Қоғам • 29 Қазан, 2020

Қымбатқа алынған компьютерлер...

48 рет көрсетілді

Пандемия еліміздегі медицина, білім, цифрландыру салаларындағы күр­делі мәселелердің бетін ашса, соның алдыңғы легіне ин­­тер­нет байланысының нашарлығы немесе байланыстың болмауы, оқу орын­дарын компьютерлік техникамен жабдықтау мәселесін шығарды.

Бұл оқу жылының бірінші тоқ­­са­ны­ның аяқталуына санаулы күн­­дер қалғанда да өзекті болып отыр. Ақтөбе облысының 403 мек­те­біндегі жалпы оқушылар саны – 157 919. Қыркүйек айы бас­тал­ған­нан бе­рі 219 мектеп дәс­түрлі түрде оқып жатыр. Бұлар – не­гі­зі­нен алыс елді мекендерде. Тамыз айы­ның соңында 18 мың отба­­сы­ның 24 мың оқушысын қашық­тан оқы­туға компьютерлік техни­камен жабдықтау қажет болды. Негізінен көпбалалы, аз қам­­тыл­ған, ерекше қа­жеттілігі бар оқу­шы­ларды қамту жос­пар­­лан­ды. Мұ­ның бәрін бір мезетте қамту мүм­­кін емес, содан облыстағы білім беру мекемелеріндегі бар­лық компью­терлік техниканың жарам­дылығы тек­серілгенде, 12 500 ком­пьютер­лік техниканың ғана талапқа сай екен­і анықталды. Бұған дейін осы жаб­дықтар оқу кабинеттерінде көрне­кілік мақсатта ғана тұрған, оның кө­бісінің жарамдылық мерзімі өткені белгілі болды.

1

Тамыз айының жиырма­ларында жарамды 12 500 компьютер ең бірінші қажеттілігі бар отбасыларға таратылып берілді. Тамыз айында респуб­ликалық бюджеттен Ақтөбе облысының қашықтан оқитын мектеп оқушыларына 19 146 ком­пьютер, 13 833 ноутбук, 2 314 ком­пьютер, 2 999 планшет са­тып алуға қаржы бөлінді.

10 қыркүйекке дейін об­лыстың білім беру меке­мелеріне 13 151 ноутбук, 2 091 компью­тер, 2 999 планшет сатып алу жоспарланды. Облыстық білім басқармасының басшысы Ләз­зат Оразбаева: «Компьютер мә­се­лесі ел бойынша күрделі болып отыр. Білім және ғылым министрлігіне қазір күнделікті ақпаратты күнделікті береміз» дей келіп, мемлекеттік сатып алу бойынша конкурс өткізіліп, қорытындысында екі мекеменің жеңіске жеткенін хабарлады. Осылайша, Ақтөбе облысының барлық білім беру мекемелерін қыркүйек айының ортасына дейін «LTD International» ЖШС және «LaborTech International» ЖШС-і жабдықтап болуы керек еді. Алайда жағдай басқаша өрбіді. Бұл кезде компьютер­ді күтумен төрт көз­дері түгел болған оқушылар бірін­ші тоқ­санды да аяқтап қал­ды. Көп­шілік оқушы екі ай компью­терсіз білім алды.

Қазанның соңына дейін 24 мың мектеп оқушысына уәде етіл­ген компьютерлік техника толық түспеді. Сонымен рес­пуб­ликалық бюджеттен бөлін­ген 3 млрд теңге және оған қосым­ша облыстық бюджеттен қо­сым­ша қарастырылған 1 млрд теңге­ден астам қаржының сұрауы қайда?!

Жабдықтардың жеткізілу мерзімін қарайық. 18 қыркүйек күні «LOGYCOM» компаниясы Ақтөбе қаласына 660 компьютер жеткізді. Моноблоктар қашықтан оқытуға арнал­ған құралдармен: видеокамера, микрофон, Wi-Fi-мен қам­тамасыз етілген. Сол күні Ақтөбе облы­сының білім саласында сапа­ны қамтамасыз ету депар­та­ментінің өкілінің ба­қы­лауы­мен техникалық құрыл­ғылар 12 мектепке таратылды.

8 қазан күні 2 314 компьютер, 765 ноутбук, 185 планшет келді. 20 қазанда 3 442 ноутбук, ертеңіне 2 810 планшет жеткізді. Мұның барлығын мемлекеттік сатып алу конкур­сынан ұтып алған «LTD International» ЖШС-і жеткізді.

– «LaborTech International» ЖШС ноутбуктерді 10 қыр­күйекте әкелуі керек болса да, жеткізу мерзімі бір айдан астам уақытқа созылды», дейді облыс­тық білім басқармасы басшы­сының орынбасары Марал Мыржықбаева.

Мемлекеттік сатып алуда тапсырыс беруші Ақтөбе об­лыс­тық білім басқармасы сенім­­сіз жеткізушінің үсті­нен келісім­ді уақтылы орында­маға­ны үшін айыппұл өндіруге сотқа беріп жатқан кезде, қажет­ті тех­ни­ка да жетті. «LaborTech International» ЖШС-і өкілі Ғабит Базаралин жеткізу мер­зімі­нің кешіктірілгеніне ше­кара­лардың жабық тұруы себеп болды дегенді алға тартып, «Бренд процессорлар бір зауытта жасалса, қалған бөлшектері бас­қа жерде жиналатындық­тан, оны құрастыру үшін тасымалдауда қиындықтар туды», деді. Қысқасы, ше­кара­лардың жабық тұруы бөлшектердің қозғалысына әсер еткен дегенді алға тартқан Ғабит Базаралин ноутбуктардың «Веб-камерасы, микрофоны, дауыс күшейткіші, Wi-Fi бар», деп сендірді.

Қажетті компьютерлік жаб­дық­тар келген бойы техни­ка­лық ерекшелікке сәйкес­ті­гін, за­қым­данудың бар-жоғы тек­­се­рілді. Ақтөбе облыс­тық білім бас­қармасының бас­шы­­­сы Ләззат Оразбаева да: «План­­шет­тер қашықтан оқыту­ға қажет­ті барлық құрал­дар­мен жаб­дық­талған: веб-камера­лар, микрофон, wi-fi-мен жаб­дық­талған» дегенде, жеткізуші компания мен Л.Оразбаеваның сөздері бір жерден шықты.

Кешігіп жеткен қашықтан оқытуға қажетті жабдықтардың мектептерге әділетті түрде бө­лінуі «Aqtobe – adaldyq alańy» жо­ба­лық кеңсесінің сарапшы­лары, «Атамекен» кәсіп­кер­лер палатасы, білім және жұ­мыс­пен қамтуды үйлес­тіру және әлеуметтік бағдар­лама­лар бас­қармалары, білім беру сапа­­сын қамтамасыз ету де­пар­­та­менті, облыстық жас­тар ресурс­тық орталығының өкіл­дері, қоғамдық кеңес мүше­лерінің көз алдында өтті. Дегенмен, осы кезге дейін мемлекеттің қаржысына сатып алынған компьютерлік техника қайда кетті? Неге 307 мектепте бар-жо­ғы 12 500 дана компьютер ғана қалған деген сұрақтың басы ашық тұр. Күні кеше ғана Сыбайлас жемқорлыққа қар­сы күрес агенттігінің маман­дары Ақтөбе облысының мек­теп­теріне компьютерлер сатып алуға бөлінген және алдың­ғы жылдары бөлінген қаржы­ны тексеруге кірісті. Әзір бел­гілі болғаны, облыстық білім бас­­қармасы 2018 жылдан бері мек­тептерге қажетті компью­тер­л­ік техникаларды нарық­тағы бағадан қымбатқа сатып алып келген екен. Мәселен, 2018 жылы білім басқармасы «Казинтерсервис» ЖШС-мен 5 мың дана компьютер алу жө­нінде келісімшартқа қол қояды. Мемлекеттік сатып алудағы лот бағасы 250 млн теңгеге есептелген. «Казинтерсервис» ЖШС Ақтөбе қаласындағы «Фора», «Тех­нодом» дүкендерінде баға­сы 149 мың теңге тұратын ком­пью­терді мектептерге 250 мың тең­геден сатқан. Тапсырыс беруші – Ақтөбе облыстық білім басқармасы.

«Компьютердің нарық­тағы бағасын, сапасы мен қанша­лықты ұсынысқа ие екенін тексере келе, бұл құрылғылардың конфигурациясы әлсіз болғаны және сервистік қызметпен қам­тамасыз етілмегені анықталды», дейді Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттіктің арнайы мониторинг топ сарапшысы Надир Мерғалиев. Өйткені, электронды лотқа қатысып, жеңіп алған тарап компьютерлік техникаға 36 айға дейін сервистік қызметті тегін жасауы керектігі білім бас­қармасымен жасалған келі­сім­шартта көрсетілген. Міне, техника келіп түскен бойы облыс­тық білім басқармасы жаңа жаб­дықтардың компьютерлік сервис­тік қызметі үшін бюджеттен тағы да қаржы бөледі. Бұл қар­жы да «Казинтерсервис» ЖШС-нің есепшотына құ­йылады. Мұнымен бір мезгіл­де 1 млрд теңгеден астам мемлекет қаржысына тағы да компью­терлік техника сатып алуға білім басқармасы конкурс жариялайды.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттіктің арнайы мони­то­ринг бөлімі осы заңбұзу­шы­лықтарға қарсы тексе­ріс жүргізуді бастағанын және қо­ры­тындысын тиісті құрылым­дарға жолдайтынын мәлімдеді.

 Ал мамандар мұны мемле­кет­тік сатып алу заңындағы олқылықтардан көреді. Қазіргі заң бойынша бұл процесс ұзақ уақытқа созылады. Мәселен, конкурс жарияланғанда, тек қана бір сатып алушы қатысқан жағдайда, конкурс өтпеген болып шығады. 20 күн бойы екінші қатысушының қосылуын күту керек. Егер сатып алуға екін­ші не үшінші қатысушылар ын­та білдірмесе, онда конкурс өтпеген болып шығады. Сон­дықтан да қашықтан оқытуды ұйым­дастыру сияқты өте қауырт және қажетті шараларға кон­курс жарияламай-ақ, шұғыл ұйым­дастыруға заңға өзгеріс жасау керектігін алға тартады. Қазақ­станның барлық мектеп­теріне қа­жетті техниканы сенім­ді бренд компаниялар­дан тікелей са­тып алуды ұйымдастырғанда, жағ­­дай қазіргідей болмас еді дейді мамандар. Сонда ғана жем­қор­лық та, мерзімінен кешік­тірмеу сияқты қолбайлау болмас еді.

 

Ақтөбе облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Асыл ағаның шарапаты

Руханият • Кеше

Құймақұлақ

Руханият • 26 Қазан, 2021

Қоғамның бітеу жарасы

Қоғам • 26 Қазан, 2021

Газ бағасы неге қымбат?

Аймақтар • 26 Қазан, 2021

Франция тізгіні үшін тайталас

Саясат • 26 Қазан, 2021

Ербосынұлын ауыр сынақ күтіп тұр

Кәсіпқой бокс • 26 Қазан, 2021

Ұқсас жаңалықтар