Қоғам • 28 Мамыр, 2020

Адамзат талай індеттен екпе арқылы құтылған

45 рет көрсетілді

Бүгінгі таңда медицина қызметкері үшін инфекциялар мен вакциналаудан келетін қауіптерді түсіну, салыстыру және мұны пациент­­тер мен ата-аналарына түсіндіре білу аса маңызды болып отыр.

Оның үстіне көзі қарақты оқыр­ман үшін соңғы жылдары дүние жү­зінде вакцинаға қарсы лобби бел­сенді әрекет етіп отырғаны бел­гілі. Әлеуметтік желілерде елді қор­қытып, егулерден бас тартуға ша­қырып жатады. Вакциналаудың тиім­ділігі дәлелденгеніне және қа­зіргі вакциналардың реак­то­ген­ді­лігінің төмендігіне қара­мас­тан орын алатын жағымсыз жайт­тар ата-аналардың вакциналаудан бас тартуына әкеліп отыр. Алайда егілмеген балалардың саны артқан жағдайда ұжымдық им­мунитет, яғни қоғамның бел­гі­лі бір ауруларға қарсы тұру мүм­кін­діктері төмендейтінін жоқ­қа шы­ғармаған жөн. Нақты зерттеу­лер қоғамдағы егілмеген адамдар пайызының салыстырмалы жоғары болуы тіпті уақтылы егілгендер ара­­сында да жұқтыру қаупін арт­ты­ра­тынын дәлелдеген.

Мәселен, Алматыдағы Кар­дио­логия және ішкі аурулар ҒЗИ жа­нын­дағы Республикалық аллергология орталығының меңгерушісі, медицина ғылымдарының канди­да­ты, жоғары санатты дәрі­гер Динара Талғатбекова елі­міз­де про­фи­лак­тикалық егу жүр­гізіл­ген­нің арқа­сын­да халқымыз талай қауіпті ін­дет­­терді жұқтырмай, одан жеңіл өтіп, өлім-жітім саны едәуір азайды, дейді.

Мысалы, XVIII ғасырда ғана 60 млн адамның ажалына себепші болған шешек індеті туралы ел бү­гінде тек естеліктерден ғана бі­ле­ді. 1977 жылдан бері 43 жыл бо­йы әлемде ешкім бұл аурумен ауыр­маған.

Дәрігердің айтуынша, вак­ци­на­лаудың маңызы ағзаның иммунды жүйесін алдын ала, қандай да бір патогендер пайда болған жағ­дай­да әрекет етуге үйретеді. Бұл үшін ағзаға әлсіреген, белсенді емес патогендер немесе олардың кіш­кентай бөлшектері жіберіледі. Мұн­дай патогендер ауыр ауруларды болдырмайды, бірақ есте сақтау жасу­шаларын қалыптастырады. Осы­лайша инфекция түскен кезде бірден иммундық жауап қосылады. Есте сақтау жасушалары бірден «дұшпанды» тани кетеді де, дабыл қағып, жою механизмі қосылады, бұл үшін бар-жоғы 1-3 күн қажет. Мұндай жағдайда біз инфекцияға тап болғанымызды немесе аурудан жеңіл түрде өтіп кеткенімізді біл­мей қаламыз.

Динара Жеңісбекқызы айт­қан­дай, егудің өзінің жанама әсерлері бар, көп жағдайда бұл әрбір ағза­ның жеке реакциясы. Әлсіздік, дене қызуының жоғарылауы, егіл­­ген орынның ауыратындығы, тә­­беттің нашарлауы сияқты реак­ция­­лар жиі кездеседі. Бөртпе, тіпті Квинке ісінуіне дейін бола­тын ал­лер­гиялық реакциялар және ана­фи­лаксиялық шок сирек болады.

Аллергиялық реакция тек екпеге ғана емес, сонымен қатар кез келген препарат немесе аллергенге туындауы мүмкін екенін ескеру қажет. Сонымен қатар ағзаның сау болуы өте маңызды. Аурумен әлсіреген иммунитеттің вакцинамен күресе алмауы мүмкін: ауру қаупі бар. Ондай жағдайда вакциналауды кейінге қалдырады. Егуден толығымен бас тартудың көрсеткіші – иммунды тапшылық аурудың болуы, себебі бұл жағ­дай­да, тіпті әлсіреген патоген де өмірге қауіп төндіруі мүмкін.

Созылмалы аллергиялық ауру­лар балаларда болатын ауру­лар­дың кең таралған тобының қата­рына жатады. Балаларда аллер­го­па­то­ло­гияның болуы вакциналаудан бас тартуға негіз болып табылмайды. Бұл иммунизация жүргізу кезінде ерекше сақтықты қажет ететін пациенттер тобы, себебі мұн­дай балалардың иммундық жү­йе­сі вакцинаға қалыпсыз түрде жа­уап беруі мүмкін. Аллергиясы бар балалардың вакциналары жіті аллергиялық реакцияны бол­дыр­­татын кейбір компонентіне жо­ғары сезімталдығы болуы мүм­кін. Барлық вакциналарға қол­дануға болатын жалғыз ғана абсо­лют­ті қар­сы көрсетілімі анамнезде ал­дың­ғы дозаға болған ана­фи­лак­сия немесе вакцина ком­по­нент­терінің болуы.

Аллергиясы бар балаларда ин­­фек­­циялық аурулар әдетте ауыр­­лау болатындығын ескерген жөн. Оларға ең бірінші кезекте қауіпті аурулардан қорғану қажет. Тұмау, қызылша, көкжөтел, бронх демікпесі, атопиялық дерматит, аллергологиялық ринит асқы­нуының триггерлері болып табылатындығы белгілі. Сон­дық­тан аллергияны вакциналаудан бас тартудың себебі ретінде қа­был­дау­ға болмайды, деседі мамандар.

 

АЛМАТЫ

 

Соңғы жаңалықтар

Covid-19: Тағы 276 адам жазылып шықты

Коронавирус • Бүгін, 22:35

Қаулы орындалуымен құнды

Аймақтар • Бүгін, 20:50

Елорда – ел жүрегі!

Аймақтар • Бүгін, 13:35

Рульге ие бола алмай қалды

Аймақтар • Бүгін, 09:52

Егемен елдің ордасы

Елбасы • Бүгін, 06:31

Көшпелі мобильді бригада

Коронавирус • Бүгін, 06:28

Ел бірлігінің кепілі

Елбасы • Бүгін, 06:08

Негізсіз қымбаттауы реттеледі

Президент • Бүгін, 06:05

Уақыттан озған көшбасшы

Елбасы • Бүгін, 06:02

Ұқсас жаңалықтар