Тағылым ордасындағы жаңа зал музей қонақтарын XIII–XV ғасырларда Еуразия кеңістігіндегі аса ықпалды мемлекет Алтын Орда тарихының бай мәдени мұрасымен жүйелі түрде таныстырады. Музей мамандары экспозиция елімізді Алтын Орданың тікелей мұрагері ретінде танытуға бағытталғанын айтады.
Мұнда музей қорларынан алынған XIII–XIV ғасырларға жататын 200-ден астам артефакт қойылған. Бұл жәдігерлер арқылы Алтын Орданың тұрмысы, қолөнері, әскери өнері мен мемлекеттік құрылымы туралы мол мағлұмат аламыз. Айшықты залдың салтанатты таныстырылымында жоба мазмұны Жошы ұлысының мұрасын ғылыми негізде танытып, тарихи әділеттілікті қалпына келтіруге және мемлекеттілік сабақтастығын нақты деректермен дәлелдеуге бағытталғаны атап өтілді.
Әлемдік тарихнамада Алтын Орда мемлекеті – XIII–XV ғасырларда Еуразиядағы ең ірі әрі ықпалды державалардың бірі. Дәл осы кезеңде көшпелі қоғамға тән жоғары ұйымдасқан мемлекеттік басқару жүйесі қалыптасып, құқықтық тәртіп, әскери құрылым және дипломатиялық мәдениет орнықты. Бұл тәжірибе кейін Қазақ хандығы дәуірінде заңды жалғасын тапқаны көрме мазмұнында айқын көрсетілді.
Экспозицияда қазіргі Қазақстан аумағы Алтын Орданың негізгі саяси, экономикалық және мәдени өзегі болғаны нақты деректермен айшықталған. Керей мен Жәнібек хандар негізін қалаған Қазақ хандығының Алтын Орда мемлекеттілік дәстүрінің тікелей мұрагері екені тарихи сабақтастық тұрғысынан жүйелі баяндалады.
370 шаршы метр аумақты қамтыған зал бірнеше бөлімнен жасақталған. XIII–XIV ғасырлардағы қалалық мәдениетке арналған бөлімде тұрмыстық бұйымдар, зергерлік әшекейлер, сондай-ақ Алматы облысының Шеңгелді ауылы маңынан табылған Шағатай әулетінің жоғары көшпелі ақсүйектеріне тиесілі салтанатты киімдердің жібек маталарының фрагменттері ұсынылды. Бұл жәдігерлер сол кезеңнің материалдық мәдениеті мен саяси құрылымын айқын бейнеледі.
Алтын Орданың әскери өнеріне арналған бөлімдегі жебе ұштары, қылыш, қорамсақ және өзге де қару-жарақ түрлері озық жауынгерлік дәстүр мен әскери қуатты әйгілейді. Ал мемлекеттік құрылым бөлімі билеушілер шежіресін және Қазақ хандығымен тарихи сабақтастықты ашып көрсетеді.
«Экспозицияны жасақтауда картографиялық материалдар, фотодеректер, бейне және аудио контент кеңінен қолданылды. Заманауи музейлік технологиялар, соның ішінде жасанды интеллект мүмкіндіктері пайдаланылды. Залдың экспозициялық құрал-жабдықтары мен витриналары толықтай отандық өндірістің туындысы. Бас мердігер – «Арлем.kz» компаниясы. Барлық жабдық компанияның өз өндірістік цехтарында жасалды», дейді музейдің баспасөз қызметі.
Іс-шарада «Алтын Орда» экспозициялық залының таныстырылымы қазақ мемлекеттілігінің тарихи тамырын тереңнен танытатын, ұлттық бірегейлікті нығайтатын маңызды мәдени оқиға ретінде бағаланды. Бұл бастама Алтын Орда мұрасын ғылыми тұрғыда жүйелі таныту арқылы тәуелсіз Қазақстанның рухани негіздерін бекемдеуге қызмет ететіні айтылды.
АЛМАТЫ
