Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ
Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ«Egemen Qazaqstan»
924 материал табылды

Жәдігер • Кеше

Берел аруы

Отандық археологтер 2017 жылы Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы аумағында орналасқан Бұқтырма өзені алқабындағы Берел қорымынан тәні қима таған астау табытқа салып жерленген әйелдің мүрдесін тапқан еді.

Басылым • Кеше

Абылай жолы туралы жинақ

Өткен апта соңында Мәдениет және ақпарат министрлігі, Ақмола облыстық әкімдігі және «Бабалар рухына тағзым» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен елорда төріндегі Ұлттық музейде «Абылай ханның жорық жолдары және Ұлы даланың ұлы тұлғалары» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция өтіп, іс-шара барысында «Абылай ханның қара жолы» атты екінші жинақтың тұсауы кесілді.

Тарих • 29 Қараша, 2023

Әсет ақынды фотоға түсірген кім?

Қазақтың ән өнерінде айрықша орны бар тұлғаның бірі – Әсет Найманбайұлы. Музыка өнерін зерттеуші, академик Ахмет Жұбанов 1963 жылы жарық көрген «Замана бұлбұлдары» атты монографиясының 262-бетіне тарихта тұңғыш Әсет Найманбайұлының фотосын жариялаған екен. Одан кейін қазақ әдебиетінің белді өкілі, балалар жазушысы Сапарғали Бегалин «Мәдениет және тұрмыс» журналының 1977 жылғы желтоқсан айындағы санына «Әнші Әсет» атты мақаласымен бірге жоғарыдағы фотоны екінші рет жаңғыртып жариялапты. Қазіргі таңда жаппай қолданыста жүрген Әсет ақынның фотосының түп негізі осы. Бұл күндері ақын бейнесі компьютерлік мүмкіндіктер арқылы өңделіп, көркем түрлендіріліп тарап жүр.

Тарих • 29 Қараша, 2023

Араб-парсы деректерін­­дегі қазақ тарихы

Мәдениет және ақпарат министрлігі Қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орта­лығында қазақ тарихына қатысты Иран Ислам Республикасынан әкелінген ма­ңызды құжаттар таныстырылымы ұйымдастырылып, аталған іс-шара аясында «Қазақ тарихы парсы және араб деректері негізінде» атты ғылыми-танымдық жиын өтті.

Пікір • 27 Қараша, 2023

Тектілік туралы

Жуықта көптен таныс әрі үнемі жақын жүретін ауылдасым жолықты. Әдеттегідей амандық-саулықтан кейін тұңғыш қызын ұзатқанын көтеріңкі көңіл күймен жеткізді. Біз де қарап қалмай «барған жерінде бағы ашылсын!» дедік. Рахметтен кейін танысым: «Құдаларым текті тұқымнан», деді. Ойланып қалдым. Күдігімді сейілтейін дегендей ауылдасым: «Құдамның әкесі өнер қайраткері екен, ал қайын атасы – халық әртісі», деді. Аттарын айтты. Шынында аса танымал тұлғалар, бірақ... «Құдаңыз қазақша біле ме?» деп сұрадым. Ол басын шайқады.

Тұлға • 26 Қараша, 2023

Саңлақ Саян

Көгалдағы хоккейден жастар және ересектер арасында КСРО-ның 10 дүркін чемпионы, КСРО спартакиадасы мен кубогі және Еуропа чемпиондар кубогінің иегері, аталған спорт түрінен 1977 жылдан бастап, өзі спорттан қол үзген 1982 жылға дейін бес жыл КСРО құрамасының капитаны болған марқұм Саян Шаймерденов (1953-2002) тірі болса, мерейлі 70 жасқа толар еді.Бұл тұлғаны қазақ спортының жарық жұлдызы десек жарасады. Әттең, өмірден ерте озды. Абай атамыз айтқандай, «жарқ етті де, жоқ болды». Бірақ артына құйрықты жұлдыздай өшпес із тастап кетті. Оның ойын өрнегі мен шеберлігі жайлы атақты бапкер Эдуард Айрих 70-жылдардың аяғында «Ленинская смена» газетінің тілшісіне берген сұхбатында: «Саян дара туған талант, ғажайып хоккейші, ол алаңда болмаса, команданың ойыны қиыспайды. Шабуылдың бәрі сүреңсіз көрінеді. Ал Саян алаңға шықса, жұдырықтай допты өзіне магнитше тартады. Команданың орталық шабуылы осы жігітке сеніп тапсырылған...» депті.

Жәдігер • 21 Қараша, 2023

Үржар ханшайымы

Ғылыми ортада «Үржар ханшайымы» деген атымен белгілі археологиялық құнды қазынамыз осыдан жиырма жыл бұрын Абай облысы Үржар ауданы аумағын көктей өтетін Таскескен – Бақты тасжолын жөндеу кезінде кез­дейсоқ табылған еді. Яғни жаңалықтың ашылуын кездейсоқ жағдайда туындаған оқиғаның жемісі деуге болады.

Руханият • 21 Қараша, 2023

Сұхбат сұңғыласы

Мың тоғыз жүз тоқсан алтыншы жылдың мамыражай жазы болатын. Ол кезде әлеуметтік желі деген атымен жоқ. Бар қазақ республикалық бірнеше басылымның бетіне қараймыз. Және қай газетте қандай тілші еңбек етіп жатқанын, оның қалам сілтесі қалай екенін назардан тыс қалдырмаймыз. Осы жылдары қазақ баспасөзінің қасқа нары – Марат Қабанбаев еді. Өз басым бұл қаламгердің жазған-сызғанын қалдырмай оқушы едім.

Қазақстан • 13 Қараша, 2023

Қазақша мәзіріңіз қалай?

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министр­лігі Тіл саясаты комитеті Ш.Шаях­метов атындағы «Тіл-қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы дәстүрлі «Қазақша мәзір» республикалық конкурсын ұйымдастырды.

Руханият • 13 Қараша, 2023

Қу басты таныған сыншы

Қазақтың ежелгі генетикалық жадысынан орын алған ұлттық қасиеттерінің бірі һәм бірегейі ат сыншылығы. Бұл туралы ел ішінде небір аңыз-әңгімелер жетерлік. Атап айтсақ, соның бірі – ХVII ғасырда өмір сүрген атақты Толыбай сыншы. Бұл кісінің сыншылығы хақында ғұлама атамыз Мәшһүр Жүсіп және жазушы Сәуірбек Бақбергеновтің жазбаларында кездеседі.