналық штаб құрылды

Аймақтар • Бүгін, 13:23

Дзюдошылар үш жүлде алды

Спорт • Бүгін, 12:43

Көкке қол созған саңлақ

Қоғам • Бүгін, 10:18

Қараша қазға қамқорлық

Қазақстан • Бүгін, 10:16

Қаламгерлер арасындағы турнир

Қазақстан • Бүгін, 10:14

Айбынды жастар анықталды

Қазақстан • Бүгін, 10:10

«Ақбас» тұқымынан артығы жоқ

Аймақтар • Бүгін, 10:04

Электронды сауда қызып келеді

Қазақстан • Бүгін, 10:01

Тіл – ортақ, тілек – бір

Қоғам • Бүгін, 09:55

Серт пен сенім

Президент • Бүгін, 09:35

Елден елдің несі артық?

Қоғам • Бүгін, 09:28

Жаңа технологиялық соғыс

Әлем • Бүгін, 09:21

Ұқсас жаңалықтар