Сенат • 29 Маусым, 2023

Заңсыз алынған активтерді қайтару туралы

238 рет
көрсетілді
8 мин
оқу үшін

Сенат спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен Палатаның осы сессиядағы қорытынды отырысы өтті. Жиында сенаторлар Мемлекет басшысының ұсынымы бойынша Жоғарғы соттың судьяларын сайлады және бірқатар заң жобасын қарады.

Заңсыз алынған активтерді қайтару туралы

Президенттің Жоғарғы сот судьясы лауазымдарына сайлау туралы ұсынымын Жоғарғы сот кеңесінің төрағасы Денис Шипп жариялады. Биыл «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Конституциялық заңға өзгеріс енгізілгені белгілі. Со­ған байланысты Қазақстан Респуб­ликасының Президенті Сенатқа Жоғарғы сот судьясы лауазымына кандидатураларды балама негізде енгізеді. Осыған орай бес Жоғарғы сот судьясы лауазымына он кандидат ұсынылды. Кандидатуралар Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетінде алдын ала талқыланды. Соның нәтижесі бойынша депутаттар Жоғарғы сот судьясы лауазымына Ерлан Айтжанов, Ғабит Әл­жанов, Гүлмира Исамберлиева, Ерлан Қосмұратов және Нұрлан Құрманғалиевті сайлады. Отырыс барысында жаңадан сайланған Жоғарғы сот судьялары ант берді.

Палата отырысында сенаторлар «Заңсыз иемденілген ак­тивтерді мемлекетке қайтару тура­лы» заңды және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару мәселелері бойынша өзгерістер мен толық­тырулар енгізу туралы», «Қазақ­стан Республикасының Әкім­шілік құқық бұзушылық туралы кодексіне өзгерістер мен то­лықтырулар енгізу туралы», сон­дай-ақ «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Рес­публикасының Кодексіне (Салық кодексі) толықтыру енгізу туралы» заң жобаларын мақұлдады.

Сенат төрағасы бұл заңдарға Парламент депутаттары бастамашы болғанын, олар азаматтардың әл-ауқатын арттыруға, халықты әлеуметтік қорғауға және елді эко­номикалық тұрғыдан дамытуға арналғанын атап өтті.

«Заңсыз иемденілген актив­терді мемлекетке қайтару туралы» заңдар топтамасы Мемлекет бас­шысының елдік мүддені көз­деген бастамасын іске асыру мақсатымен әзірленді. Қаралған заңнамалық актілер заңсыз шы­ғарылған активтердің шығу тегін ашуға, растауға, оларды қайтаруға және активтерді мемлекет пен ел мүддесі үшін қолдануға қажетті құқықтық тетіктерді айқындайды. Қайтарылған активтер Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыруды көздейтін әлеуметтік және эко­номикалық жобаларды қаржы­ландыру үшін қолданылу қажет. Жалпы, мақұлданған заңдар Әді­летті Қазақстан құру жолында жа­салған тағы бір нақты қа­дам екені сөзсіз», деді Мәулен Әшімбаев.

Отырыс кезінде «Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы» және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне онлайн-платформалар және онлайн-жарнама мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құ­қық бұзушылық туралы ко­дексіне өзгерістер мен толық­тырулар ен­гізу туралы» заң жобала­рын ма­құлдады. Аталған құжаттар, ең алдымен, балаларды әлеуметтік желілердегі жалған ақпараттан, бақылаусыз жарнамадан және буллингтен қорғауды күшейтуге бағытталған.

«Соңғы жылдарда әлеуметтік желілердің қоғамдағы рөлі қан­шалықты артқанын бәріміз көріп отырмыз. Сол себепті әлеу­­мет­тік желідегі буллингті, аза­мат­­тарды қорлау фактілерін, қар­жы пи­рамидаларын насихаттау және тағы басқа осыған ұқсас мәселелерді мемлекеттік реттеудің маңызы зор. Сондай-ақ онлайн-платформалардың жұмысын және онлайн-жарнаманы заң аясында жүйелеу мәселесі де қолға алынды», деді Мәулен Әшімбаев.

Отырыста атап өтілгендей, аталған заңдар арқылы онлайн-плат­формалар мен онлайн-жар­намалардың жұмысы жүйе­ленеді. Одан бөлек, онлайн-платформалар жұмысының құқықтық режімі және онлайн-жарнамаға қойылатын талаптар белгіленген. Пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері және осы саладағы уәкілетті органның құзыреті де бекітілді.

Сенаторлар «Кәсіптік біліктілік туралы» және «Қазақстан Респуб­ликасының кейбір заңнамалық актілеріне кәсіптік біліктілік, мемле­кеттік наградалар, әлеумет­тік қамсыздандыру және білім беру мәселелері бойынша өзгеріс­тер мен толықтырулар енгізу туралы» заңдарды да қарап, мақұл­дады. Осы заңдар арқылы кәсіптік біліктілікті танудың бірыңғай қа­ғида­лары әзірленді және бекі­тілді. Бұл тәсіл кадрларды даяр­лау мен оқытудың кешенді бағдар­ламаларын құруға ықпал етеді.

Бұдан басқа, депутаттар «Семей ядролық қауіпсіздік аймағы туралы» заңды және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Семей ядролық қауіпсіздік ай­мағы, экология және электр энергетикасы мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңды мақұлдады. Бұл нормалар бұрынғы Семей ядролық сынақ полигоны мен оған іргелес жатқан жерлердің аумағындағы радиациялық және экологиялық қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз етеді. Оның ішінде, елдің ғылыми әлеуетін дамыту бойынша мемлекеттік бақылауды күшейтуде, ядролық энергияны бейбіт мақсатта пайдалануда және басқа да бағыттарда Қазақстанның ұстанымын нығайту көзделген.

Отырыста Мәулен Әшім­баев сессияның жұмысын қоры­тындылап, осы уақыт ішінде сенаторлар Мемлекет басшысының елімізді жаңғыртуға арналған реформаларын заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз ету үшін ауқымды жұмыс атқарғанын айтты. Үш ай мерзімде Парламент 25 заң қа­былдады. Олардың ішінде 10 заңға депутаттық корпус бастамашы болды. Сондай-ақ 66 маңызды іс-шара өткізілді.

Сенат спикері Палатаның өңір­лермен өзара іс-қимылды ны­­­ғайту бағытындағы жұмыс­тардың қорытындысына да тоқ­талып өтті. Ол сессия барысында Жергілікті өкілді органдармен өзара іс-қимыл жасау жөніндегі кеңестің және «Өңір» депутаттық тобының құрамдары жаңарып, отырыстары өткізілгенін атап өтті. Мәулен Әшімбаевтың айтуынша, осы сессияда депутаттардың заң шығару құқығын іске асыруға жәрдемдесетін жаңа тетік – Сенат­тың Жобалық кеңсесі құрылды. Сенат жанындағы Жас сарапшылар клубының отырыстары да тұрақты түрде өткізіліп келеді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Парламентте «Бір ел – бір мүдде» депутаттық тобы жасақталып, оның құрамына Қазақстан халқы Ассамблеясынан сайланған депутаттар енді. Ор­нықты даму мақсаттарына мони­торинг жүргізу жөніндегі пар­ламенттік комиссияның алғаш­қы отырысы өткізілгені де белгілі.

«Сенаттың маңызды міндет­терінің бірі – Президентіміздің реформаларын заңнамалық тұрғыдан сапалы әрі уақтылы қамтамасыз ету. Соған байланысты осы сессия­да 50-ден астам депутаттық сауа­л жолдап, орталық мемлекеттік органдардың назарын өңірлердегі өзекті мәселелерге аудардық. Па­лата – өңірлердің мүддесін қор­ғайтын негізгі институт. Сон­дық­тан өңірлерге жазғы сапар кезінде халықпен, жұртшылықпен белсенді кездесіп, жергілікті жер­лердегі өзекті мәселелерді жан-жақты сараптаудың маңызы зор. Соның нәтижесінде сындарлы ұсыныстар жинақтау қажет. Олар­ды келесі сессияда назарға аламыз», деді М.Әшімбаев.

Палата отырысында сенаторлар депутаттық сауалдарын да жолдады. Бекбол Орынбасаров газ және лифт шаруашылығы саласындағы қауіпсіздік мәселе­лерін реттеу тетігінің жоқтығына алаңдаушылық білдірді. Соған бай­ланысты сенатор бірқатар ұсыныс жасады. Олардың бірі – қауіпті жүк көтергіш механизмі бар лифтті пайдалану функция­сын Төтенше жағдайлар министр­лігінің қарамағына беру мәселесі.

Жанна Асанова елдің қорғаныс қабілеті мен ұлттық қауіпсіздігіне қатысты мәселелерге назар аударды. Сенатор осы бағыттағы бірқатар ұсынысын жеткізді. Депу­таттың айтуынша, көптеген мем­лекеттік органда жұмылдыру құрылымын министрдің орынбасарлары, орынбасарлар, аппарат басшылары қадағалайды. Алайда жұмылдыру дайындығы туралы заңға сәйкес мұндай бөлімшелер мемлекеттік органның бірінші басшысына тікелей бағынуға тиіс. Сонымен қатар бұл салада білікті мамандардың мүлдем жетіспейтіні анықталған.