Білім • 26 Ақпан, 2021

Оқу үдерісін қазақшалауға қосқан үлесі зор

3 рет көрсетілді

Адамды танымал ететін қадір-қасиет көп қой. Біреуді таланты, енді біреуді тынымсыз еңбегі немесе ерекше қабілеті танымал етіп жатады. Адамның сондай көп қырларының бірі деп тиянақтылықты да атар едік.

Біз таныған Бегендік Ути­баев­тың бұрынғы Целиноград ауыл­шаруашылық институтында қазақ тілінде білім беру ісін жолға қою­дағы еңбегі ерен. Ғалым әріптесіміздің осы еңбегін атап көрсете отырып, Алғыс айту күні қарсаңында ризашылығымызды білдіреміз.

1975 жылы Целиноград ауыл­шаруашылық институтының (қа­зіргі С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық уни­вер­ситеті) экономика факуль­тетіне оқуға түскен ол. Оқу ор­­нында да барлық қоғамдық шаруаға, әсіресе, ғы­лыми-зерт­теу жұмыстарына бел­сенді араласып, ізденіске деген қы­зығушылығын танытты. Дип­ломын алған соң осы оқу орнына ғылыми қыз­меткер ретінде орналасып, көп ұзамай статистика кафедрасына аспирантураға қабылданды. 1984 жылы экономика ғылымдарының кандидаты дәрежесінде ойдағыдай диссертациясын қорғады.

Содан бергі уақытта Бегендік Сауытұлы өзі оқыған оқу орнын­да аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін жоғары ғылыми-педагогикалық деңгейде абыроймен атқара білді. Деканның орынбасары, одан кейін 1989-1997 жылдар аралығында экономика факультетінің деканы болды.

1986 жылы республиканың техникалық және кәсіптік оқу орындары арасында алғашқы болып Целиноград ауыл шаруа­шылық институтында сабақ үрдісін қазақ тілінде оқыту жұ­мысы ұй­ым­дастырылды. Міне, осы кезеңде Бегендік Сауыт­ұлы өзінің бастамашыл тамаша қасиетімен көзге түсті. Уни­верситеттегі мем­лекеттік тілде оқытатын алғашқы оқы­тушылардың бірі ретінде көп­­теген жетістікке жете бастады. Әсіресе, оқыту үрдісін қа­зақ тілді аудиторияға лайықтап қай­та ұйымдастыруда, оны оқу-әдістемелік құралдармен және оқу­лықтармен қамтамасыз ету ба­ғытында экономика факультеті деканы ретінде өлшеусіз үлес қосты.

Өткен ғасырдың 90-ншы жылдары қиын да ауыр жылдар еді. Бегендік Сауытұлы эко­номика факультетінің дека­ны ретінде сол жылдары күр­делі мәселелермен бетпе-бет келді. Қалай болғанда да оны шешу жолында аянып қал­мады. Мысалы, қаржының жетіс­пеушілігіне қарамай жатақ­ха­на­ның жөнделуі, оқу үрдісін тоқ­татпау амалдарын тауып, оқы­тушылар құрамын сақтап қалу­да бар мүмкіндігін пайдаланды. Б.Утибаевтың еңбегі бағаланып, 1997 жылы Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталды.

Ол 1999-2001 жылдары Есеп және статистика кафедрасының меңгерушісі, 2001 жылдан бүгінге дейін Есеп және аудит кафе­дра­сының доценті қызметін атқа­рып келеді. Жалпы, қазіргі еңбек етіп жатқан ұжымындағы жұмыс өтілі 41 жылды құрайды.

Бегендік Сауытұлының тағы бір қызметтік кезеңі – 2003-2010 жылдары Қазақ экономика, қаржы және халықаралық сауда университетінде оқу ісі жөніндегі проректор болып қызмет ат­қар­ғаны. Оқу орнында сол кездегі ректор, ҰҒА академигі, экономика ғылымдарының док­торы, профессор, марқұм Ғ.Сейіт­қасымовтың шақыруымен келген.

Проректорлық қызметті де Бегендік ағамыз барлық жа­уап­­­­кершілікпен, абыроймен, адал атқара білді. Жа­ңа уни­­­вер­­ситеттің оқу ғима­ра­­тын са­лу­да да, профессор­лар мен оқы­ту­шыларды жұ­мыл­ды­руда да, оқу про­це­сіне алғаш­қы қатарда кре­диттік жүйе­ні ен­гізуде де өзі­нің ұй­ым­­дас­­тырушылық-бас­қа­ру­шы­­лық қа­білетін толы­ғы­мен көрсеткен, дейді әріп­тес­тері. Уни­верситеттегі еңбегі баға­ла­нып, 2007 жылы «Астанаға − 10 жыл» медалімен, 2008 жылы Білім және ғылым министрінің Алғыс хатымен, 2009 жылы Эко­номика және бюджеттік жоспарлау ми­нистрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

ЖОО-да істеген уақытында Б.Утибаев оқытушылық қыз­метімен қатар, ғылыми жұмыс­тармен де жүйелі түрде айналысты. Ғалымның бұл реттегі жұмыстары республиканың экономика, қаржы, мемлекеттік бюджет, жергілікті өзін-өзі басқару мен ауылдық аймақтарды дамыту сияқты түрлі мәселелеріне арналған. Ол 160-тан астам ғы­лыми еңбектің, оның ішінде 3 монография, қазақ және орыс тілдерінде дайындалған 12 оқу­лық, басқа да оқу құрал­дарының авторы. 5 оқулығы ЖОО жә­не жоғары оқудан кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдіс­темелік кеңесінің «Әлеуметтік ғылымдар, экономика және бизнес» мамандықтар тобы бойынша оқулық және оқу құралдары ретінде баспаға ұсынылған. Сон­дай-ақ Б.Утибаев – қазақ тілінде жарық көрген «Мемлекеттік бюджет» атты алғашқы оқулықтың авторы.

Бүгінде есеп және аудит ка­федрасының доценті ретінде студенттерге ұстаздық ете жүріп, ғы­лымнан қол үзген жоқ. Оның шәкірттері еліміздің түкпір-түк­пірінде абыроймен қызмет атқа­руда. Олардың қатарында жо­ғары лауазымды басшылар мен кәсіпкерлер, экономистер мен бухгалтерлер, басқа да білікті мамандар баршылық.

 

Базархан РУСТЕМБАЕВ,

Экономика ғылымдарының докторы, білім және ғылым саласының еңбек сіңірген қайраткері

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар