![Жаңа еңбектер жарық көрді](/media/2020/10/19/unnamed.jpg)
Ғалымның «Қазақ тіліндегі сөзжасамдық ұя мәселесінің теориялық сипаты» атты монографиялық еңбегі мен «Төрттілдік тақырыптық тілдесім» деп аталатын оқу құралы жиынға қатысқан Алматы жоғары оқу орындарының ғалымдары мен әдіскер-оқытушылардың тарапынан жоғары бағаланды.
Сөзжасамның жалпы теориялық мәселелері, оның ішінде сөзжасамдық ұяның көкейкесті мәселелері жан-жақты зерттеліп, оның терең ғылыми негізін қалаған «Сөзжасамның жалпы теориялық мәселелері», «Қазақ тіліндегі сөзжасамдық ұя проблемаларының ғылыми-теориялық негіздері», «Сөзжасамдық ұяның парадигматикалық қатыстағы бірлігі мен сатылары» және «Сөзжасамдық ұяның синтагматикалық қатыстағы күрделі бірліктері» сияқты монографиялық еңбектермен қатар, отыздан астам ғылыми мақала жариялаған ғалымның жаңа еңбегіне де ғылыми орта өз ризашылығын білдірді.
Сөзжасам бойынша жазылған теориялық еңбектер таралымының аздығы мен қолжетімділік деңгейінің төмендігі сөзжасамның жаңа бағыттағы зерттеулерімен танысу қиыншылығын тудырып отырғандығына байланысты, сөзжасамдық ұя мәселесінің қазақ және орыс тіл білімдерінде зерттелуі, сөзжасамдық ұяның анықтамасын айқындауға арналған алғы шарттар, сөзжасам ұясының мағынасы, сөзжасамдық ұядағы туынды сөздер мен туынды түбірлер, ұядағы сөзжасамдық жұрнақ туралы сөзжасамдық ұя мәселесінің теориялық сипаты мен сөзжасамдық ұяның құрамындағы сөзжасамдық бірліктер жайлы жазылған еңбектер жарияланған монографияда жан-жақты қарастырылып, «Қазақ тілінің сөзжасамы» пәнінің бағдарламасына бейімделіп берілгендігі өте орынды екені айтылды. Бүгінгі таңда ғалымның жетекшілігімен «Сөзжасамдық сөздік жасаудың теориясы мен практикасы (қазақ тілі материалы негізінде)» атты ғылыми жоба қолға алынып, көп томдық сөзжасамдық сөздік түзу жұмысы жүргізіліп жатқаны да тілге тиек етілді.
Қазіргі Абылайхан атындағы Халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің неміс тілі факультетінің түлегі – академик К.Құрманәлиев тілші-ғалым ғана емес, еліміздің жоғары оқу орындарының қазақ бөлімі студенттері үшін шетел тілін оқып үйренуге арналған ғылыми-әдістемелік оқу-құралдардың, методикалық нұсқаулықтар, көп тілді тілдескіштер мен тілашарлар, қос тілді сөздіктер жасауға шет тілін меңгерген профессор-оқытушылар құрамын жұмылдырып, табысты нәтижелерге қол жеткізіп келе жатқан белгілі әдіскер-ғалым екенін ғылыми жұртшылық жақсы біледі.
Қазіргі кезде оның жетекшілігімен құрылған ғалымдар тобы «Шетел тілдерін қазақ бөлімі студенттеріне коммуникативті әдіс арқылы оқытудың теориясы мен практикасы» атты ғылыми жоба бойынша зерттеулер жүргізілуде. Осы жобаның аясында алғашқы қорытындылар негізінде жарияланып отырған оқу құралында қазақ-орыс-неміс-ағылшын тілдерінде күнделікті қарым-қатынас жасауға қатысты тақырыптармен қатар негізінен студенттердің өмірімен байланысты тақырыптар берілген. Әр тақырыптың мәнін ашатын жиі қолданыстағы сөздер топтамасы тіл үйренушілердің сөздік қорын молайтуға мүмкіндік береді. Еңбектің таныстырылымында сөз алған әдіскер-ғалымдар бұл еңбектің «Үш тұғырлы тіл» бағдарламасын іске асыруда да өз үлесін қосатынына сенімдерін білдірді.
Іс-шараны қорытындылаған Қайнар академиясының президенті, белгілі ғалым Еренғайып Омаров жоғары оқу орындары филология факультетінің студенттері үшін бүгінгі таныстырылған қос еңбектің де қажеттілігі мол екенін айта келіп: «Қазақ тілінің мәртебесі жайлы, қазақ тілінің қолдану аясын кеңейту, латын қарпіне көшу, Терминология институтын құру, халықаралық терминдер, еліміздегі көп тілділік туралы келелі мәселелер көтеріп, ғылыми жиындарда, бұқаралық ақпарат құралдарында тың идеялар ұсынып, қоғамдық қайраткерлігін танытып жүрген академик Кәрімбек Құрманәлиевтің елін, жерін, тілін сүйген тіл жанашырларына туған тілді тұғырына қондыруда, мемлекеттік тіл мәртебесіндегі деңгейін қамтамсыз етуде сөзбен емес, іспен қолдауымыз керек деген өзіндік ұстанымын ұсынылып отырған осы екі еңбегі арқылы-ақ дәлелдеп отырғанын айтқым келеді», деді.
Кездесу соңында ғалым студенттер үшін Қайнар академиясының кітапханасының қорына қос кітаптың жүз данасын сыйлық ретінде ұсынды.
Алтыншаш Арыстанбекқызы,
Қайнар академиясының профессоры, PhD докторы