Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында атап айтқанда, үстіміздегі жылдың 13 желтоқсанында «ҚазТрансОйл» АҚ және «Қазақстан-Қытай мұнай құбыры» ЖШС Қарағанды облысындағы Шет ауданының Ақадыр кентіндегі №8 және Алматы облысындағы №10 мұнай айдау стансаларын пайдалануға қабылдады. Бұл екі станса «Атасу – Алашаңқай» экспорттық мұнай құбыры бойында орналасқан және жылына 20 миллион тонна өнімді тасымалдауға арналған.
Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында атап айтқанда, үстіміздегі жылдың 13 желтоқсанында «ҚазТрансОйл» АҚ және «Қазақстан-Қытай мұнай құбыры» ЖШС Қарағанды облысындағы Шет ауданының Ақадыр кентіндегі №8 және Алматы облысындағы №10 мұнай айдау стансаларын пайдалануға қабылдады. Бұл екі станса «Атасу – Алашаңқай» экспорттық мұнай құбыры бойында орналасқан және жылына 20 миллион тонна өнімді тасымалдауға арналған.
Аталған құбыр желісі Қазақстан – Қытай магистральды мұнай құбырлары жалпы жүйесінің бөлігі болып табылады, оның құрылысы екі кезеңде салынуда. Бірінші кезең шеңберінде 2003 жылы «Кеңқияқ – Атырау» мұнай құбыры және 2006 жылы «Атасу –Алашаңқай» мұнай құбыры салынған болатын. Ал екінші кезеңді жүзеге асыру өзіне жүйенің қолданыстағы өткізу қабілетін екі есеге арттыруды кіргізеді және Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы үкіметтері арасындағы мұнай және газ саласындағы ынтымақтастықты жан-жақты дамыту туралы 2004 жылғы 17 мамырдағы Аралық келісіміне сәйкес жүргізілуде.
Салтанатты ашылу рәсімінде «ҚазТрансОйл» АҚ жобаларды басқару департаментінің директоры Дулат Сембин атап өткендей, «Атасу – Алашаңқай» мұнай құбыры тартылған кезден бастап, яғни 2006 жылдан 2012 жылдың соңына дейін оның бойымен 52,1 миллион тонна мұнай тасымалданды. Ал биылғы 11 айда мұнай қотару көлемі 10,9 миллион тоннаны құрады.
«Қазақстан-Қытай мұнай құбыры» ЖШС бас директоры Го И мырза өз сөзінде атап көрсеткендей, осынау ірі жоба екі мемлекет арасындағы экономикалық байланысты ғана емес, сонымен бірге тату көршілік, өзара достық қарым-қатынасты қалыптастырып, нығайтып отыр. Қос нысанды тапсырысқа сәйкес салып, межелі мерзімінде пайдалануға ұсынған «КазСтройСервис» АҚ өнеркәсіптік құрылыс жөніндегі жетекшісі Шайсмайл Гасанов құрылысшылардың өз міндеттерін халықаралық стандарттарға сай орындауға күш жұмылдырып, жоғары деңгейден қөрінгендерін атады.
– Ауданымыздың аумағында іргелі өндіріс ошағының орын теуіп, қуатын арттыруы жұртшылықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайының жақсара түсуіне үлкен ықпалын тигізіп отыр. Бұл ретте жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға қолайлы жағдайдың жасалуы қуантады. Жасыратыны жоқ, бұрын жеке аудан болған өңірде жұмыссыздық күрделі мәселе күйінде қалып келген еді. Ақадыр кенті өзінің екінші тынысы ашылуымен қатар, осы стансаның пайда болуы тұрғындардың тұрмысына жаңа леп әкелгендей болды, – деді Шет ауданы әкімінің орынбасары Бәкен Тілеуқұлов. – Жұмысшылар құрамының бір бөлігін аудан жастары құрап отыр. Оларды оқытып, дайындықтан өткізуге де күш салдық. Сондай-ақ, мұндай өндірістің болуы аудан бюджетін толықтыруға да көп үлес қосатыны сөзсіз.
Біз өзіміз де танысып, білгеніміздей шынында да станса еңбеккерлері негізінен жас буын өкілдерінен тұрады екен. Солардың бірі – Зейдін Ермек Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінің технологиялық колледжін бітірген соң мұнда бірден жұмысқа қабылданыпты. Ал Атырау мұнай және газ институтының түлегі Сандығали Сасаев та еңбек жолын ақадырлық замандастарымен бірге бастапты. Аталған оқу орындарын тәмамдаған олар «ҚазТрансОйлда» қосымша мамандандырылған дайындықтан да өтіпті.
– Ақадыр кентіндегі жолдастарымның біразы қазір осында еңбек етуде. Бұған дейін көбі Қарағанды, Жезқазған қалаларында жұмыс істеп жүрген болатын. Енді туып-өскен орталарында еңбек жолын жалғастырып жүр. Өз мамандығыма байланысты жоғары оқу орнында сырттай білімімді тереңдету де ойымда бар. Бұған компания тарапынан қолдау таптым, – дейді Зейдін.
Елді мекендерден оқшау, жапан далада орын тепкен жаңа өндіріс шағын қалашықтай ықшам үй-ғимараттарымен көз тартады. Айналасы тап-таза әрі жинақы. Әлеуметтік-тұрмыс жағдайы да жақсы екені бірден сезіледі. Қалашықты аралап көргенімізде іске қосылған мұнай айдау стансасы нысандарының бәрі, соның ішінде диспетчерлік бақылау мен басқарудың автоматтандырылған заманауи жүйелері, электр қуатын коммерциялық жағынан есептеу желілері, өрт пен газ тұтану қаупі төнген кезде дабыл қағу және жедел сөндіру буыны соңғы үлгідегі қондырғылармен жабдықталған. Мұнай қабылдау мен айдау үдерістері де осындай құрал-аспаптармен атқарылады.
Жалпы «ҚазТрансОйл» АҚ мұнай тасымалдаушылар қажеттіліктеріне сай келетін магистральды құбырлар жүйесін жан-жақты дамытуға бағытталған инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жұмыстарын белсенді жүргізу үстінде. Ал Ақадырда іске қосылған осы станса соның нақты бір дәлелі. Компания барлық тұтынушыларға сұйық отынды үздіксіз және мерзімді тасымалдаушы сенімді серіктес ретінде беделін жылдан-жылға биіктетіп отырғанымен белгілі. Оны осы саладағы ынтымақтастықты тереңдетудің, транзиттік тасымалды ұлғайтудың жаңа арналарын қалыптастырушы тұтқа, екіжақты өзара іс-қимылды үйлестірудің ұйытқысы десе де болады. Транзиттік тасымал демекші, Ресейдің Сібір мұнайы да Қытайға Ақадыр арқылы өтпек.
Осы орайда жоғарыда атап айтқанымыздай, «Кеңқияқ – Атырау», «Атасу – Алашаңқай» және «Кеңқияқ – Құмкөл» мұнай құбырлары тартылған болатын. Кезекте «Кеңқияқ – Атырау» тармағында және «Кеңқияқ – Құмкөл» бөлігінде қосымша сорғы стансасын салу жобаланып отыр. Бірақ жұмыс мұнымен бітпейді. «Құмкөл – Қарақойын» және «Қарақойын – Атасу» мұнай құбырларының өткізу қабілеттігін арттыру да жалғастырылады.
Еліміз экономикасы әлеуетінің күшеюіне, стратегиялық серіктестікті нығайтуға өзіндік үлесі үлкен компания жылдан-жылға ауқымды жобаларды жүзеге асыруда. Олардың ішінде жыл сайын жүк айналымы көрсеткіштері мен таза кірісті ұлғайту, магистральдық мұнай құбыры ұлттық оператор мәртебесіне қол жеткізуі, халықтық IPO бағдарламасына сәтті қатысу мен жаңа инвесторларды тартуы «ҚазТрансОйлдың» шын мәніндегі компания екендігінде шүбә жоқ.
Айқын НЕСІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан».
Қарағанды облысы,
Шет ауданы.
