Руханият • 28 Қаңтар, 2021

Қожа Хафиздің құнды еңбегі

68 рет көрсетілді

Елорда төрінде орналасқан Қолжаз­балар және сирек кітаптар ұлттық орталығы өз қорында сақтаулы тұр­ған Қожа Шамсуддин Мұхаммед Хафиз Ширазидің парсы тілінде жа­зылған «Қожа Хафиз Ширазидің ғаза­лияттары» атты құнды еңбегінің онлайн таныстырылымын жасады.

Әуелі, шығарма авторы Хафиз Ширази жайлы айтар болсақ, ол 1306 жылдар шамасында дүниеге келіп, 1389 жылы бақилық болған парсы жұртының атақты шайыры. Оның ғазалдары әлем әдебиетінің жауһар туындылары қатарына жатады. Сонымен қатар рубаи, тәржибәнд және сақинама жазған. Құранды жатқа білгендіктен Хафиз атанған.

Оның туындыларын еуропалық әдебиеттің ірі өкілдері – Гете, А.С.Пушкин, А.А.Фет т.б. жоға­ры бағаласа, қазақтың ұлы ойшыл тұл­ғасы Абай Құнан­байұлы 1858 жылы Семей медресесінде оқып жүрген 13 жасында:

Физули, Шәмси, Сәйхали,

Науаи, Сағди, Фердауси,

Қожа Хафиз – бу һәммасы

Мәдәт бер яшағири фәрияд,

деп Хафиз бастатқан шығыс шайырларына жыр арнаса, шәкірт-інісі Шәкәрім Құдайбердіұлы:

Науай, Сағди, Шәмси, Физули бар,

Сәйхали, Қожа Хафиз, Фердоусилер,

Бәйітші елден асқан шешен болып,

Әлемге сөздің нұрын жайған солар,

деп жазып, өзі қадір тұтқан парсы ақыны Ха­физдің «Көрініске шоқынған», «Кел, аяқшы қымыз құй», «Тұр аяқшы, бер қымыз», «Көңіл жібі қолымнан», «Егер сүйікті ол бала», «Анық ерге жолдас бол», «Мәжілісінде досың­ның», «Кешегі басшымыз піріміз» деп баста­латын өлеңдерін қазақшаға аударып, 1918 жылы «Абай» журналының үшінші санына бастырған екен.

Жазушы-ғалым Мұхтар Мағауин ақын­ның өмірі мен шығармашылығы жайында айтқан толғамында: «Шәкәрім Хафизді жанына жақын тұтқан. Онымен үнемі сырласып, мұңдасып отыр­ған. Тіпті өмірінің соңғы күндері Хафизді аузынан тастайды. Оны түсін­де көргенін айтып, бұл – дәм-тұзым тау­сыл­ғаны, фәнилік жарықтан бақи­лық даңққа өтудің белгісі деп білген», деп жазыпты.

Одан кейін ұлы шайырдың 194 ғазалын, бірнеше рубаи, тәржибәндарын және «Сақи­наме» дастанын аудармашы Әбдіраш Жәмішев қазақ тілінде сөйлеткен екен.

Қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығының қорында тұрған бұл кітап 1900 жылы Санкт-Петербургте басылыпты. Кітапты баспаға дайындап шығарған тұлға ретінде «Абдул­малик ибн Абдуллах» деген адам­ның есімі жазылыпты. «Мүмкін бұл шы­найы емес бүркеншік ат болуы мүмкін», дейді мамандар.

Соңғы жаңалықтар

Hayat-Vax қандай вакцина?

Медицина • Бүгін, 07:21

Көңіл және қоғам

Қоғам • Бүгін, 07:20

Қайта түлеген Түркістан

Қазақстан • Бүгін, 07:11

Заманмен рухтас оқу орны

Білім • Бүгін, 07:10

Диқандар дала жұмыстарына шықты

Аймақтар • Бүгін, 07:07

Шұбайқызыл қызғалдағы

Таным • Бүгін, 00:16

Тән тұншығулы, жан шыңғырулы

Әдебиет • Бүгін, 00:11

Тереңдік тағылымы

Әдебиет • Бүгін, 00:06

Сырдың сәні – сексеуіл

Аймақтар • Бүгін, 00:04

Қасым сүйген Сақыпжамал

Руханият • Кеше

Қазандағы атыс

Әлем • Кеше

Кенбаев кеңістігі

Өнер • Кеше

Ұқсас жаңалықтар