Парламент палаталарының бірлескен отырысында бесінші шақырылымның үшінші сессиясын ашқан Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев депутаттық корпустың алдында тұрған заң шығару қызметінің негізгі бағыттарын айқындап берді. Атап айтқанда, Елбасы бес бағытқа баса көңіл аудару қажеттігін мәлімдеді. Соның ішінде заң шығару үдерісінің басымдығы тұрақты экономикалық өсімді құқықтық қамтамасыз ету болып қала беретінін және осы салаға қатысты заңдарға толықтырулар енгізілетінін жеткізді. Сондай-ақ, жер қойнауын пайдалану туралы заң қабылдау қажеттігін, азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз ету, әуелі зейнетақы жүйесін реформалау жұмыстарын жандандыру маңызды мәселелер екенін атап көрсетті.
Парламент палаталарының бірлескен отырысында бесінші шақырылымның үшінші сессиясын ашқан Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев депутаттық корпустың алдында тұрған заң шығару қызметінің негізгі бағыттарын айқындап берді. Атап айтқанда, Елбасы бес бағытқа баса көңіл аудару қажеттігін мәлімдеді. Соның ішінде заң шығару үдерісінің басымдығы тұрақты экономикалық өсімді құқықтық қамтамасыз ету болып қала беретінін және осы салаға қатысты заңдарға толықтырулар енгізілетінін жеткізді. Сондай-ақ, жер қойнауын пайдалану туралы заң қабылдау қажеттігін, азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз ету, әуелі зейнетақы жүйесін реформалау жұмыстарын жандандыру маңызды мәселелер екенін атап көрсетті.
Бүгінгі таңда құқық қорғау саласын заңмен реттеудің де маңызы зор. Осы орайда, Мемлекет басшысы құқық қорғау заңнамасына реформа жасап, жаңғырту қажеттігін алға тартты. Соған байланысты осы сессия барысында Қылмыстық, Қылмыстық-іс жүргізу, Қылмыстық-атқару кодекстерінің жаңа жобалары талқыланып, қабылданатын болады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске де түзетулер енгізілмек.
Әлемдік қоғамдастыққа мүше еліміз көптеген елдермен келісімдер жасасты. Сондай мемлекетаралық келісімдерді заң жүзінде бекіту Парламенттің міндеті болып табылатыны белгілі.
Мемлекет басшысы Үкіметке Кәсіпкерлік кодексі жобасын әзірлеуді тапсырғанын жеткізді. Ол «қазақстандық бизнес конституциясы» болатынын атап өтті. Жаңа кодексте қазақстандық кәсіпкерлер қызметінің және олардың мемлекетпен әрекеттестігінің негізгі қағидаттары айқындалатын болады.
Президент «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» заң жобасын қабылдаудың маңыздылығына тоқталды. Онда бизнес-құрылымдарға қатысты кез келген бюрократтық озбырлықтан қорғаудың айқын кепілдіктері көрініс таппақ. Елбасы тапсырмасы бойынша Үкімет бұл жобаны Мәжіліске осы жылдың соңына дейін енгізетін болады.
Сонымен қатар, соңғы жылдары ел тұрғындары еңбек дауларына қатысты мәселені жиі көтереді. Демократиялық қоғамда жұмысшы мен қызметкердің құқығы қорғалуы тиіс. Осы орайда, жаңа «Кәсіптік одақтар туралы» заң қабылданатын болады.
Палатаның жаңа сессиядағы алғашқы жалпы отырысында Мәжіліс Төрағасы Н.Нығматулин Елбасының парламентшілерге берген тапсырмаларын орындауда негізгі заң жобалары басымдықпен қаралатынын айтты. Соның ішінде палата жетекшісі әріптестерін бюджетте бөлінген қаржылардың тиімділігі мен нақты нәтижесіне көңіл аударуға шақырды. Мемлекет қаржысы жұмсалатын істің барлығында нақты нәтиже керек екенін, Парламентте бюджет жоспары туралы жобаны қарауда бұдан басқаша болуы мүмкін еместігін атап өтті.
Мәселен, бұрын біз республикалық бюджет жоспары жобасының әлеуметтік-экономикалық салаларға дұрыс бөлінуіне мән беретін едік, енді нәтижелі орындалуына да айрықша көңіл бөлетін кез жетті деп ойлаймын.
Жуырда Үкіметтен келіп түскен «2014-2016 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы», «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан 2014-2016 жылдарға арналған кепілдік берілген трансферт туралы» және «Республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері арасындағы 2014-2016 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы» заң жобалары қаралды.
Бюджет шығыстарында ауыл шаруашылығына қатысты баптар бар. Мен өзім «Өсімдік шаруашылығын дамыту және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету» және «Фитосанитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету» деп аталатын №214-215 бюджеттік бағдарламаларды жан-жақты зерделедім. Оның ішінде «Өсімдіктерді қорғау және өсімдіктер карантині» және басқа кіші бағдарламалар болды.
Сондай-ақ, ауыл шаруашылығын дамытуға бөлінетін субсидия мәселесіне назар аудардық. Осы салада істеп жүргендердің бәріне бірдей субсидия жетпейді. Қой, тауық етін өндіруге арнайы қаржы қарастырылғанын қалайтынымызды білдірдік. Сонымен бірге, жеміс-көкөніс саласына да бөлінетін субсидия көлеміне де назар аударылды.
Басты мәселенің бірі субсидия қарастырылғанмен, оны бөлу және оның өндірушіге жетуі көп уақытты алады. Мысалы, осыдан екі жылдай бұрын субсидияны беруді жылдың аяғына дейін созып жүрді. Бұл жағдай соңғы жылдары реттеліп келеді. Мұны Ауыл шаруашылығы министрлігінің атқарған оң істерінің бірі деп білемін.
Елбасы парламентшілерге арнаған сөзінде: «Басты бай-лығымыз – ел бірлігін сақтай отырып, биік мақсаттарға ұмтылу. Сол мақсаттарға бастайтын заңнамалық алғышарттарды жасайтын – сіздер», деп бізге үлкен сенім жүктеді. Бүгінде алдымызда жаңа міндеттер тұр. Оны абыроймен орындау біздің парызымыз.
Әлихан ТОЙБАЕВ,
Мәжіліс депутаты, «Нұр Отан» партиясы
фракциясының мүшесі.
