Қоғам • 01 Шілде, 2020

Ойын бизнесінің сарапшылары мен өкілдері Алматыда жиын өткізді

34 рет көрсетілді

Бүгін Алматыда ойын бизнесінің сарапшылары мен өкілдері "Ойын бизнесіне қарсы Заңға әсер ету: себептері мен салдары" тақырыбында баспасөз конференциясын өткізді. Букмекерлік өзін-өзі реттеу ұйымының атқарушы директоры Гүлмира Бергенова,  "Қазақстан букмекерлер Қауымдастығы" ЗТБ мүшесі Николай және сарапшы Қуаныш Тлеуов қатысты, деп хабарлайды Egemen.kz.

«Ойын бизнесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына түзетулер енгізу қажеттілігі бұрыннан бері мәлім. Алайда, кез келген заңға өзгерістер мен толықтырулар ағымдағы жағдайға да, сондай-ақ осындай заңды қабылдаудың салдарларына тиісті талдау жүргізбестен енгізілмеуі тиіс» дейді жиынға қатысқан спикерлер.

Олардың пайымдауынша,  "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ойын бизнесінің мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасының ережелері көбінесе жағдайдың талаптарына сай келеді. Алайда бірқатар нормалар артық немесе іс жүзінде орындалмайды. «Осындай ережелердің бірі букмекер кеңселерінің кассаларын және тотализаторларды 2 ойын аймағына ауыстыру туралы норма болып табылады (бұрын казино мен ойын автоматтарының залдары ауыстырылған)» дейді олар.

Осы жағдайдың пайдасына негізгі дәлел ретінде заң әзірлеушілер халық арасында ойынқұмарлықты төмендетуді, сондай-ақ криминогендік жағдайды, соның ішінде букмекерлер мен тотализаторлардың қарақшылық шабуылдарын төмендетуге бағытталғанын көрсетеді.

Ойын тәуелділігі фактісін жоққа шығармай, жақын арада қарау кезінде букмекерлер мен тотализаторлардың кассаларын ойын аймақтарына көшіру осы әлеуметтік мәселеге ешқандай әсер етпейді.

«Ойыншыға "жер үсті" кассасында немесе электрондық түрде ұтыстарды қою арасында айырмашылығы жоқ. Ойыншы ойын аймағына арнайы бармай, интернет арқылы ойнауды жалғастырады. Алайда, егер мұндай клиент букмекер кассасына барса, оған тыйым салу немесе шектеу шараларын қабылдауға болады. Букмекердерге осындай клиенттің туыстары кіруге тыйым салуды өтінеді. Себебі осы клиенттер үйден ақша алып, букмекерлік кеңседе барлық уақытты өткізеді. Егер осы ақпарат расталса, букмекер қазіргі таңда клиентке тыйым салуға құқылы. Заң жобасы бұл үшін барынша жетілдірілген тетіктерді ұсынады - өзін-өзі шектеу және әрекет қабілетін шектеу. Алайда, клиенттерде тек электрондық касса ғана қалған жағдайда, сондай – ақ букмекерлер тәуелді адамдарды анықтау қиын болады - туысқандар клиенттің "ойында" өткізетін уақытын байқамайды, ал букмекер тірі адаммен емес, тек "логинмен" жұмыс істейтін болады» дейді спикерлер. Заң жобасы ұсынған өзін-өзі шектеу және әрекет қабілетін шектеу тетіктері "ойындарды" азайту мәселесін жеткілікті дәрежеде шешеді, алайда кассаларды ойын аймақтарына көшіру туралы норма бұл жерде ғана артық емес, сонымен қатар айқын әлеуметтік теріс белгілері бар.

Қылмыстық жағдайға қатысты-заң жобасын әзірлеушілер келтірген статистика букмекер кеңселеріне қарақшылық шабуылдардың айтарлықтай өсуін білдірмейді (2007-2008 жж. – 0, 2009 ж. – 1, 2010 ж. – 5, 2016 ж. – 20, 2017 ж. 3 айы ішінде – 4 шабуыл). Алайда, осы бөлікте ұсынылған жоба букмекерлік кассаларда (темір есіктер, күзет дабылы және т.б.) енгізуге міндетті жеткілікті қауіпсіздік шараларын қамтиды.

« Әзірлеушілердің логикасына сүйене отырып, мұндай мекемелер үшін де кейбір шектеулі "резервация" құру қажет, бірақ ешкімге осындай мәселені көтеру ойы келмейді. Сондай-ақ, криминологиялық жағынан ойын мекемелері кассаларының "резервациялардағы" шоғырлануы қарақшылық шабуылдардың нүктелік өсуін туындататынын атап өткен жөн, осылайша, мұндай статистиканың барлығы 2-орынға шоғырланатын болады, бұл жергілікті халықтың пайдасына емес.

Клиенттердің қызмет көрсетуді тұтынушылар ретінде мүдделерін қорғау кассаларды "резервациялауда"көшіру қажеттігіне себепші болмайды. Даулы мәселелерді шешу тетіктері клиенттің букмекерге тікелей жүгінуі арқылы да, сот тәртібімен да бұрынғы тәртіпте сақталады. Сонымен қатар, заң жобасы букмекер кеңселерінің ережелеріне қосымша талаптарды белгілейді, олар бұрын болмаған: ойын бизнесін ұйымдастырушының деректемелерін көрсету, дауларды шешу. "Резервациядағы" букмекердерді алып тастау клиенттердің өз мүдделерін қорғау тәртібіне ешқандай әсер етпейтіні осы жағынан артық болып табылады» дейді спикерлер.

"Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ойын бизнесі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасы әлеуметтік тұрғыдан жағымды сәттерді қамтиды. Алайда бәс тігуге қатысуды шектеу, қауіпсіздік және біліктілік талаптары бойынша ұсынылатын нормалар букмекерлер кассалары мен тотализаторлардың айналасында орын алуы мүмкін барлық әлеуметтік қатерлерді төмендету үшін жеткілікті. Резервацияларды құру салдары кәсіпкерлікке зиян келтіруге негізсіз бағытталған айқын артық шара болып табылады, бұл жеке кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі мемлекеттің декларацияланатын саясатымен келіспейді.

Басқа да даулы норма — ҰЕАО құру (Ұтыстардыесепке алу орталығы). Қазіргі экономика әртүрліқаржы делдалдарының үлкен санын қамтиды. Инвестициялық топтар, зейнетақы қорлары, кредиттік одақтар, сақтандыру компанияларыбұл біздің өмірімізге белсенді түрде басып кележатқан қаржы делдалдарының бірнеше мысалдарығана. Ойланып көрейік: бізге қаржы делдалдарықажет пе? Олар экономикада қандай да бірмаңызды рөл атқарады ма?

«Ресейде орналасқан ұқсас Интерактивті ұтыстарбойынша аударуларды есепке алу орталығының(еліктеуге арналған ең прогрессивті нұсқа емес) Орталық банк лицензиясы бар. Біздің ЗаңдаҰтыстарды есепке алу орталығының талаптарытуралы ештеңе айтылмаған. Осылайша біз отандықкеңселер қызметтерінің қымбаттауына алыпкелетін, олардың бәсекеге қабілеттілігінтөмендететін делдалдық құрылымды құруғакөмектесеміз. Ресейде Интерактивті ұтыстарбойынша аударуларды есепке алу орталығы үшіншіжыл бойы жұмыс істейді. Және біз бұл қымбаттөлем құралы екенін көрдік. Егер букмекерлердіңорташа маржасы 5% - ды құраса, Интерактивтіұтыстар бойынша аударуларды есепке алуорталығының делдалдық қызметтері 3% - дықұрайды. Букмекер орталығы мен Интерактивтіұтыстар бойынша аударуларды есепке алуорталығы арасындағы шығын бөлігіндегі сәйкескелмейтін айырмашылық туындайды» дейді сарапшылар.

Ұтыстар нарығының айқындығы бойынша, бақыланбайтын ойындарды төмендету бойыншашешімукмекерлік атаусыз (қолма-қол) ақшаменоперация жасауға тыйым салу болуы мүмкін. Неге заң шығарушылар мен әзірлеушілер осы маңыздышешімді талқыламайды? Делдалдық, шын мәнінде, табысына кепілдік берілетін және тәуекелсізпаразиттік құрылым құруды барынша белсендіқолдайды.

«Сондай-ақ депутаттар заңға "Екінші деңгейдегібанктерге шетелдік букмекер компанияларыныңатына төлемдерді жүзеге асыруға тыйым салу" және "шетелдік букмекер компанияларыныңсайттарын оқшаулау"енгізуді ұсынып отырған тағыда бірнеше шаралар бойынша түсініктеме бергімізкеледі.Шетелдік букмекерлік кеңселерде шоттардытолықтыруға тыйым салудың техникалық мүмкінеместігі:

SWIFT аударымдар, шетелдік банктердіңкарталары, Skrill, Neteller, Qiwi. Барлық әлемдеSkrill мамандандырылған электрондық әмияндарыжәне Neteller электрондық әмияндары арқылыбукмекерлер қызметтерін төлеу практикасы кеңтаралған.

"Skrill" немесе "Neteller" арқылы шетелдікбукмекер компанияларының атына кез келген кеңтаралған КРИПТОВАЛЮТА, оның ішіндеБИТКОЙН арқылы төлем жасауға болады. Белгіліболғандай, әлемнің бірде-бір үкіметі криптовалютаайналымына әсер ете алмайды, бірде-бір банк, не орталық, не коммерциялық криптовалютаайналымына әсер ете алмайды. Сондай-ақ, шетелдік сайттарды техникалық оқшаулау мүмкінемес, себебі олардың саны үлкен (400 астам заңдыонлайн конторасы бар). Сайттарды бұғаттаудыайналып өту үшін клиенттер веб-сайт айналарынабарады немесе анонимайзерлерді, VPN, Tor жәнебасқа да жүйелерді пайдаланады.

«Біздің ойымызша, депутаттар ұсынған "екіншідеңгейдегі банктерге шетелдік букмекер компанияларының атына төлемдерді жүзеге асыруғатыйым салу" және "шетелдік букмекер компанияларының сайттарын оқшаулау" шарасыешқандай практикалық әсерге ие болмайды» деп сөзін түйіндеді бүгінгі жиынның спикерлері.

АЛМАТЫ

Соңғы жаңалықтар

Тамиланың тартуы

Өнер • Кеше

Мутацияланған вирус

Медицина • Кеше

Ұқсас жаңалықтар