Экономика • 19 Қаңтар, 2021

Қайтқан салықта қайыр бар

5 рет көрсетілді

Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Биржалық комитетіне қатысушылар тауар биржаларында экспорттаушыларға ҚҚС-ты қайтару рәсімін жеделдету мүмкіндігін талқылады.

Отырысқа жаңа тауарларды тауар биржалары арқылы сау­да-саттыққа шығаруға және сау­да-саттық жүргізіліп жат­қан өнер­кәсіп және ауыл шаруашы­лығы, көмір, мұнай өнімдерінің көлемін ұлғайтуға мүдделі барлық тарап қатысты. Биржалық тауарлардың тізбесі былтыр желтоқсан айының соңында Сауда және интеграция ми­нистрінің міндетін атқару­шы­ның бұйрығымен бекітілді. Оған 1-сұрыпты бидай ұны, мұнай өнімдері (битум, бензин, авиа және дизель отыны) жаңадан ен­гі­зілді. Тізбеде көрсетілген тауар­лар биыл кезең-кезеңімен сау­да-саттыққа шығарылады және шы­ғару қарсаңында туатын бір­қатар елеулі мәселені шешу қажет. Құрамына Мемлекеттік кіріс­тер комитеті, салалық ведомстволар, қауымдастық басшылары және нарықтың басқа да қатысушылары кіретін биржалық комитет тауар биржалары арқылы экспорттық келісімшарттар жасау кезінде қосымша құн салығын қай­тару процесін жеделдету мүм­кін­дігін талқылаған бола­тын. Экс­порттаушылардың элект­рон­ды шот-фактуралары бол­ған жағ­дайда ҚҚС-тың 70%-ы көле­мін­де – бірден, ал 30%-ын аудит нәти­желері бойынша қайтару жос­парлануда. Бұл мүмкіндік қазіргі күнде Сауда және интеграция министрлігімен және Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетімен бірлесіп пысықталып жатыр.

Мемлекет басшысы Қ.Тоқаев Бәсекелес­тікті қорғау және дамыту агенттігіне тәртіп орнатуды тапсырған коммуналдық-тұрмыстық көмірдің биржалық саудасына да ерекше назар аударылды. Бүгінде коммуналдық-тұрмыстық көмір өндіретін ірі компаниялар өнімнің барлық көлемін тауар биржалары арқылы сатады. Оны ірі көтерме ком­па­ния­лар сатып алып, өңірлік опе­­ра­торларға қайта сатады. Нәти­­жесінде, өндірушіден 1 тон­на үшін 4 400-6 200 теңге мөлше­рін­де көмір­дің бастапқы көт­ер­ме баға­сы 13-15 мыңға дейін өседі. Бұл ретте биржаларда көмір сатып алатын ірі көтерме саудагерлердің орташа үстемесі шамамен 3-4 мың теңгені құрайды.

Мәселені шешудің бір нұсқасы өңірлік операторлардың шағын көлемде тұрмыстық көмір сатып алу үшін тауар биржасына шығу мүм­кіндігі. Мұндай мүмкіндікті пы­сықтау үшін БҚДА нарықтың әлеует­ті қатысушыларымен іс­кер­лік ойындар өткізді және мүд­делі тараптармен бірлесіп нарық субъектілерінің тауар биржа­лары арқылы халықтың мұқтаж­дық­тары үшін коммуналдық-тұрмыс­тық көмірді өткізудің секция­лық қағидаларын әзірледі. Қа­ғида­лардың басты шарттарының бірі – өндірілетін коммуналдық-тұр­мыс­тық көмірдің жалпы ай­лық көлемінің 10%-ын биржа­лық сауда-саттыққа ай сайын шы­ғару. Сондай-ақ қағидалар көмір­ді халыққа тікелей сататын ком­па­ниялардың сауда-сатты­қ­қа қатысу мүмкіндігін көз­дей­ді. Ұсыныс – қолданыстағы заң­намаға «өңірлік оператор» ұғы­мын, яғни халыққа көмірді ұсақ көтерме және бөлшек саудада сату саласында жұмыс істейтін, бұл үшін тиісті инфрақұрылымы бар компанияларды енгізу. Сек­циялық қағидалар Биржалық коми­теттің қарауына енгізілді.

Өз тарапынан Биржалық ко­ми­тет­тің мүшесі, «Тау-кен өн­діру және тау-кен метал­лургия кәсіпорындарының респуб­ли­калық қауымдастығы» ЗТБ атқарушы директоры Николай Радостовец тауар биржаларының басқа елдердегідей жұмыс істе­мей­тінін айтып, заң­на­маға қазір қандай да бір өзгеріс­тер енгіз­беуді ұсынды. Басқа ұсы­ныс­­тар­­дың ішінде қандай да бір нысан­­да жаңа оператор құрмау үшін бар­­­лық ниет білдірушілерге сауда-сат­­тыққа қатысуға мүмкіндік беру мақ­­сатында «өңірлік оператор» ұғы­­мынан бас тарту; көмір­дің ба­ға­сын бірде-бір елде мем­лекет рет­те­­мей­тін әлемдік тәжі­рибені ескере оты­рып, көмір сатуды мем­лекеттік рет­теуді ұсы­ныс­тар­дан алып тас­тау; өндірілетін көмір­дің барлық көле­мінің 10%-ын ай сайын емес, тұтынудың 4 ең жо­ғары айы ішінде қыр­күйектен жел­тоқсанға дейін сатуды бастау бар.

– Егер біздің ұсыныстары­мыз­­ды Биржалық комитет қа­был­даса, ОЭК-ке жетекшілік ете­тін об­лыс әкімдерінің орынбасар­ла­ры­­мен барлық ілеспе мәсе­ле­лер­ді пысықтауды бастаймыз, – деді агенттік төрағасы Серік Жұ­ман­ғарин. – Бұл ауқым­ды жұ­мыс, на­рық­тың жаңа қатысу­шы­­ларын жаппай оқыту алда тұр, ал өңірлерде олар­дың саны аз емес. Тауар биржаларында жұ­мыс істеуге оқыту процесі ал­дың­­ғы биржалық тауар­ларда болды. Өңірлік операторлар болуы ке­рек, барлық сауда-сат­тыққа рұқ­сат беру делдалдарға оралу­ды біл­діреді. Ал бізге қажетті ин­ф­­ра­құрылымы бар нақты нарық су­бъек­­тілері қажет. Себебі әлеу­мет­тік міндет қазір шешілуі тиіс мәселе.

Сондай-ақ Биржалық комитетке қатысу­шылар басқа биржалық тауарлармен сауда жасаудың өзекті мәселелерін қарады.

 

Соңғы жаңалықтар

Әулие ата һәм ұлы жырау

Руханият • Кеше

Ұқсас жаңалықтар