Сұхбат • 05 Мамыр, 2020

Ғалым Ахмедьяров: Бүгінгі күн тынысы ертеңгі тарихқа айналады

81 реткөрсетілді

Індет кезіндегі карантин әлемдік мәдени-рухани кеңістікте із қалдырғаны анық. Соның ішінде театрлардағы сан-салалық шығармашылық жұмыстардың тоқтап тұрғанына да екі айға жуықтапты. Бұл шығармашылық ұжым өмірін ғана емес, премьералар мен фестивальдер кестесін де толықтай өзгертті. Осы ретте «Астана Опера» мемлекеттік опера және балет театрының директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Ғалым Алғиұлы Ахмедьяров төтенше жағдай режіміндегі театр тынысы туралы айтып берді.

–  Пандемия кезіндегі карантин мен әртістердің үйде отыруы шығармашылық ұжым өмірін қалай өзгертті?

– Жер бетіндегі халық көп­теген індетті басынан өткерді, алай­да дүние жүзін жаулап алған осындай эпидемияға бірінші рет тап болып отырмыз. Өздеріңіз біле­тіндей, еліміздің басшылығы бұл вирустың таралуының алдын алу бойынша барлық қажетті шараларды шұғыл қабылдады. Дүние жүзімен салыстырар бол­сақ, Қазақстан коронавирус ин­фекциясымен күресте көшбасшы орындардың бірінде. Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев­­тың елімізді қашықтан жұ­мыс істеу тәртібіне көшіру туралы мәлімдемесінен кейін, дереу театр әкімшілігі ұжым қыз­­мет­керлерін коронавирустан қорғау үшін барлық шаралар­ды қабылдады. Жедел штаб құры­лып, Мәдениет және спорт министрлігімен бірлесе театрдың тыныс-тіршілігі үшін жауапты штаб мүшелерінен бөлек барша ұжымды қашықтан жұмыс жасау тәртібіне ауыстыру туралы шешім қабылданды. Репертуардағы спек­такльдер мен театрдың осы кезеңге әзірлеген жоспардағы премьералық қойылымдары өт­кізілмейтін болды. Алайда теат­р көрермендерін назардан тыс қалдырмай, онлайн концерттер топтамасын ұйымдастырды. Оған шығармашылық ұжым ерек­ше құлшыныспен атса­лысуда, сонымен қатар театр ре­пертуарындағы үздік спектакльдердің көрсе­тілімін жүзеге асыруда. Сондай-ақ тігін цехымыздың шеберлері үйде отырып көп рет қолдануға болатын бетперделер тігіп, сөйтіп оларды UMC корпоративтік қорының Ұлттық балаларды оңалту орталығына тапсырдық. Қиын сәтте ұжымымыздың ынтымақтастығы мен ерекше ұйымшылдығына куә болдық.

– Карантин кезінде театр өмірінде қандай қиындықтар туындады және оны қалай еңсеріп жатырсыздар?

– Иә, әлбетте, қиындықтар бар. Тамаша дайындық залдары мен шығармашылық үшін барлық жағдай жасалған осындай театрда жұмыс істейтін өнер ұжымдары кенеттен оқшауланған жабық кеңістікте қалуы – әрине оңай емес. Бұл, әсіресе, балет әртіс­те­ріне қатысты. Олар үй жағ­дайында мүмкіндігінше дене­лерін жа­зып, ширатып, жеңіл-желпі жаттығулар орын­да­ғанымен, биікке секіру, пуан­тыға тұру сынды дүниелерді жа­сай алмайды. Себебі оған арнайы балет линолеумы мен кең дайындық залдары қажет. Деген­мен, әртістердің барлығы сол қалыптарын сақтап, барынша ауыр дене жаттығуларын орындауға тырысуда. Ал сим­фониялық оркестр музыканттары немесе опера орындаушылары туралы айтатын болсақ, олардың үйде жаттығып, жаңа материалды оқып жаттауға, премьералық спектакльдерге дайындалуға, сондай-ақ театр репертуарын же­тілдіруге мүмкіндіктері жет­кілікті.

– Ұжымның қашықтан жұмыс істеу режімі қалай іске асырылуда?

– Театрымыздың шығарма­шылық ұжымы туралы айтар болсақ, әртістермен онлайн байла­ныста болып, оларға тапсырмалар беретін жетекшілері бар. Премьералық спектакльдердің кейінге шегерілуіне қарамастан, оларға дайындық жасауды еш­кім тоқтатқан жоқ: солис­тер өздерінің партияларын жат­тап, концертмейс­терлер, дири­­жерлер және репетиторлармен қашықтан жұмыс істеп жа­тыр. Әкімшілік персоналға кел­сек, қызметкерлеріміз күн сайын онлайн жиналыстарда «бас қосады», жоспар құрып, жұ­­мыс барысында туындайтын мәселелерді талқылайды. Қыз­меттік міндетім бойынша маңызды құжаттарға қол қою үшін менің де театрда болуым қажет, сондықтан мен және «Ас­тана Опера» әкімшілігінің шағын бөлігі осында толық емес жұмыс күні режіміндеміз, ал жұмыстың қалған бөлігін мүмкіндігінше қа­шықтан жасауға тырысамыз. Әрине біз барлық санитарлық сақтық шараларды қадағалаймыз, театрға кірген кезде тепловизор бақылауынан өтеміз, өзара екі метр міндетті қашықтықты сақ­тай­мыз, бетперделер, қолғаптар киеміз.

– Әлемнің маңдайалды театр­лары үйден шықпай театрға бару мүмкіндігін қарас­ты­рып, YouTube арнасы арқы­лы спек­такль­дерді тарата бас­тады. Бұл мәселені «Астана Опера» театры қалай реттеді?

– «Астана Опера» театры ақ­параттық серіктесі Tengrinews TV-де спектакльдердің онлайн көрсетілімін жүзеге асыруда бұ­рыннан тәжірибесі бар. Алайда біз үшін онлайн бағдарламалар жасау тың дүние болды, бұ­ған тех­никалық жағынан мүм­кіндігіміз жеткілікті. Театр сахнасында өтетін спектакльдерді әлемнің әр түпкірінен онлайн көруге болатыны белгілі. Бү­гінгі таңда спектакльдерімізді нақты уақыт режімінде емес, театрымыздың опера және ба­леттік қойылымдарының ал­тын қорындағы жазбаларын көр­сетеміз, өзгеріс тек осы жа­ғы­нан болды. Оның үстіне асқақ өнердің жанкүйер­лерін таңғалдырып отыруға ты­ры­самыз. Бұрын трансляциясы жүргізілмеген Кеннет Мак­мил­ланның хореография­сындағы «Манон», Раймондо Ребектің хо­реографиясындағы «Қазіргі сәт қанша уақытқа созылады?», «Бетховен – Мәңгілік – Ма­хаббат» (композитордың 250 жыл­дығына арналған), Ролан Петидің хореографиясындағы «Коппелия» балеттері мен тағы басқа қойылымдарды тама­ша­лау мүмкіндігі көпшілік қа­уым үшін нағыз тарту болды деп ойлаймын. «Астана Опера» театры труппасының орын­дауындағы бұл спектакльдер қойылым тобының авторлық құ­қықтарын шектеуіне байланысты көрсетілмегенін түсіндіре кетейін. Коронавирус індетіне байланысты әлемдегі қи­ын жағдайды ескере отырып, қойылым топтары бізге қолдау көрсетіп, осы спектакльдерді те­гін көрсетуге мүмкіндік берді, бұл балет өнерінің барлық жан­күйер­лері үшін зор қуаныш болды! Осы арқылы біз әлемдегі барлық шығармашылық ортаның дағдарысты еңсеру жолындағы ынтымақтастығын көреміз.

–  Пандемия кесірінен театр­дағы премьералар мен фес­ти­вальдер кестесі қалай өзгер­ді?

– Тұңғыш Президент – Елба­сы Нұрсұлтан Назарбаевтың бас­тамасымен негізі қаланған «Ас­тана Опера» театрының әлем­­дік мәдени кеңістікте өз ор­ны бар. Көптеген премье­ра­­лық қойылымды еліміз­дің атақты және шетелдік әйгі­лі мәдениет пен өнер шебер­ле­рімен бірлесіп жүзеге асырамыз. Қазір әлемнің басқа ел­де­ріндегі әріптестерімізбен шы­ғармашылық үрдісіміз шек­тел­ген, әртістер тек қана онлайн кеңес алады. Алайда өзде­ріңіз білетіндей, театр – жанды дүние, бірлескен сахналық дайындықтарды қажет етеді. Сондай-ақ карантин ке­зінде жабық шека­ралардың ке­сірінен премьераларды қандай да бір нақты күндерге ауыстыру туралы айту қиын, се­бебі бә­ріміз сыртқы жағдайларға тә­уел­діміз. «Махаббат сусыны» мен «Алпамыс» опералық қо­йы­лымдарының, сондай-ақ «Дала – ғұмыр» балетінің премьерасын жос­парлаған болатынбыз. Театр осы қойылымдарға онлайн режімде дайындық жүргізіп жатыр, бірақ нақты ауыстырылған күндерін айтуға әлі ертерек.

– Осы бір қиын сәттердің тезірек артта қалып, театрмен қайта қауышуды аңсап отырған тілекші көрерменнің қарасы көп. Алда театр өз көрерменін қандай қойылыммен қуантпақ?

– Біз әлемнің көптеген елінде ұлттық өнерімізді таныту жолында жаңаша жоспа­рымызбен дайын­далып жат­қанбыз. Өкінішке қарай, карантин өз дегенін жасады. Де­ген­мен, жақын арада шекаралар ашылып, ұшақтар көкке самғап, пойыздар жүре бас­тайтынына, театрлардың, концерт залдарының есіктері айқара ашылатынына кәміл сенемін. Театрдың шығармашылық әзір­лігі мен тыңғылықты дайын­дығы бүгінгі күн тынысы болса, күні ертең ол тарихқа айна­лады. Сөйтіп кө­рер­меннің ыс­тық ықыласына қайта бө­ле­ніп, әріптестерімізбен, тың­дар­­мандарымызбен қайта қа­уышатынымызға сенімім мол. Биік көркем өнер жолында аянбай жұмыс істеу жалғаса береді. Біз бәрін еңсереміз, себебі біз біргеміз!

 

Әңгімелескен

Ая ӨМІРТАЙ,

«Egemen Qazaqstan»

Соңғы жаңалықтар

Қайырымдылық – асыл қасиет

Аймақтар • Бүгін, 14:59

Алматыда тағы 37 адам Covid-19 жұқтырған

Коронавирус • Бүгін, 10:20

Алаштың ардақтысы ұлықталды

Руханият • Бүгін, 10:02

Тапа-талтүстегі төтенше жағдай

Аймақтар • Бүгін, 08:55

Ертістің суы егістікке пайдалы

Аймақтар • Бүгін, 08:40

Ғасыр зұлматы

Қоғам • Бүгін, 06:55

Ұқсас жаңалықтар