Тарих • 18 Тамыз, 2020

Ерлердің аты өшпейді

52 рет көрсетілді

Шоқ жұлдыздай шағын ғана Қошқарбай ауылында Ұлы Отан соғысында опат болғандар мен қан майданнан аман-есен оралып, кейін өмірден озған ардагерлерге арналған ескерткіш бой көтерді. Елдік пен ерліктің белгісі іспетті. Кейінгі толқынның құрметі мен қошеметі.

Жаман тұмаудан жасқанып, жамағатты жиып ашылу салтанатын өткізе алмаса да, ас берілмесе де, сауабы мол салиқалы істің жақсы хабары дүйім жұртты елең еткізген. Ауыл шетіне ат та­­банын іліктіргенде-ақ алыс­тан андағайлап көзге түсетін сәу­­летті, мазмұнды, еңселі ес­керт­­кіш екен. Ел ағасы, осын­дағы «Шоққарағай» шаруа қо­жалығының басшысы Қайыркен Хасеновпен тілдестік. Ел жиылып ескерткіш қойсақ деп осыдан он жыл бұрын оқталған сыңайлы. Әуелі ерлердің тізімі жасалған. Майданда опат болғаны да, ел шетіне аман-сау іліккені де. Ара­да көп уақыт өтіп кеткен соң сорабын табу оңайға соқпаса керек.

Иманды істің басы-қасында жүрген осы ауылдың тумасы Жанғали Хасеновтың айтуына қарағанда, әкесі Сағдидың есінде жетпіске жуық адам қалыпты. Майдангерлер тізімінен ешкімнің есімі жазатайым қалып қоймас үшін «Боздақтар» жинағының бірнеше томын сүзіп шығуға тура келген. Ауыл ақсақалы Жұ­маш Жылқыбаев біраз деректі тірілтіпті. Аудандық әскери ко­миссариаттың құнды дерекке бөккен қалың кітабы бұл та­раптағы ізденістің соңғы нүк­тесін қойды. Мүлдем хабарсыз кеткен ауылдастар тағдыры ай­қындалған. Бұл орайда, Зе­ренді аудандық әскери комис­сариатының қызметкерлері Ны­санәлі Нәсіпқалиев пен Айнұр Баймекенованың көмегі көп тиген. Әскери комиссариаттың алынған деректе 150 адамның тізімі жасалған. Кейбірі, тіпті бей­таныс. Сөйтсе бұрынғы «Ле­­нин» колхозына қараған Қош­­­қарбай, Кеңөткел, Өндіріс, Еңбек-Бірлік ауылдары тұтас біріктірілген екен. Ара-жігі ажыратып алынды. Бөтендігі жоқ, осы өлкенің өрендері.

Ендігі мәселе – ескерткіш композициясы. Алыстан көз тартатын биік стелла асқақ арман мен өр рухты бейнелеуге тиіс. Әуел бастағы есерткіш ор­натудағы мақсат та ерлердің есімдерін ел есінде сақтау ғана емес, кейінгі ұрпақтың бойына рух дарыту, өнеге өрбіту. Осы ойды сәулет тілімен қалыптап, көрген жұрттың көңіліне ой тас­тау қажет. Жерлес сәулетші Тұр­лыбек Кочиков эскизін әзір­леген.

Көктем шығысымен болашақ ескерткіштің аумағына қада қағылған, іле қаржы жинау басталыпты. Ата аруағын асқақтатуға жұрт жұмыла кіріскен. Қолда барын аямаған көрінеді. Құ­рылыс материалының негізгі деталі – стелланы Қайрат Кен­жеғарин тауып берсе, Мекетай Айдарханов пен Сапар Құдай­берген ауылға жеткізген. Ай­гүл Жылқыбаева мен Алмат Балтағарин құжаттарды рәсім­деумен айналысқан. Ал істің жуан ортасында жүрген Қа­йыр­кен Хасенов техникасын бөліп, жұмысшыларын жұ­мыл­дырып, жетпей жатқан қар­жы­ның қомақты бөлігін өзі кө­терген. Айтпақшы, осы шаруа қожалығының өз ауылына мектеп, мешіт салып бергендігін айта кетсек те артық болмас. Қазір 25 адамды жұмыспен қамтып отыр. Қазақтың ақбас сиыры мен жылқысын бағып, екі жарым мың гектар жерге егін егіп, ел іргесін бекемдеуге айрықша үлес қосып жүрген азамат.

Қошқарбай ауылынан қан майданға жүзден астам азамат алынған екен. Тең жартысы майдан даласында опат болыпты. Бір шаңырақтан аттанған төрт-бес азаматтың бәрі бірдей опат болып, ұрпақ өрбімегендері де бар екен. Уақыт өте келе, сол боздақтардың аттары ұмытылып, ел есінен біртіндеп өше бастаған. Енді міне, мәңгілік өшпестей қайта жаңғырып отыр. Иманды іс­тің басы-қасында жүр­­ген барша ел азаматтарының ор­­тақ игілікті ісі – бұл.

 

Ақмола облысы,

Зеренді ауданы

Соңғы жаңалықтар

Ұлттық үрдістер үзілмейді

Қазақстан • Кеше

Пневмониядан 1 науқас қайтыс болды

Коронавирус • 10 Сәуір, 2021

Ұқсас жаңалықтар