Қазақстан • 06 Желтоқсан, 2021

Азаттықтың қадірін әр азамат түсінуі керек

88 рет көрсетілді

Елбасының «Тәуелсіздік тағылымы» мақаласында атап көрсетілгендей, егемендік жолы жеңіл болған жоқ. Ал тәуелсіздігімізді жариялағаннан кейін елдің еңсе тіктеуі, тығырықтан шығуы да біраз күш-жігерді қажет етті.

Кеңес дәуіріндегі жоспарлы эконо­миканың саясаты одақтас республи­калардың дербес өндіріс жүргізуіне барынша тосқауыл қойғаны белгілі. Кезіндегі саясат Тұңғыш Президенттің мақаласында егжей-тегжейлі баяндалыпты. Расымен де алпауыт одақтан шығып, жеке тәуелсіз мемлекетке айналу жолында бірталай қиындыққа кезік­тік. Экономикалық тұрғыдан алсақ, алып зауыттар негізінен Ресей жерінде орна­ласты. Ал республикалардан шикі­зат жөнелтілетін еді. Соның ішінде Қазақ­стандағы металлургия, алюминий, тағы басқа зауыттардың өнімдері жартылай шикізат болып, ол басқа жерде дайын өнім болып өңделіп шығатын. Бір мысал, Алматы облысының Шелек ауда­нын­да темекі шаруашылықтары бола­тын, «Қазақстан» атты халықтың жоғар­ы сұ­ра­нысына ие болған темекіні орайтын қағаз Пермь облысынан алынатын, ол өнім Арменияда шығарылатын еді.

Кезінде Оңтүстіктегі Қызылқұм ауда­нында, қазіргі Отырар ауданында уран өндірісі болып, оның зияны жергі­лікті халыққа тие бастаған. Оның себебін іздесек, жерастындағы уран өнімін алу үшін оған күкірт қышқылы жіберілген, ол қоспа цистерналармен Тәжікстанға тасымалданған, ал оны басқарушы мекеме Ташкентте орналасқан. Күкірт қышқылы елдің су ішетін құдығынан табылып, халық сусыз қалғанда жауапты мекемені табу оңай болмай шыққан. Міне, осындай мысалдар орталықтың империялық қитұртқы саясатының бір көрінісі еді.

Қазақстан экономикасы рубль айма­ғында болғанда инфляция мыңда­ған пайызбен өлшенуші еді. Оған да ба­йыппен қарап, кезінде зейнетақы мен басқа да әлеуметтік төлемдерді төлеу бас­ты саясат болды, азық-түлікпен қам­тамасыз ету қатаң бақылауға алынып, алыпсатарлардың аласапыранына жол берілмеді.

Егемендіктің елең-алаңында көше демократиясы алға шығып, тыңғы­лық­ты іс атқарудың орнына саясат туын желбіретіп, қоғамды дүрліктірген күштер аз болған жоқ. Сол кезде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «алдымен – экономика, содан кейін – саясат» ұранын көтеріп, атқарушы билік пен қоғамды нақты іске жұмылдыра білді.

Соның арқасында ел экономика­сын­да­ғы қиындықтарды бастан кеше оты­рып, тығырыққа тірелсек те құлаға­нымыз жоқ. Халық босып, көрші елдер­дің есігінде телмірген жоқ. Ақыры, іргемізді бекітіп, өзіміздің төл құн­дылық­тары­мызға қол жеткізе бастадық. Өз өнім­деріміз көбейді. Талай әлемдік дағ­дарысты да басымыз­дан өткіздік, сон­да да жасыған жоқпыз, қайта еңсеміз­ді тіктей түсіп, мемлекет ретінде орны­ға түстік. Экономикамыздың он па­йыз­дық өсіміне қол жеткізуіміз – со­ның көрінісі. Қазіргі ІЖӨ өсімі тым жоға­ры болмаса да әлемдік пандемия кезе­ңінде өркениентті елдердің соңында емеспіз.

Ең бастысы, еліміздің тыныш­ты­ғы мен халықтың бірлігі. Тәуелсізді­гін ала алмай жүрген, осы бір қымбат сыйға қол жеткізе алмай, арманда жүрген елдер де баршылық. Сондықтан әр аза­мат басты құндылығымыз – тәуел­сіз­дігіміздің қадірін түсінуі керек. Оқы­­ған жастарымыздың үлкен тобы эко­но­миканың әр саласында еңбек етіп жат­қаны да қуантады. Соған қарап ел егемендігінің алғашқы қазығын қағу мен оның іргесін қалауға қатысқан адам ретінде болашаққа сеніммен қараймын. Бірақ ізденіс керек, әлі де өркениетті елдерден үйренетініміз көп.

 

Атамұрат ШӘМЕНОВ,

экономика ғылымдарының докторы

Соңғы жаңалықтар

Доллар арзандады

Экономика • Бүгін, 15:50

Вакцина салдырғандар саны артты

Коронавирус • Бүгін, 09:17

Ұқсас жаңалықтар