Эксклюзив
Қысқы спорт • 16 Ақпан, 2026
Қысқы Олимпиада: Сарапшы кімдерді жүлдеге лайық деп санайды?
Италияның Милан және Кортино қалаларында өтіп жатқан ХХV қысқы Олимпиада ойындары бел ортасынан ауды. Турнирлік кестеде қысқы спорт түрлерін шебер меңгерген елдер көш бастап тұр. Десе де төртжылдықтың басты бәсекесінің мәреге жетуіне 6 күн барын ескерсек, қорытынды есеп құбылуы бек мүмкін, деп жазады Egemen.kz.
Ата заң • 14 Ақпан, 2026
Ата заң эволюциясы: Өтпелі кезеңнен кемел келешекке
Конституция – құқықтық нормалардың жиынтығы емес, белгілі бір дәуірдің ойлау жүйесін, қоғамдық сұранысын және болашаққа деген көзқарасын бейнелейтін құжат. Осы тұрғыдан алғанда, 1995 жылғы Конституция мен биыл қабылданған Ата заңды салыстырып зерделеп көрдік.
Ата заң • 14 Ақпан, 2026
Конституцияның кіріспесі не үшін маңызды?
Кез келген Конституция мәтіні баптар мен тармақтардан ғана тұрмайды. Оның ең алғашқы, бірақ көбіне маңыз беріле қоймайтын бөлімі бар. Ол - преамбула. Қазашалап айтсақ – кіріспе. Заңдық тұрғыдан міндетті норма болмағанымен, преамбула мемлекеттің өзін қалай таныстыратынын, қоғамға қандай құндылықтарды ұсынатынын, тарихқа қандай жауапкершілікпен қарайтынын аңғартады.
Ата заң • 14 Ақпан, 2026
Бақыт Нұрмұханов, заңгер: Коституция мемлекеттің қайда бет алғанын айқындайды
Жаңа Конституцияның жобасында елдің тарихи жады, ұлттық бірегейлігі мен болашақ даму бағыты тұтастай қайта қаралған. Ата заңның преамбуласына енгізілген өзгерістер мемлекет философиясының, құндылықтар жүйесінің және қоғамдық сананың жаңа деңгейге көтерілгенін аңғартады. Осы жөнінде Конституциялық сот төрағасының орынбасары, Конституциялық комиссияның мүшесі Бақыт Нұрмұханов «Референдум-2026» онлайн марафонында ой бөлісті, деп хабарлайды Egemen.kz.
Әдебиет • 13 Ақпан, 2026
Әдебиет оқырмансыз өмір сүре ала ма?
Автор соңғы нүктені қойды. Көркем шығарма аяқталды. Бірақ оның ғұмыры әсте аяқталған жоқ. Ол ендігі ғұмырын оқырман санасында жалғастырады. Феникс деген құс бар-ды. Мыңдаған жылдар жасай береді. Өле қалса өртеп, күлін отқа салсаң қайта тіріліп тұра келеді. Асылында, көркем шығарма да сол сияқты.
Қоғам • 12 Ақпан, 2026
Мектептегі қысым: Балалар арасындағы буллингтің зардабы қандай?
Соңғы жылдары елімізде балалар арасындағы буллинг белең алып келеді. Қатарластары тарапынан мазаққа ұшырап, әлімжеттік пен дөрекілік көргендері томаға тұйықталып, қоғамнан оқшауланып жатыр. Кейбірі тіпті тығырықтан шығатын жол таппай, өз-өзіне қол жұмсайды. Технология дамып, әлеуметтік желінің ықпалы күшейген сайын киббербулингке ұшырайтын балалар саны да артып отыр, деп жазады Egemen.kz.
Өнер • 05 Ақпан, 2026
Шерхан Мұртаза – Колбин – Гамлет
1989 жыл. Алматыдағы Жастар театрында Шерхан Мұртазаның «Сталинге хат» драмасы қойылады. Режиссері – Райымбек Сейітметов. Замана зобалаңын сахнадан көреміз деген халықтың ынта-ықыласында шек болған жоқ. Аншлаг. Содан жұрт назары ауған спектакльді республика басшылығына көрсету жөнінде идея туады. Ақыры театрға Орталық комитеттің бірінші хатшысы Геннадий Колбин келетін болады...
Архив • 02 Ақпан, 2026
Шерхан Мұртазаның 6 мың парақ мұрасы цифрланды
Қазақ көсемсөзінің жоталы жолбарысы – Шерхан Мұртазаның «Egemen Qazaqstan» газетінде редакторлық еткені мәлім. Қолының табы, көзінің нұры қалған редакция мұрағатында қаламгердің шығармашылық зертханасынан хабар беретін құнды қолжазбалар мен құжаттар, фотосуреттер сақталған еді. Сол қолжазбаларды алдағы заманға аман жеткеру үшін өткен жылдың қазан айында Шерағаның жәдігерлері ұлттық архивке табысталды. Бұл – аманат жүгін арқалаған тарихи шешім және маңызды қадам болды. Енді сол аманат толық жүйеленіп, зақымданған жазбалар қалпына қайта келтірілді. Соған орай және баспасөз күнінің аясында Ұлттық архив ұжымы «Шерхан Мұртазаның қаламгерлік қазынасы» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Жиын ұжымы «Қазақ газеттері» серіктестігімен селбесе ұйымдастырылды, деп хабарлайды Egemen.kz.
Мәдениет • 02 Ақпан, 2026
Балбал тастан баспасөзге дейін: Әлем неге газет оқи бастады?
2 ақпан – Ұлттық баспасөз күні. Адамзат тарихының соңғы екі ғасырлық мұғдарында жаңбыр жаумай, егін шықпай қалған күндер болғанымен, жаңалықтың жаршысы – газеттің шықпай қалған күні жоқ. Қазір ол ел өмірінің ажырамас бөлшегіне айналды.
Руханият • 02 Ақпан, 2026
Ұлы күйшінің туғанына – 165 жыл: Астанада «Күй анасы – Дина» атты рухани кеш өтті
Қазақ күй өнерінің шамшырағы, ұлы композитор, халық күйшісі Дина Нұрпейісованың (1861-1955) туғанына биыл – 165 жыл. Осы орайда Астанада Е.Рахмадиев атындағы мемлекеттік академиялық филармонияда «Күй анасы – Дина» атты рухани кеш өтті. Филармонияның камералық залына күй сүйер қауым лық толды. Халықтың тағдырын домбыраның қос ішегіне сыйдырған күй анасына деген өзгеше құрметті біз осыдан-ақ аңғардық, деп жазады Egemen.kz.
Сауда • 29 Қаңтар, 2026
90 млн транзакция: Біз неге онлайн сатып алуға тәуелді болып барамыз?
Кешегінің күйбеңі мен бүгінгінің бедері бір-біріне ұқсамайды. Кезінде «базар – байлық көзі» десек, бүгінде сол байлық көзі алақандағы смартфонға көшкен. «Strategy&» мен Цифрлық Қазақстан Қауымдастығының 2025 жылдың алғашқы алты айына жасаған бірлескен талдауы осыны айғақтайды. Еліміздің электронды коммерция нарығы іркіліссіз ілгерілеп келеді, бірақ бұл өсімнің өз ерекшелігі бар. Алты айдағы 90 млн транзакция – бұл жай ғана сандар шеруі емес, халықтың күнделікті тұрмыс салтының түбегейлі жаңғырғанын білдіретін құбылыс, деп жазады Egemen.kz.
Білім • 28 Қаңтар, 2026
«Turning points Qazaqstan» журналының алғашқы саны таныстырылды
Жүріп келе жатқан жолдың бір мезетте тұйыққа тірелгенін аңғарып, басқа жолға бұрылатын кездер бәрімізге таныс. Мұндай жағдайды алдын ала жоспарлай алмайсыз, бірақ кейін дәл осы шешім өміріңіздің ең маңызды бұрылысы болғанын түсінесіз. Интеллектуалдық сапарға шыққан қоғамдық сана да тағы бір бетбұрыстың алдында тұр. Жаңадан жарық көрген «Turning points Qazaqstan», еркін аударсақ «бетбұрыс белесіндегі Қазақстан» журналы сындарлы сәтте сыни ойлайтын, көзі ашық қоғамды қалыптастыруға бағатталған еңбегін бастап үлгерді, деп жазады Egemen.kz.
Қысқы спорт • 27 Қаңтар, 2026
Ақ Олимпиада: Қазақстан құрамасының табысы мен тоқырауы
Ақпанның 6-сы күні Италияның қос қаласы – Милан және Кортина-д'Ампеццода төртжылдықтың басты бәсекесі қысқы Олимпиада ойындары басталады. Дүние жүзінің ең мықты спортшылары бақ сынайтын ақ ойындарда ел намысын 10 спорт түрі бойынша 36 спортшы қорғайды. Қазақстан тұңғыш рет 1924 жылы Францияның Шамони қаласында өткен қысқы Олимпиададан кейін араға 70 жыл салып, 1994 жылы жылы бәсекеге алғаш рет тәуелсіз ел ретінде қатысты, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 26 Қаңтар, 2026
Әлеуметтік желідегі бетбұрыс: Неліктен оқырманның аз болғаны жақсы?
Әлемді түгел мен көріп, Әлеуметтік желіңдегі парақшаңда оқырман саны неғұрлым көп болса, қоғам алдындағы беделің соғұрлым биік болады. Қазір бұл түсінік те ескіріп барады. Цифрлық кеңістік алгоритмге тәуелді болып, жасанды интеллект ықпалы күшейген сайын оқырман жинаудың пайдасы жоқ екені анықталып жатыр, деп жазады Egemen.kz.
Саясат • 26 Қаңтар, 2026
Вице-президент: Әлемдік тәжірибе нені дәлелдеді?
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың V отырысында Вице-президент лауазымын енгізу жөнінде ұсыныс айтты. Бұл бастама қоғам назарын бірден аударды. Саясат тарихына үңілсек, аталған қызмет иелерінің мемлекет басқару ісінде шешуші рөл атқарған кезеңдері аз емес. Сондықтан билік жүйесінің жүгін жеңілдетіп, сабақтастық пен тиімділікті қамтамасыз ететін тетік ретінде қарастырылатын бұл институт арбаның бесінші дөңгелегі емесі анық.
Қаржы • 23 Қаңтар, 2026
Ағымдағы шот қаржысына пайыз есептеу: Банктер мұндай қадамға бара ма?
Елімізде банк және банк қызметі туралы жаңа заң қабылданғаннан кейін ағымдағы шоттардағы қаражатқа пайыз есептеу мәселесі қайтадан күн тәртібіне шықты. Қаржыгер Ғалым Құсайынов бұл өзгерістердің формасы мен мазмұны арасында алшақтық бар екенін айтады, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 23 Қаңтар, 2026
Еңбек нарығындағы сәйкессіздік: Бос жұмыс орны көп пе әлде жұмыссыздар ма?
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, былтыр елімізде 448,5 мың адам ресми түрде жұмыссыз ретінде тіркелген. Бұл көрсеткіш 2024 жылмен салыстырғанда 1,2 мың адамға аз. Дегенмен, тұрақты жалақыға жете алмай жүргендер де жетерлік. Екі қолға бір күрек таппай жүргендердің басым үлесі Алматы қаласына тиесілі. Мегаполисте 52 мыңға жуық адам жұмыс іздеп жүр. Келесі сатыда Түркістан облысының тұрғындары тұр. Аталған өңірде 40 мың адам жұмыссыз ретінде тіркелген. Алматы облысында да 35,7 мың адам еңбек нарығында өз орнын табуға ниетті, деп жазады Egemen.kz.
Саясат • 22 Қаңтар, 2026
Бейбітшілік кеңесі БҰҰ-ға балама құрылымға айналуы мүмкін бе?
Швейцарияның Давос қаласында өткен рәсімде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды. Құжатқа қол қою салтанатына 18 елдің басшылары мен ресми өкілдері қатысты. Бұл оқиға халықаралық саясаттағы жаңа құрылымның пайда болғанын аңғартты, деп жазады Egemen.kz.
Кино • 22 Қаңтар, 2026
Әлем мойындаған кинолар неге көрерменсіз қалады?
Лев Толстой өз дәуіріндегі дыбыссыз кинематографияның алғашқы қадамдарына зор қызығушылық танытып, оны «мықты мылқау» деп атаған. Әсілінде, күндердің күні дәл осы «мықты мылқауға» тіл бітіп, өнердің өрісін кеңейтетін әлеуеті барын болжаса керек сұңғыла жазушы. Бірақ бүгінгі гәп ол туралы емес. Толстой айтқан «мылқау» кино уақыт өте тіл қатқанымен, бүгінгі таңда оның кейбір туындылары көрермен назарына жете алмай қайтадан іштей тынып жатқанға ұқсайды. Сөз әлемдік кинофестивальдерде жүлде алып, сыншылардың жоғары бағасына ие болған фильмдердің отандық кинотеатрлардан көрсетілмеуі хақында. Сонымен мәселенің мәніне үңілу үшін, кино мен көрермен арасындағы бірнеше кедергіні зерделеп көрдік.
Медицина • 16 Қаңтар, 2026
Елімізде дәрі-дәрмек бағасы қалай реттеліп жатыр?
Қазақстанда халық жиі тұтынатын дәрілік заттардың бағасы мен қолжетімділігі мемлекет бақылауында тұр. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, соңғы уақытта дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету жүйесінің тұрақтылығын сақтау және бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу үшін баға белгілеу тетігіне ауқымды реформа жүргізілген, деп хабарлайды Egemen.kz.
Қоғам • 16 Қаңтар, 2026
Жеке үйлердегі өрт: Қауіп қайдан төнеді?
Биылғы жылыту маусымы басталғалы елімізде 1 889 өрт оқиғасы тіркелген. Бұл өткен маусыммен салыстырғанда 12 пайызға аз болғанмен, қызыл жалыннан келетін қауіп сейілген жоқ. Төтенше жағдайлар министрлігі Өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары Асқар Төлешевтің айтуынша, 2024 жылы өрт 101 адамның өмірін қиса, 2025 жылдың 1 қазанында басталған биылғы жылыту маусымында 87 адам қызыл жалын салдарынан ажал құшқан, деп жазады Egemen.kz.
Білім • 15 Қаңтар, 2026
Жас өнертапқыштардың әлеуеті: Идеялар неліктен өндіріске жетпей қалады?
Ел оқушылары мен студенттерінің ғылыми жобалардағы жетістігі мен сәтті өнертабысын жиі сөз етіп жатамыз. Сол жаңалықтарды ғылыми айналымға енгізу мен өндірісте пайдаға асыру тұсы тиынның екінші бетіндей назарға ілікпей қалады. Дарынды жастардың теориялық тұрғыда тиімді дәлелдеген тәсілдерін іс жүзінде ілгерілету үшін жауапты салалар нендей шешімге арқа сүйеп, оларды қалай ынталандырып отыр? Табысты ғылыми жобаларды қомақты қаржыға айналдырып, ел экономикасына үлес қосу үшін оқушы, студент пен жетекшілері нені білу керек? Тақырып төңірегіндегі осы және өзге де сауалдарымызға Оқу-ағарту министрлігі жауап берді, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 15 Қаңтар, 2026
Салық режимдерінің ауысуы кітап нарығына қалай әсер етеді?
Қосылған құн салығына қатысты бастамалар қоғамдық пікірде көбіне «баға қымбаттайды» деген бір ғана өлшеммен қабылданады. Алайда бұл өзгерістердің салдары кей салаларда әлдеқайда терең әрі ұзақ мерзімді сипатқа ие. Соның бірі – баспа ісі. «Мазмұндама» баспасының директоры, баспагер Шыңғыс Мұқан салық режимдерінің ауысуы мен ҚҚС мөлшерлемесінің өзгеруі кітап нарығындағы қалыптасқан экономикалық тепе-теңдікті шайқалтуы мүмкін екенін айтады, деп жазады Egemen.kz.
Экономика • 14 Қаңтар, 2026
Абзал Нарымбетов: Мұнай экспорттайтын балама бағыттарды дамытпағанымыз тарихи қателік болды
Каспий құбыр концорциумының (КҚК) инфрақұрылымына жасалған дрон шабуылы Қазақстанның мұнай экспорты қаншалықты осал екенін тағы бір мәрте көрсетті. Бір бағытқа тәуелді тасымал жүйесі ел экономикасын миллиардтаған шығынға ұшыратып, энергетикалық қауіпсіздік мәселесін күн тәртібіне шығарды. Energy Analytics директоры Абзал Нарымбетов бұл жағдайды «тарихи қателік» деп бағалады, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 08 Қаңтар, 2026
Ақ шашты қоғам: қартайып бара жатқан адамзат қайтсе аман қалады?
Адамзат жаңа кезеңге қадам басты. Бұл халық санының азаю дәуірі. Бір қозы туса, бір түп жусан артық шығады деген түсінік байырғы түсінікке айналып барады. Ойлап қараңыз, жер бетіндегі тұрғындар саны XIV ғасырдан бері алғаш рет індеттің, соғыстың салдарынан емес, балаларды дүниеге әкелуден саналы түрде бас тартудың нәтижесінде күрт кеміген. Бұл неге апарады? Қоғамның қартаюына, жастар мен еңбекке қабілетті адамдардың тапшылығына. Бұл демографиялық құлдырау экономикаға, әлеуметтік жүйелерге және жаһандық тепе-теңдікке өте қатты ықпал етеді. Отбасыдан бастап, мемлекеттерге дейін сын-қатерден аман қалмайды. Әйтсе де, депопулизация дәуірі адамзаттың құрдымы деуден аулақпыз, бірақ бұл заман – сіз бен біздің болашағымызды қайта байыптайтын уақыт.
Экономика • 06 Қаңтар, 2026
«Қара алтын» арзандаса, қазына ортаймай ма? Венесуэла факторының қазақ экономикасына әсері
Мұхиттың арғы бетіндегі Венесуэланың басына бұлт үйірілсе, жаһандық мұнай нарығы елең ете қалатыны белгілі. Әлемдік «қара алтын» картасында өзіндік орны бар бұл елдегі саяси-экономикалық тербелістер Қазақстан экономикасына қалай әсер етеді? Бюджеттің бүйірін толтырып отырған мұнай бағасы құбылса, Ұлттық қордың жағдайы нешік болмақ? Осы және өзге де сауалдар төңірегінде мұнай-газ саласының сарапшысы Абзал Нарымбетовпен тілдескен едік.
Қоғам • 31 Желтоқсан, 2025
Қазіргі балалар Аяз атаға сене ме?
Интернет пен ақпараттың кең таралуына байланысты балалардың басым көпшілігі Аяз атаның барына күмән келтіреді. Дегенмен кейбір кішкентай балалардың мерекелік атмосфераға және қалыптасып қалған дәстүрге орай сенімі сетінемеген, деп жазады Egemen.kz.
Қоғам • 31 Желтоқсан, 2025
Мерекені қалай қолжетімді бағаға тойлауға болады?
Жаңа жыл − қуанышқа, жылылыққа және ғажайып сәттерге толы мереке. Алайда дәл осы кезеңде шығын көлемі айтарлықтай артып кететіні жасырын емес. Соған қарамастан, мерекеден бас тартпай-ақ, оны ақылмен және үнеммен ұйымдастыруға болады. Қымбат мейрамханалар мен артық шығындарсыз да жаңажылдық демалысты көңілді әрі есте қаларлықтай етіп өткізу әбден мүмкін. Бұл мақалада мерекені қолжетімді бағаға ұйымдастырудың тиімді жолдарын айтамыз.
Мереке • 31 Желтоқсан, 2025
Әлем елдері жаңа жылды қалай қарсы алады?
Әлем халықтары үшін Жаңа жыл – күнтізбедегі жаңа күн емес, үміт пен жаңарудың, өткенге есеп беріп, болашаққа сеніммен қараудың бастамасы. Жер шарының әр түкпірінде бұл мереке әртүрлі аталып, әрқилы дәстүрмен тойланғанымен, жаһан жұртын жақсылыққа деген сенім біріктіреді, деп жазады Egemen.kz.
Технология • 31 Желтоқсан, 2025
2025 жылы Google-дан ең көп ізделген сұрақтар қандай?
Google компаниясы 2025 жылдың ең танымал іздеу сұраныстарының рейтингін жариялады. Биыл қолданушылар жасанды интеллект, ірі спорттық жарыстар және жаңа iPhone туралы ақпаратты жиі іздеген, деп хабарлайды Egemen.kz.
