Қоғам • 05 Наурыз, 2021

Үміт шоғын маздатқан

58 рет көрсетілді

Перзент зарын тартқан отбасы үшін «Сіздер енді балалы боласыз» деген сөзден артық қуаныш жоқ екені анық. Айгүл Қазыбаева өзінің дәрігерлік еңбек жолында қаншама әулетті осылайша бақытқа кенелтті десеңізші?!

– Мен әжемнің баласы болдым,– деп бастады әңгімесін кейіпкер. – Ол кісі гинеколог дәрігер еді, ал менің балалығым сол әжемнің қа­сын­да, әйелдер қабылдайтын кабинетте өтіп, ойыншықтарым да гинекологтің құрал-аспаптары, оқы­ған кітаптарым да сол сала­да­ғы еңбектер еді. Жалпы адам­ның қалыптасуына, өмірлік көз­қа­рас­тарына отбасының атқа­ра­тын рөлі айрықша ғой. Ал мені баққан әжем – бір үйдің 16 баласынан тірі қалған жалғыз жан. Анасы әр жолы қол-аяғын бауырына алғанда егіздерін құшағына алады екен де, әжем 17-ші сәби болып, дүниеге жал­қы келіпті. Алдындағы егіз аға-апаларының бәрі аштықтың құр­баны болғанда әжем 6 жаста ғана екен. Нағашы атам да – бір атадан қалған жалғыз тұяқ. Сон­дық­тан кішкентай күнімнен ба­уыр зары, бала зары не екенін естіп өскендіктен, адамның артында ұр­пақ қалуының, сол іске септігіңді тигізу­дің қаншалықты мәнді, әрі ал­ғы­­сы мол ізгі іс болатынын біл­дім.

Медицина ғылымының кандидаты, дәрігер-репродуктолог, эндокринолог, еліміздегі концептуалды тұңғыш репродукция және қартаюға қарсы KRAS Д-клиникасының басшысы Айгүл Қазыбаева – Алматы ме­дицина институтының 1986 жыл­ғы түлегі. Ол бүкіл еңбек жо­лын репродукцияға арнапты. Мәс­кеу­дегі аспирантурадағы жылдар, одан кейінгі еңбек өтілі, ЖОО сабақ беру, дәрігерлік қызметпен ай­на­лысу бәрі-бәрі тек осы игілікті мақсатқа құрылған. Институтты тәмамдап облыстық ауруханаға жұ­мыс­қа барғанда алдындағы өзіне тәлімгер әріптесінің нұсқауымен ішкі әлемімен үндескен осы салаға келген Айгүл Сметқызына сәби аң­са­­ған ананың жүкті екенін білген сәтін көру ештеңемен өлшенбейтін бол­са керек.

– Жұмыс бөлмемдегі аурулар тарихына көзім түскен сайын сондай өзгеше бір күйге бөленемін. Кейде ұзақ жылдар бойына бір пер­зентке зар, ағзасында көптеген проб­лемасы бар осы анаға қалайша көмек­тесе алдық деп таңданатын да кезім болады. Әрбір сондай отба­сының қуанышын көру – шын бақыт. Біздің кли­­никаға негізінен барлық жерді адақтап, ең соңғы үмітін арқа­ла­ғандар жүгінеді. 40 пайызы ал­матылықтар, ал қалғаны елі­міз­дің басқа өңірлері мен тіпті ме­ди­ци­налық туризммен шетелдер­ден келеді. Әзербайжан, Ресей, Қы­тай­дан таппаған емін Алматыдан алып, аңсаған балаларына қол жеткізді, осыған қалай қуанбассың, – дейді Айгүл Сметқызы.

Дүниеге перзент әкелу, ұрпақ жал­ғастығының тоқтамауы әр ша­ңырақ үшін ең бір қасиетті дүние, алайда неге біздің қоғамда бел­сіз­дік, бедеулік проблемалары күн тәртібінен түспейді? Үкімет те оған аса мән беріп, сәбиге зар отба­сы­лар­ға көмек үшін биыл жасанды ұрықтандыруға деген квотаны 7 мыңға ұлғайтып отыр. Бүгінде елімізде 11 030 әйел бедеулікпен есепте тұр екен. Мұншама адамның есепте тұруына не себеп? Осының жайын маманнан сұрап көрдік.

– Себептері дейсіз бе? Өте көп, және күнделікті өмірде ұсақ-түйек санап, мән бере бер­мейтін жай­лармен қатар, өмірлік көз­қа­рас­тар мен тазалық, адамдық мораль дейсіз бе, соның барлығы әсер етеді. Солардың бәрі алдымен отбасындағы тәрбиеден, денсаулыққа жүрдім-бардым қарамау мен дұрыс тамақтану, түрлі инфекциялардан сақтануға тікелей байланысты. Ендеше алдымен бедеуліктің алдын алып, сақтануға бола ма деген сауалға жауап іздеу керек. Әрине болады. Біріншіден, біздің елімізде балалар гинекологиясы жоқ. Ал бұл өте қажет. Екін­ші­ден, иод жетіспеушілігіне бай­ланысты туатын эндокринді ауру­лар, оған үстеме бала кезден жиі баспамен ауыру, тістің кариесінің болуы, фаст фут тағамдарын жеуден ішектерге зиян келтіру мен ағзада трансмайлардың жиналуы, түрлі инфекцияларды отбасына алып келуге себеп болатын ерлердің бейберекет жыныстық қатынастарға түсуі сынды толып жатқан себептері бар. «Egemen Qazaqstan» ұлттық басылым бол­ған­дықтан, оқырмандардың бір жайтқа аса көңіл бөлуін сұрар едім. Қазақ «Ұлы сөзде ұят жоқ» дейді. Ұрпақ жалғасуын ойламайтын жан жоқ, алайда жастардың некеге дейін және некеден тыс қатынастарда қорғанбауы түрлі инфекцияларды жұқтыруға алып келеді. Және бір қаупі олардың дені ағзада жасырын дамиды, адам оны сезінбейді де, соңы барып әйелдің жатыр жолын бітеп тастайды, немесе қайта-қайта түсік тастауына себеп болады. Сондықтан да жас­тар мен жасөспірімдердің сақтығы, ұрпақ алдындағы, ұлт алдындағы жауапкершілікті ойлауы маңызды, – дейді дәрігер.

Ұлттық демографияны ойлаған Үкімет жасанды ұрықтандыруды қолдап, квотаның санын көбейтті. Әрине бұл – оң шешім, алайда мәселені түбегейлі қарастыруға, бедеуліктің алдын алатын жұмысқа жатпайды. Ол үшін амбулаториялық тұрғыда алдын алу мен емдеуді жолға қою керек. Біздегі әйелдер кон­сультациясы тек жүкті әйел­дер­мен ғана айналысып, оларды босанғанша ғана қадағалайды. Сондықтан бала көтеруді кешенді қа­растыратын барлық қажетті ги­не­­колог, уролог, андролог, эндокринолог тәрізді кәсіби мамандары бар түрлі емдеу шараларымен қатар, тәрбие, сақтандыру тәрізді маңызды істерді де назарда ұс­тайтын тегін амбулаториялық қызмет өте қажет. Бұл ЭК ұрық­тан­дыруға қарағанда мемлекетке эко­номикалық тұрғыдан да, демо­гра­фиялық мәселені шешуде де тиімдірек.

Ынта-жігері мен бойындағы қабі­­летін ұрпақ жалғастығына арнаған Айгүл Сметқызы: «Әрине бұл тұрғыда айтатын да, көтеретін де мәселе өте көп, мен аса бір маңызды дегеніндеріне аздап болса да тоқтауға тырыстым. Бірақ қалай дегенде де біз уақытқа тек ілесіп қоймай, сәл алға қарайтын, болашақты көздеген жоспарлар түзуіміз қажет. Керек десеңіз, бұл аса маңызды мемлекеттік іс, ұлттық қауіпсіздік, елдің болашағы десем де артық емес», дейді.

 

Соңғы жаңалықтар

Сөздің жеті бояуы

Таным • Кеше

Оразаның әр сәті сауап

Руханият • Кеше

Ұқсас жаңалықтар