Қоғам • 01 Қазан, 2019

Қандастарды қолдауға арналған құжат

80 реткөрсетілді

«Отандастар қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамы (КеАҚ) жанындағы Қоғамдық комиссия «Шетелдегі отандастарды мемлекеттік қолдау туралы» заң жобасын талқылады.

Тұңғыш Президент – Елбасы Н.Ә.Назарбаев 2017 жылы өткен Дүние­жүзі қазақтарының V құрыл­тайын­­да ше­телдегі қазақтарды қолдауды құ­жат­та­малық қамтамасыз ету жөнінде нақты тапсырмалар берген болатын. Міне, осы ретте «Отандастар қоры» КеАҚ Ақпарат және қоғамдық даму министрлігімен бірігіп шетелдегі қазақ­тар­ды қолдау және ерікті қоныс аудару мәселелерін реттеуге бағытталған заң жобасын әзірлеу үстінде.

Жиында аталған заң жобасы және елге оралған ағайындарға көрсетілетін қызметтер жөніндегі мәселелер жан-жақты қозғалды. Нақтылай айтқанда, отырыста елге оралған қандастардың мәселелерін реттейтін қазақстандық заңнама жүйесі және шетелдегі қазақ­тар­ды мемлекеттік қолдау туралы заң жобасының дайындау барысы, Ішкі істер министрлігі Көші-қон қызметі тарапынан репатрианттарға қызмет көрсетуді оңтайландыру және автоматтандыру шаралары талқыға түсті.

Басқосуды Қоғамдық комиссияның төрағасы – Парламент Сенаты Әлеу­мет­тік-мәдени даму және ғылым коми­тетінің төрағасы Мұрат Бақтиярұлы жүргізіп отырды. Ол «Отандастар қоры» КеАҚ жанынан кеңесші орган ретінде құрылған комиссияның негізгі міндетін айта келіп, шетелдегі қазақтарды қолдау және репатриация процестерін реттеу барысында мемлекеттік саясаттың өзекті мәселелерін талқылау, заңнамаларды жетілдіруге қатысты ұсыныстар енгізу, қабылданатын шешімдер бойынша жұртшылық мүддесін білдіру, пікірін ескеру аса маңызды екенін сөз етті.

Айта кетейік, комиссия құрамында мемлекет және қоғам қайраткерлері – Қуандық Тұрғанқұлов, Оралбай Әбдікәрімов, Айдос Сарым, Түркітану және Алтай ғылыми-зерттеу орталы­ғы­ның директоры Қаржаубай Сартқо­жа­ұлы, Мәжіліс депутаты Бейбіт Мамраев, Қазақстан заңгерлері одағының төрағасы Серік Ақылбай, «Egemen Qazaqstan» республикалық газеті АҚ Басқарма төрағасы Дархан Қыдырәлі, сондай-ақ ғалымдар, саясаттанушылар, сарапшылар бар.

Отырыста заң жобасын таныстыру үшін сөз кезегі «Отандастар қоры» КеАҚ-ның вице-президенті Мағауия Сарбасовқа берілді.

Заң жобасын дайындауға Қазақстан Конституциясы, Елбасы Н.Ә. Назарбаев­тың 2017 жылдың 23 маусымында өткен Дүниежүзі қазақтарының V құрыл­­­тайында ел Үкіметіне берген тап­сыр­­­ма­сы негіз болғанын айта ке­ліп, ол: «Заң жобасы биылғы 30 шіл­деде және 13 қыркүйекте мүдделі мем­ле­кеттік органдардың қатысуымен өткен отырыста талқыланған. Осыған орай, тиісті ұсыныстар мен ескертулерді қарас­тырып, заң жобасының нормаларын өзгер­тіп, толықтырдық. Заң жоба­сы­ның тұжырымдамасы мен заң жобасы толығымен мемлекеттік тілде әзірленді», деді.

Баяндамашы одан әрі заң жобасын қабылдаудың мақсаты шетелдегі отандастарды мемлекеттік қолдауға байланысты қоғамдық қатынастарды реттеудің қажетті құқықтық негізін құру екенін жеткізді.

М.Сарбасовтың сөзіне қарағанда, заң жобасы әлемдік тәжірибенің заманауи үрдістеріне, жинақталған тәжірибеге, сонымен қатар мемлекет пен қоғамның болашағы туралы ғылыми дәлелденген зерттеулерге негізделген. Оның айтуынша, шетелдегі отандастарды қолдауды күшейту – этностық қазақтар мекендеген мемлекеттерде саяси және экономикалық тұрақтылықтың болмауы, қарулы қақ­ты­­ғыстардың орын алуы, ана тілін, дәстүрі мен мәдениетін сақтап қалу мүмкіндіктерінің шектелуі және өзге де мәселелерге тікелей байланысты. Оның үстіне, заң жобасын әзірлеу шетелдегі отандастардың құқықтық жағдайын заңнамалық реттеудің бірыңғай арнайы құқықтық актінің болмауынан туындап отыр.

Жиында белгілі болғандай, заң жоба­сының басты жаңашылдығы – онда ұсынылып отырған «Қазақ картасы» этностық қазақтарды, сонымен қатар шет мемлекеттерде тұрып жатқан бұ­рын­ғы отандастарымызды қолдауға бағыт­талған маңызды құжат болып табы­латындығы. «Қазақ картасын» ұсыну­дағы мақсат – мәдени мұра мен тілді, та­рихты, салт-дәстүрлерді, сондай-ақ Қа­зақстан халқының туыстық және тілдік құндылықтарын қолдау.

Сондай-ақ «Қазақ картасы» біздің елге этностық қазақтардың қоныс ауда­руына септігін тигізеді, бұған қоса шетелдегі қазақ диаспорасының тарихи Отанымен жан-жақты байланыстарын жандандыруға серпін береді және шетелдегі отандастарымыздың тарапынан инновациялар мен инвестиция­ларды Қазақстанға тарту үшін жаңа мүмкіндіктер туғызады.

«Қазақ картасын» алу үшін белгі­лен­ген шарттар бар. Бұл шарттардың ұзын-ырғасы әлі талқыланып жатса да, олардың бірсыпырасын айта кетейік: қазақ ұлтына жататындығын немесе туу фактісін немесе Қазақ КСР-нің немесе Қазақстан Республикасының бұрынғы азаматтығын растайтын құжаттың болуы, қазақ тілін негізгі (базалық) деңгейде білу, қазақ мәдениеті, салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрпы туралы негізгі білімді меңгеруі.

Отырыста заң жобасын қабылдау шетелдегі отандастарды кешенді түрде мем­лекеттік қолдауға, мемлекеттік қол­дау­дың негізгі кепілдіктерін заң жүзінде бекітуге, шетелдегі отандастардың Қазақ­станмен жан-жақты байланыстарын күшейтуге және шетелде тұрып жат­қан табысты қандастарымыздан ин­новациялар мен инвестицияларды бел­сенді тартуға, атажұртқа қоныс аударуды жоспарлаған қазақ диаспорасының қызығушылығын арттыруға жол ашуы мүмкін екені айтылды.

Басқосуға қатысушылар заң жобасына қатысты өз ой-пікірлерін, ұсы­ныс­та­рын ортаға салды. Айтылған пікірлер заң жобасын одан әрі пысықтау ісінде қаперге алынатын болды.

Айта кетейік, Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау министрлігінің мәлі­мет­теріне қарағанда, 1991-2019 жылдар аралығында 304 839 қазақ отбасы немесе 1 042 589 қазақ тарихи отанына оралған. Дегенмен, соңғы екі жылда Қазақстанға көшіп келген сырттағы қазақтардың саны алдыңғы жылдармен салыстырғанда екі есеге қысқарған.

 

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ең қысқа әңгіме. Ерболат Қуатбек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:29

Нұрлыбектің домбырасы

Руханият • Бүгін, 12:13

«ХАТ ҚОРЖЫН»

Қазақстан • Бүгін, 12:01

Күлкі керуені

Руханият • Бүгін, 11:14

Екі қола медаль еншіледі

Бокс • Бүгін, 09:57

«Барыстың» қарқыны қатты

Хоккей • Бүгін, 09:52

Кипрді де жеңе алмадық...

Футбол • Бүгін, 09:51

«Қара алтынды» қапысыз ағызған

Қазақстан • Бүгін, 09:44

Қыз әулие

Руханият • Бүгін, 09:34

Қайталанбас қымыз дәмі

Қазақстан • Бүгін, 09:33

Рухани жаңғырған ауыл

Руханият • Бүгін, 09:28

Екіжақты келісімге қол қойылды

Қазақстан • Бүгін, 09:26

Тәлім мен тәжірибе ұштасқан ұя

Қазақстан • Бүгін, 09:10

Жамбылдықтардың жарқын жобасы

Аймақтар • Бүгін, 08:36

Түгел түркіні түгендеген

Әлем • Бүгін, 08:20

Кей өңірлерде ауа райы өзгереді

Аймақтар • 12 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Иесіз зындан. Дидар АМАНТАЙ

Ең қысқа әңгіме • 12 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Ислам Қабылұлы

Ең қысқа әңгіме • 12 Қазан, 2019

Ұқсас жаңалықтар