Дамудың қуатты көзі

Алғаш рет ауыл тұрғындарын мемлекет тарапынан ынталандырудың бұрын-соңды болмаған шаралары қолға алынбақшы Парламент қабылдап жатқан бар­лық заңдардың басты мақсаты – эконо­миканы өсіру және Қазақстан хал­­қының әл-ауқатын арттыру. Біз­дің университетіміздің ғалымдар қауы­мы осылай деп есептейді. Сөзі­міз дәлелді болу үшін мысалға Жер кодексін алайықшы. Мұнда жер иесі­не берілетін артықшылық жағ­­дайлар тай­ға таңба бас­қан­дай етіп көр­сетілген. Арен­даторлар, Қазақ­стан аза­мат­тары ауыл­шаруа­шылық мақ­сатындағы жерлерді, мерзімін 10 жылға дейін ұзартып бөліп төлеу ар­қылы, жеңілдетілген ба­ға­мен же­ке­меншікке сатып алу құқығына ие. Сәтімен іске асқан жағдайда Жер кодексі­нің көптеген әлеуметтік-экономи­ка­лық проб­лемаларды әр алуан қыры­нан шешуге, өнеркәсіп өсімін қамтамасыз етіп, тұрғындарды және өндіріс орын­дарын, ауыл шаруашылығын урба­ни­зация­лауға, демографиялық тұрғыдағы артық­­шылықтарға иек артуға мүмкіндігі молынан жетеді дер едік. Автоөнеркәсіптің және эко­номиканың аралас салаларының қар­қынды дамуы міндетті түрде осыларға сабақтаса жүрмек. «Қазақстан-2050» Стратегиясы бір сәтте іске аса қалатын жай жоба емес, елдің экономикалық әлеуетін дамыту мен нығайтудың аса ауқымды мемле­кет­тік бағдарламасы. Онда Қазақстан бола­шағының түп негіздері қаланған. Тарихшы ретінде көзім жететін нәрсе, көне заманнан бері батыр бабаларымыз білектің күші, найзаның ұшымен қорғап, бізге мұра етіп қалдырған осынау жердің қадір-қасиеті баға жеткісіз. Ел иесіз болмас, жер киесіз  болмас. Атамекен жеріміз біздікі болып келді және солай болып қала бермек. Тәуелсіздігіміздің өзі де бізге небір тар жол, тайғақ кешулер арқылы келгендігі белгілі. Жұмыс бабына байланысты өңірлер­дегі білім беру мекемелерінің тыныс-тіршілігімен танысу мақсатында елді жиірек аралауға тура келеді. Кейбір әсер­лерге күйзеліп-ақ қаласың. Бұл Семей айма­ғына қатысты айтылар сөз. Мұнда біраз жерлер шөлейттеніп, топырақ эрозиясына ұшырауда. Бұры­нырақта қарағайлы ор­ман сыңсыған атыраптарды бүгінде құм басқан. Сонда біз өз ұрпағымызға не қал­дыр­мақпыз? Қолымызды жүрегімізге қойып: «Ондаған жылдар бойы тоз-тоз болып жатқан мына жерді мен алып жазира жұмаққа айнал­дырамын!», – деп атамекенді аялауға ұмтылған қайсымыз бар­мыз? Ал сол жер алыста емес, еңкейсең қо­лың тиетін, аяғымыздың астында жатыр емес пе?! Бұдан он жыл бұрын бос жатқан жер­лерде ермен өсіп кетті деп журналистер дабыл қаққаны есімізде. Біз ең басты мына бір жайтты жадымыздан шығармауымыз қа­жет: Біздің жеріміз аса қомақты экономика­лық актив болып табылады, оны ұтымды да орынды пайдалану өз қолымызда. Ауыл шаруашылығының дамуына қуатты сер­пін беруді енді бір күн де кешіктіруге болмайды. Біздің жекеменшік иелері мен жер пайдаланушылар өз телімдерінде ауылшаруашылық құрылыстарын және қажетті инфрақұрылымдар жүргізуге хақылы. Бұрын ауыл тұрғындарының мұн­­дай мүмкіндіктері болмаған. Заңна­маның жаңа нормаларында ауыл шаруа­шылығын дамыту саласындағы халық­аралық іс-тәжірибесінде сыннан өткен озық технологиялар іске қосылып отыр. Көптеген еуропалық елдерді қосып алған­дағы аумақтан асып түсетін біздің Қазақ­стан­ның кең байтақ жері құр көзді ғана қуантуға тиісті емес. Қасиетті де киелі жері­міз өз халқына пайда әкелуі тиіс. Бүгін де, ертең де, барлық уақыттарда да. Сөйтіп, бар­лық экономикалық бағыттар бойынша жасалып жатқан мемлекеттік қолдау біз­дің баршамыздың болашаққа сеніммен қарауы­мызға мүмкіндік бермек. Ерлан СЫДЫҚОВ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры АСТАНА