Қаржы • 23 Маусым, 2022

Қазақстан Ресей қор нарығы үшін көпір бола ма?

11 рет көрсетілді

Нұр-Сұлтандағы «Астана» халықаралық қаржы орталығының базасында қор нарығының ресейлік қатысушылары (инвесторлар) үшін жеке биржа құрылуы мүмкін. Бұл туралы ресейлік Frankrg.com хабарлады. Жаңа биржа құрудағы мақсат – олар осы бастама арқылы Ресейге капитал тартқысы келеді және жеке инвесторлардың санкциялар жағдайында және шетелдік инфрақұрылым тарапынан мәмілелер мен төлемдер жүргізуге толық тыйым салынған жағдайында Орталық банкте сауда жасауына мүмкіндік бергілері келеді.

Қазір Қазақстанда биржа құру идеясын РФ Орталық банкі, Санкт-Петербург қор биржасы және ірі брокерлер өзара талқылап жатқан көрінеді. Санкт-Петер­бург қор биржасы мен Freedom Holding жобаның акционерлері болуы мүмкін. Қатысушылар ішінде Қазақстан, Қытай және АҚШ-тан да ойыншылар болмақ. Дерек көзімен жақын таныс азаматтардың айтуынша, бұл идеяны РФ Орталық банкі қолдап отыр.

Қазақстандық қаржы сарапшысы Айбар Олжай егер ресейліктер бөлек биржа ашпай, АХҚО аясындағы AIX биржасына кірер болса, бұл процесс Қазақстанды ТМД бойынша ең ірі инвес­тициялық орталыққа айналдыратынын жеткізді.

«Бұл Қазақстанға не береді? Ең алдымен, АХҚО-ның шын мәнінде өз дамуында жақсы серпін алатынын айту керек. «Астана» биржасына халықаралық капиталдың келуі көбейеді. Ол тек ішкі эмитенттер емес, Қазақстан аумағынан тыс компаниялар мен инвесторлардың осында жайғасып, бір-бірімен сауда жасайтын алаңы болмақ. Біраз уақыттан кейін АХҚО-ға қарасты AIX биржасында шетелдік компаниялардың IPO-сын көріп қалуымыз мүмкін. Бұл – еліміз үшін үлкен оқиға. Әлемнің қаржы орталықтары: Батыста – Нью-Йорк, Лондон, шығыста – Шанхай, Токио, Таяу Шығыста – Дубай, ал ТМД бойынша енді Мәскеу емес, Нұр-Сұлтан болып бекітілетін сияқты. Қазір Freedom Holding тарапынан Ресейдегі инвестициялық операция­ларды Қазақстанға ауыстыру ниеті бай­қалады. Тимур Турлов Қазақстанның Ресейге қарағанда инвестициялық, рет­теушілік болашағы мықты екенін біледі, сондықтан ол барлық бизнесін Ресей­ден бізге ауыстыратыны анық. Оны­мен бірге, қазір Мәскеу мен Санкт-Петер­бургтегі қалған капитал мен инвес­тор­лар да астана жақты бетке алатыны сөз­сіз», дейді сарапшы.

Жаңа биржа ресейлік қатысушылар­ға қандай мүмкіндіктер сыйлайды. Теле­грамдағы Bitkogan қор нарығының ресейлік қатысушылары үшін пайда болатын игіліктерді былай тізбелейді: Біріншіден, олар үшін шетелдік эмитенттер бойынша сауданы қалпына келтіру, еурооблигацияларды орна­ластыру жолымен валюталық капитал тарту және портфельде тұрып қалған акцияларды сату мүмкіндігі пайда болады. Екіншіден, биржада еш шектеусіз және банктердің шектен тыс комиссиясынсыз валютамен операция жасай алады. Ресейлік бизнес көрші елдің банктері арқылы шетелдік контрагенттер қойған шоттар бойынша төлем жасап, сыртқы сауда операцияларын жүргізе алады.

Одан кейінгі мүмкіндік – ресейлік компаниялар қайтадан шетелдік инвесторлар үшін қызықты бола бастайды. Санкциялық қысым, логистикалық тізбектің бұзылуы және инфляциялық қысымның өсуі қор нарығы мен инвес­торлардың көңіл күйіне болымсыз әсер ете бастайды. Тиісінше, әжептәуір кэш жиған және сонысына перс­пективасы бар активтер сатып алуға қабілетті инвес­торлар ортаға шыға бастайды. Сондай-ақ қазақ биржасы арқылы ресейлік ком­панияларға қаржы құю мүмкіндігі ашылады. Атап өтерлік төртінші фактор – шетелдік клиенттер ресейлік биржалық тауар өндірушілермен фьючерс және опцион түрінде мәміле жасай алады.

«Бір қарағанда идеяның перспек­тивасы өте үлкен. Бірақ ескермеуге бол­майтын жайттар да бар. Ұсыны­лып отырған нұсқа батыс билігі тарапы­нан қарсылыққа ұшырап, санкция енгізілу қаупіне байланысты іске аспай қалуы ықтимал. Идеяны жүзеге асырудың «қосымша аэродромы» – БАӘ, бірақ ол ретте «дос ел емес» түріндегі қиын­дық туындауы мүмкін. Идея жүзеге аса қалған күнде ресейлік инвесторлар­дың шетелдік алаңға кіруіне және ше­телдік капиталдың Ресейге келуіне жағ­дай жасайтын уақытша шара бо­-
лады», деп жазады канал сарапшылары.

РФ Орталық банкі жанындағы экс­перт­тік кеңестің мүшесі, телеграмдағы InvestFuture каналының авторы Кира Юхтенко өз алдына бөлек құрылуы мүм­кін биржаның келешегіне күмәнмен қарайды.

«Шетелдіктер ресейлік компания­ларға ақша құйғысы келе ме өзі? Мә­се­ле сонда. Активтердің кез келген уақыт­та бұғатталып қалуы ықтимал еке­ні бейрезиденттердің ойынан әзір шық­пайды. Геосаяси жеңілдіктің оңай­шылықпен жасала салмасы да белгілі. Ресейлік инвесторлардың Қазақ­стан­дағы биржа арқылы америкалық және еуропалық құнды қағаздармен саудаласу мүмкіндігі жайлы да осылай айтамыз. Ондай жағдайда екінші қайтара санкция салу – уақыттың мәселесі. Қысқаша, ресейліктер үшін Қазақстанда биржа ашу өте күмәнді әрекет. Идея авторлары себеппен емес, салдармен күресіп әлек», дейді К.Юхтенко.

Соңғы жаңалықтар

Алматыда троллейбус өртенді

Оқиға • 24 Маусым, 2022

ТүркПА-ның атауы өзгереді

Парламент • 24 Маусым, 2022

Ұқсас жаңалықтар