Қоғам • 26 Қыркүйек, 2019

Көп балалыға көмектесу жолы

363 реткөрсетілді

Соңғы уақытта елорда әкімінің орынбасары мен үй сұрап келген бір топ көп балалы ана арасында болған әңгіменің бейнежазбасы әлеуметтік желіде тарап кетті.

Бұл кикілжің «егер үй бермесең Ақ­орданың алдына барып асылып өлемін, содан кейін жауап бересің» деп шаптыққан әйел даусынан басталады да, екіжақты сөз қағысына ұласады. Әйелдің бейнесі бейнежазбада көрсетілмейді. Керісінше, әкім орынбасарының бейнесі анық көрсетілген. Ол бірнеше мыңдаған отбасылар кезекте тұрған қалада бірден үй бере қою мүмкін еместігін, мұның өзі заңды бұзу болып табылатындығын, бірақ бұл келгендерге демеушілер арқылы үй тауып беру үшін жұмыс істейтіндігін, сондықтан босқа байбалам салудың қажет еместігін айтады. Ал қытығына тиіп, шектен шыққан жаңағы әйе­лге «қайда барсаң онда бар, саған үй жоқ» дегендей сөзді айтып қалады. Әкім орын­басарының сөз ыңғайына қарағанда, мұн­да отырған аналар үй сұрап жиі келіп тұратындар қатарынан болса керек.

Осы бейнежазба астында болған оқиғаға байланысты көптеген пікірлер жазылды. Пікір­­­­лер негізінен екіге жарылғанымен басым көп­шілік әкім орынбасары жағында болып, әйелдің қылығын айыптады. Олардың бәрін келтіріп жатуға шағын жазбамызда мүмкіндік жоқ. Көзіқарақты оқырман бұл оқиғамен таныс деп есептейміз.

Иә, қазір көп балалы аналар Үкіметтен үй сұрауда, жәрдемақы талап етуде. Бірқатары біртіндеп алып та жатыр. Енді олардың ортасында жеңілдік үшін бәсеке басталып кеткендей. Осы жолда кейбірі дауыс жыртып айғайлауды, қоқан-лоқы жасауды қару етіп алғандай. Әкімдікте айғай шығарған әйелдің қылығынан соны байқадым. Егер қоғамымыз бай болса, бұл қылығын сөкпес те едік. Әйелдің әрекетін өз құқығын қорғаудың бір амалы ретінде қарастырар едік. Бірақ өкінішке қарай, біздің қоғамымыз кедей ғой.

Сонда Үкімет көп балалы аналарға үй мен жәрдемақы үшін қаржыны қайдан алып бермек? Әкімнің орынбасары «демеушілер іздеу арқылы көмектесемін» деп отыр. Әри­не мұндай жолмен он шақты отбасына көмектесуге болар. Бәріне бірдей демеуші табыла бермесі анық. Сонда қалған мыңдаған көп балалы әйелдің мәселесін қалай шешпек?

Менің ойымша, салық төлеушілер қар­жысы есебі арқылы шешпесе, басқадай жол қалмайды. Ал бұл шешім әділетті бола ма? Салық төлеушілердің басым көпшілігі айлық жалақысына сүйеніп, оны бір айдан екінші айға жеткізе алмай тыртыңдап еңбек етіп келе жатқан қарапайым халық өкілдері емес пе? Сонда мұның ақыры біреудің несібесін «анау шу шығарып жатыр» деп екінші біреуге алып беру болып шығады ғой.

Демек, мәселені түбегейлі шешу үшін Үкімет шетелдегі озық тәжірибеге жүгінуі керек. Көп балалы аналарға үй алып беру­ді құптаймыз. Бірақ бұл үйді біреудің қар­жысы есебінен емес, көп балалы ананың немесе балаларының болашақта табатын қаржысы есебінен алып беру керек сияқты. Бұл үшін банк­тен ұзақ мерзімге, мәселен 30-40 жыл мерзімге жеңілдікті кредит беріп, үйді сол арқылы беруге болады. Көп балалы ана мен оның жұбайының несие төлеуге қазір мүмкіндігі болмаса, оны оңтайлы мерзімге дейін кейінге шегеру мүмкіндігін қарастырған жөн. Бұл отбасы бүгін жарлы болғанымен ертең балалары ержеткен кезде, «бүгін – кедей, ертең – бай, шыр айналған дүние-ай» деп халық әнінде айтылғандай ауқаттылар, тіпті байлар қатарына қосылуы да әбден мүм­кін. Үкімет міне, сол кезге дейін көп балалы отба­сылардың қиналмай же­туіне жағдай туғыз­ғаны жөн. Әрине бұл үшін банктермен қатаң жұмыс істеу керек. Үкімет осы уақытқа дейін екінші деңгейлі банктердің қорлануына жақсы жағдай туғызып келді. Дағдарыс кезінде бірін­ші кезекте соларға көмектесті. Енді осы жақ­сы­лықтың қысылған халыққа көмегі тие­тіндей бір қайтарымы болғаны жөн ғой. Ал көп балалы отбасыларға қарапайым салық төлеушінің есебінен көмектесіп жатса, бұл нағыз әділетсіздік болары анық. Өйткені қара­п­айым салық төлеушілердің арасында жұмысы болғанымен баспанасыз жүргендері өте көп. Осы мәселені Үкімет алдын ала ескеруі керек.

Демек, көп балалы отбасыларға үй беру үшін Үкімет ең алдымен жеңілдікті несие беру мәселесін заңды негізде шешіп алса, жөн болар еді. Мәселен, Еуропа елдерінде өз азаматтарына беретін жалпы ипотекалық несиенің сыйақы мөлшерлемесі 3 пайыз деңгейінде ғана. Жапония, Швейцария, Финляндия секілді елдерде 1,5 пайыздан да аспайды. Көршіміз Ресей де көп балалы отбасыларға жеңілдікті ипотека беруді соңғы жылдары жолға қоя бастады. Ендеше, біздің Үкімет те осы мәселемен айналысып, жұрттың бәріне бірдей болмаса да, көп балалы отбасыларға жеңілдікті несие беру мәселесін экономикамыздың шамасына қарай ұйымдастырса болар еді.

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ең қысқа әңгіме. Ерболат Қуатбек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:29

Нұрлыбектің домбырасы

Руханият • Бүгін, 12:13

«ХАТ ҚОРЖЫН»

Қазақстан • Бүгін, 12:01

Күлкі керуені

Руханият • Бүгін, 11:14

Екі қола медаль еншіледі

Бокс • Бүгін, 09:57

«Барыстың» қарқыны қатты

Хоккей • Бүгін, 09:52

Кипрді де жеңе алмадық...

Футбол • Бүгін, 09:51

«Қара алтынды» қапысыз ағызған

Қазақстан • Бүгін, 09:44

Қыз әулие

Руханият • Бүгін, 09:34

Қайталанбас қымыз дәмі

Қазақстан • Бүгін, 09:33

Рухани жаңғырған ауыл

Руханият • Бүгін, 09:28

Екіжақты келісімге қол қойылды

Қазақстан • Бүгін, 09:26

Тәлім мен тәжірибе ұштасқан ұя

Қазақстан • Бүгін, 09:10

Жамбылдықтардың жарқын жобасы

Аймақтар • Бүгін, 08:36

Түгел түркіні түгендеген

Әлем • Бүгін, 08:20

Кей өңірлерде ауа райы өзгереді

Аймақтар • 12 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Иесіз зындан. Дидар АМАНТАЙ

Ең қысқа әңгіме • 12 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Ислам Қабылұлы

Ең қысқа әңгіме • 12 Қазан, 2019

Ұқсас жаңалықтар