Медицина • 21 Қыркүйек, 2022

МӘМС жүйесін жетілдірудің маңызы

274 рет
көрсетілді
6 мин
оқу үшін

Қазір МӘМС қаражаты есебі­нен адамдар бұрын ақылы түр­де қолжетімді болған меди­ци­на­­лық қызметтерді ала алады. 2022 жылдың 7 айында Медициналық сақтандыру қо­ры салалық мамандардың 95 млн кеңесі мен диагностикалық тек­серулер, соның ішінде қым­бат тексерулер – КТ, МРТ, ПЭТ, 12,6 мың қымбат тұ­ра­тын операциялар, оның ішін­де шамамен 4 мың ЭКҰ қыз­метін көрсеткен. Бұл туралы Орталық коммуникация­лар қызметінде өткен баспасөз мәс­ли­хаты барысында Әлеу­меттік медициналық сақтандыру қо­ры­ның басқарма төрағасы Айдын Ашуев мәлімдеді.

МӘМС жүйесін жетілдірудің маңызы

Коллажды жасаған Зәуреш СМАҒҰЛ, «EQ»

Саланы одан әрі дамыту үшін Мемлекет басшысының тапсырмаларын ескере отырып, медициналық көмекті қаржыландырудың жаңа тәсілдері ұсынылады. Брифингте ӘМСҚ басшысы медициналық сақ­тандыру жүйесі медициналық кө­мек­ке мемлекеттік және жеке шы­ғындардың жеткіліксіздігіне бай­ла­ныс­ты денсаулық сақтау сала­сы­ның қар­жылық тәуекелдерін жою үшін енгізілгенін атап өтті.

«МӘМС жүйесін енгізу арқылы келесі мақсаттар көзделген: медици­на­лық қызметтерді қаржыландыру көлемін арттыру, халықтың қалта шығындарын азайту, халыққа меди­циналық қызметтердің қолже­тім­ді­лігін қамтамасыз ету, медицина қыз­меткерлерінің жалақысын арт­­тыру, медициналық ұйымдар ара­сында бәсекелестікті арттыру, амбу­­латориялық дәрі-дәрмекпен қам­тамасыз ету тізбесін кеңейту. Мін­детті әлеуметтік медициналық сақ­тандыру жүйесі енгізілген 2,5 жылда айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді», деп атап өтті А.Ашуев.

Оның айтуынша, МӘМС жүйесін енгізгелі жетілдіруге ақша жетпеген медициналық көмек түрлері қосымша қаржыландырылды. Қыз­мет көрсететін медициналық ұйым­дар­дың саны артты, олардың көбі (52%) – жеке клиникалар.

«Ұзақ уақыттан бері алғаш рет меди­цина қызметкерлерінің жа­ла­­қысын жыл сайын жоспарлы түр­де арттыру жүргізіліп жат­қа­нын ерек­­ше атап өткім келеді. Нә­ти­же­сін­де, дәрігерлердің орташа жа­ла­қысы 189 мың теңгеден 415 мыңға дейін, ал орта медициналық пер­сонал­дың жалақысы 120 мыңнан 230 мың теңгеге дейін өсті. Халықты МӘМС жүйесіне тарту жөніндегі ведомс­тво­­аралық жұ­мыстың маңыз­ды­лы­ғы зор. Ол жер­гілікті атқарушы органдармен, мемлекеттік аумақтық бөлім­ше­лерімен және Ішкі істер ми­­нис­трлігімен, медициналық ұйым­­дар­мен бірлесіп өткізілуі керек. Қор барлық коммуникация арна­ла­ры бойынша халықпен кері бай­ланысқа ерекше көңіл бөледі. Жеті айда Бірыңғай медициналық ақпа­рат­тық call-орталыққа 460 мың өті­ніш келіп түсті. Өтініштердің 93%-ы – кеңес беру сипатындағы мә­се­лелер. Өтініштердің құрылымы ме­ди­циналық көмектің сапасына және денсаулық сақтаудың басқа да мәселелеріне қанағаттанбаудың барлық жағдайлары бойынша азаматтар шұғыл шаралар қабылдау үшін біздің қорға шағым жолдайтынын көрсетеді. Бізге 7 айдың ішінде 13 мыңнан астам шағым түсті (өтініштердің жалпы санының 3%)», деді Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының басқарма төра­ға­сы.

Оның айтуынша, ең жиі кезде­се­тіні – медицина қыз­мет­кер­леріне емхана деңгейінде медициналық көмек көрсетпеу туралы шағымдар. Медицина қызметкерінің емхана дең­гейінде медициналық көмек көр­сет­пеуі – 26%, сапасыз меди­ци­налық көмек көрсету – 23%, КДҚ (оның ішінде профильдік дәрі­гер­лердің кеңесі, КТ, МРТ және т.б.) ұзақ уақыт күту – 8,4%. Ег­жей-тегжей қарауды талап ететін шағымдар бойынша қор мамандары экономикалық ықпал ету шараларын қолдана отырып, жоспардан тыс мониторинг жүргізуге ше­шім қабылдайды. Ұйымдарға көрсетілген медициналық қызмет­тер үшін ақы төлеу медициналық қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторинг жүргізілгеннен кейін ғана жүзеге асырылады. Ағымдағы жылдың 7 айының қорытындысы бойынша қор медициналық ұйым­дар­ға қатысты 11,8 млрд теңге сомасына 882,6 мыңнан астам кемшілікті анықтады.

Қор басшысы МӘМС жүйесі жұмыстарын жетілдіру бойынша жос­парларын айтты. Қор жүйе­нің басқа қатысушыларымен – уәкілетті орган Денсаулық сақтау министрлігімен, Стратегиялық жоспарлау және реформалар жөніндегі агенттігімен, сондай-ақ өңірлік денсаулық сақ­тау басқар­маларымен және тіке­лей медициналық ұйымдармен бірлесіп, медициналық сақтандыру жүйе­сін­дегі проблемаларды шешудің жаңа тұжырымдамалық тәсілдерін әзір­леу­де.

Айдын Ашуев атап өткендей, процестердің ашықтығын қамта­масыз ету үшін қор деперсона­ли­за­ция­ланған айқаспалы және толассыз мониторинг жүргізуді көздейтін ақпараттық жүйені әзірледі және сынақтан өткізуде.

«Бұл, алдымен, сыбайлас жем­қорлық тәуекелдерін жояды. Екін­шіден, сарапшыға медициналық көмек алатын пациенттің бағытын көруге мүмкіндік береді (учаскелік дәрігердің қабылдауынан бастап, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және оңалтуға дейін)», деп қор басшысы әзірленген ақпараттық жүйенің маңыздылығын түсіндірді.

Сондай-ақ ол қордың медици­на­лық қызметті алу фактісін растау үшін жеке верификация тетігін ен­гізуге ниетті екенін айтты. Әрі қа­рай оны медициналық көмектің сапасын бағалау үшін де қолдануға болады. Осылайша, адамдар қан­дай қызметтерді алғандарын және қандай мөлшерде алғанын көре­тін болады, ал қор көрсетілген ме­ди­циналық қызметтер үшін ақы тө­леу кезінде осыны ескеретін бо­ла­­ды. Сондай-ақ қор басшысы па­­циенттерді қолдау қызметтерінің жұ­­мысы бойынша сұрақтарды атап өтті. Медициналық ұйымдармен бір­ге олардың тиімділігін арттыру­дың жүйелі тәсілдері пысықталуда.

Денсаулық сақтау министрлігінің МӘМС үйлестіру департаментінің директоры Гүлжан Шайхыбекова өз кезегінде Мемлекет басшысының саланы қаржыландыру тәсілдерін қайта қарау жөніндегі тапсырмасы аясында бірқатар іс-шара іске асырылатынын атап өтті.

«Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне арналған шығыстарды және халықтың 15 жеңілдікті санаты үшін мемлекеттің МӘМС жарналарын қосымша қар­жы­ландыру мәселесін пысықтау қажет. Сондай-ақ қаражатты әкім­ші­лендіруді оңайлату үшін және оларды тиімді пайдалану мақса­тын­да ТМККК және МӘМС пакет­те­рі­нің қаржы ағындарын бірік­ті­ру­ді заң­намалық реттеу керек», деп атап өтті ол.