Соңғы жаңалықтар
Жасанды интеллект • 01 Сәуір, 2026
Кез келген инновациялық өнімнің өміршеңдігі оның өндіріске өткенінен көрінеді. Жасанды интеллектіге айрықша мән берген осы күні отандық жоғары оқу орындарында ізденушілер көптеп жаңашыл жобаларды жасап жүр. Кейбірі қолданысқа енгізіліп те үлгерген. Соның бірқатарына тоқталып көрдік.
Кәсіпкер • 01 Сәуір, 2026
«Qazaq National Product» – құнарлы құртымен танымал кәсіпорын. Қаптамаларында «Қарағандыда жасалған» деген жазуы бар құнарлы ас бірегей брендке айналды. Ертеде әжелеріміз жайған ақ құртқа жаңаша сипат берген цех технологтері дәмдеуіштің түр-түрін қосып, тіл үйірер өнім әзірлеп келеді.
Digital • 01 Сәуір, 2026
Жасанды интеллектінің әлеуетін арттыруға ең әуелі мол дерек пен соны талдайтын қуатты есептеу жүйесі керек. Айталық, дәрігерге көмектесетін бағдарлама бірінші кезекте медициналық мәліметтерді жинақтайды. Сол секілді жолдағы кептелісті болжайтын жүйе көлік қозғалысына қатысты деректермен жұмыс істейді. Содан соң барып сол ақпаратты саралап, нақты шешім ұсынатын деңгейге көтеріледі. «Astana Hub» алаңында өткен ашық кездесуде осы мәселені шешуге бағытталған нақты мүмкіндік таныстырылды.
Білім • 01 Сәуір, 2026
Батыс Қазақстан облысында «Білім беруді ақпараттандыру және жобалау орталығы» ашылып, өңірдегі білім жүйесін цифрландыру мен инновациялық дамыту бағытында жүйелі жұмыс басталды.
Білім • 01 Сәуір, 2026
Логопед таппаған ата-ана, маманға зәру мектеп
Ертіс-Баян өңіріндегі инклюзивті білім саласы жүйелі көрінгенімен, ішкі иірімдерінде шешімін таппаған түйткілдің аз емес екені аңғарылады. Әлі күнге 150-ге жуық бала түзету кабинеттеріне кезекте тұр. Маман тапшылығы мен төмен жалақы саланың «тұсауына» айналғандай.
Аймақтар • 01 Сәуір, 2026
Пластик қалдығы пайдаға жарады
Бажайлап қарасаң, айналадағы шашылып жататын полиэтилен пакет пен пластик құтылар қарадай құтыңды қашыратын болды. Жыл сайын Жер шарында миллиондаған тонна пластик қалдық жиналып, флора мен фаунаның табиғи тепе-теңдігін бұзып, тіршілікке тікелей қауіп төндіріп отыр. Біреулері оны өртеп, кейбірі көміп әлек. Алайда оны енді өндірістік кәдеге жаратып, «жасыл» экономикаға жұмсауға болатын тәрізді.
Медицина • 01 Сәуір, 2026
Қалқанша безі түйіндерін емдеудің тың тәсілі
Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтында (КІҒЗИ) Ресей ғылым академиясының профессоры Сергей Артеменконың қатысуымен жүрек кеселімен туған студент қызға күрделі операция жасалды. Сәтті орындалған операцияның арқасында дәрігерлер 18 жастағы алматылық бойжеткеннің өмірін сақтап қалды.
Аймақтар • 01 Сәуір, 2026
Алматы облысында бүгінде 41 техникалық және кәсіптік білім ұйымы жұмыс істейді, оның 18-інде жобалық қуаттылығы 4 744 орынға арналған жатақхана бар. Жақында Еңбекшіқазақ ауданындағы Есік гуманитарлық-экономикалық колледжінде жаңа жатақхана пайдалануға беріліп, студенттерді қуанышқа кенелтті.
Театр • 01 Сәуір, 2026
Елорда төрінде көктемнің шуақты күндерімен қатар келген Халықаралық театр күні мерекесі биыл да ерекше сән-салтанатымен аталып өтті. Айтулы мейрам аясында Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ ұлттық музыкалық драма театры сахнасында өткен дәстүрлі «Қаллеки тынысы» спектакльдер шеруі бір апта бойы көрерменін өнердің сиқырлы әлеміне жетелеп, театрдың шынайы рухын сезіндірді.
Руханият • 01 Сәуір, 2026
Ұлттық ғылым академиясының академигі, қоғам қайраткері Өмірзақ Айтбайұлы – өмірін қазақ тіл білімі мен мемлекеттік тілдің атқарушы билік пен қоғамның бар саласында орнығуына жұмсаған тұлға. Ғалымның зерттеулері отандық лингвистиканың, соның ішінде терминологияның қалыптасуы мен дамуына арналып, Алаш ардақтысы Ахмет Байтұрсынұлынан бастау алатын пән сөздері саласына елеулі үлес қосты. Ғылыми мектеп жасақтап, қазақ терминологиясын жаңа деңгейге көтерді.
Медицина • 01 Сәуір, 2026
Шипа іздеп шетел асудың қажеті жоқ
Онкологиядағы емдеудің халықаралық стандарттары NCCN, ESMO хаттамаларына негізделеді. Қазіргі медицина ісіктің тек орналасуын ғана емес, оның молекулалық-генетикалық ерекшелігін ескеретін дербестендірілген емге басымдық беріп отыр. Онколог-хирургтердің айтуынша, әлем елдерінде қолданылатын тәсілдер арасында айтарлықтай айырмашылық жоқ. Ал Қазақстанда енгізілген емдеу хаттамалары бүгінде әлемнің 30-ға жуық елінде қолданыста.
Руханият • 01 Сәуір, 2026
«Наршаның сөзі – баршаның сөзі»
Өткен жылы курстастар Алматыда бас қосып, университет бітіргеніміздің елу жылдығын дүркіретіп атадық. Қаланың сыртында, тау өзенінің жағасындағы кең коттеджде түннің бір уағына дейін дуылдасып, жылдар бойы көкіректе қордаланған сағынышты ақтардық, естеліктің тиегін ағыттық. Сол түнде ауызға алынған есімнің бірі – Нарша.
Театр • 01 Сәуір, 2026
Қызылжардың «Sensitive» (сезімтал) би театры туралы талай жазғанбыз. Бұл ұжым қазір би әлемінде өзіндік қолтаңбасымен танылып, шетелдерде мойындалып жүр. Еуропа, Азия елдерінің талай байқауларына қатысып, үнемі жүлделі орындар алып, бірнеше бас жүлде иеленді.
Сұхбат • 01 Сәуір, 2026
Нұрсұлтан Мұсаханұлы: Білім мен еңбек – технологиялық тәуелсіздік кілті
Жастардың қазіргі миссиясы – сапалы білім алып, қарым-қабілетін жетілдіру, зияткерлік әлеуетін мемлекет игілігіне бағыттау. Бүгінде шетелде оқып, тәжірибе жинап, осы мақсатта елге оралған жас ғалымдар шоғыры қалыптасып келеді. Солардың бірі – Оксфорд университеті секілді халықаралық беделді ғылыми орталарда шыңдалған зерттеуші Нұрсұлтан Мұсаханұлымен әңгімелескен едік.
Мәдениет • 01 Сәуір, 2026
Қазақ даласында тұңғыш театр шымылдығы Абай ауданы Ойқұдық жайлауында түрілді. Дәлірек, 1917 жылғы 7 маусымда заңғар жазушы Мұхтар Әуезовтің өзі «Еңлік–Кебек» пьесасын киіз үй сахнасында қойды. Сол тарихи бастау «тұңғыштар мекені» саналатын Семей қаласында театр өнерін жүйелі дамытуға арналған жоғары көркемдік кеңес құрылды.
Жастар • 01 Сәуір, 2026
Өзіне ұнайтын әрі қолайлы кәсіп түрімен айналысып жүрген Райымбек Ақкөлұлы – Ақтаудағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің түлегі. Ол жеке детейлинг орталығын ашып, өлке тұрғындарын жұмыспен қамтуды бір жыл бұрын бастаған.
Құрылыс • 01 Сәуір, 2026
Енді Катонқарағайға ұшақпен жетесіз
Алып әуе кемелерін қойып, автобус бұрылмайтын Өрнек ауылының тұсында халықаралық әуежай салынып жатыр. Бұл – ауданның ғана емес, Шығыстағы туризмнің дамуына серпін беретін үлкен жоба. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасымен қолға алынған әуежайдың іргетасы Зайсан, Катонқарағайда былтыр наурызда қалана бастады. Бүгінде Катонқарағайдағы әуежай құрылысының 52%-ы аяқталып үлгерген.
Денсаулық • 01 Сәуір, 2026
Аурудың алдын алудың маңызы зор
Медицинаның ең үлкен жетістіктерінің бірі вакцина – ағзаны жұқпалы аурулардан қорғаудың ең сенімді тәсілі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, вакцинация жыл сайын әлемде 3-5 млн адамның өмірін сақтап қалады.
Шахмат • 01 Сәуір, 2026
Бибісара үміткерлер турнирінде бақ сынайды
Кипрде әлемдік шахмат жұлдыздарының жарысы басталды. 15 сәуірде мәресіне жететін дүбірлі аламанға алғаш рет еліміздің шахматшысы қатысуға мүмкіндік алды. Блицтен әлемнің үш дүркін чемпионы Бибісара Асаубаева төрткүл дүниеге танымал саңлақтармен бірге додаға түседі.
Саясат • 01 Сәуір, 2026
Тариф саясаты: ел мүддесі ескерусіз қалмайды
Уақытша шектеулер аяқталғаннан кейін Үкімет теңгерімді тариф саясатын жүйелі түрде жалғастыруға ниетті. Негізгі ұстаным – халыққа түсетін жүктемені мүмкіндігінше жеңілдетіп, қызмет сапасын арттыру.
Аймақтар • 01 Сәуір, 2026
Тасқыннан қауіп аз, дегенмен сақтық керек
Көктемгі су тасқыны қарсаңында облыс әкімі Ғауез Нұрмұхамбетов тікұшақпен салалық мамандармен бірге биылғы қарғын судың гидрологиялық қарқынын барлап шықты. Бақылау барысында Шал ақын, Ғ.Мүсірепов, Есіл, Айыртау, Ақжар, Уәлиханов, Тайынша аудандары, сондай-ақ Үлкен және Кіші Торанғұлға кіретін өзен арналары, Шағалалы өзені, Ақмола облысындағы Сілеті суқоймасының ахуалы сараланды.
Саясат • 01 Сәуір, 2026
Қазір өңірлерде инклюзивті спорт инфрақұрылымдары жеткіліксіз. Бұған қоса бейімді спорт саласында білікті кадрлар тапшы, қажетті бірыңғай тәсілдер мен жұмыс әдістемелері жоқ. Кеше Сенат жанындағы Инклюзия жөніндегі кеңестің кезекті отырысында депутаттар осы мәселені көтерді. Олар салалық ұйымдардың сарапшыларымен бірлесіп, мүгедектігі бар балалар мен ересектерді оңалту жолында инклюзивті спортты дамытудың маңызын талқылады.
Аңдатпа • 01 Сәуір, 2026
3 сәуір - «Жусан иісі» Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында Сайын Мұратбековтің «Жусан иісі» драмасы сахналанады. Режиссері – Жұлдызбек Жұманбай.
Саясат • 01 Сәуір, 2026
Ғылым мен инновация – стратегиялық басымдық
Ел дамуының жаңа кезеңінде ғылым мен инновацияның маңызы бұрынғыдан да арта түсері анық. Бұл бағытты жүйелі түрде дамыту – мемлекеттің басты стратегиялық басымдықтарының біріне айналды. Олжас Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында жаңа Конституцияда айқындалған елдің ұзақмерзімді даму бағдарымен сабақтас инновацияларды ілгерілету мәселесі жан-жақты қаралды.
Өнер • 01 Сәуір, 2026
Торғай ауылының тұрғыны Қарлығаш Нұридденқызы жылына бір кілем тоқиды. Зейнеткер өзі жасаған дүниелерін аудандық, облыстық деңгейдегі көрмелерге шығарып, кейінгі кезде кенжелеп қалған ұлттық өнерді көпшілікке дәріптеп жүр.
Қоғам • 01 Сәуір, 2026
Қараағаш ауылындағы Жақыпбек ата әулетінің қара шаңырағындағы Зарина Қобланқызы есімді келін үйдің шаруасына да ширақ, әлеуметтік желіде де белсенді. Instagram парақшасында 40 мыңға жуық оқырманы бар. Әлеуметтік желіде ауылдың қым-қуыт тіршілігін, отбасы құндылығын, келін өмірінің қызық-шыжығын боямасыз көрсетеді.
Қоғам • 01 Сәуір, 2026
Шілдебаевтың шығармашылық кеші
Елордадағы Роза Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйымында белгілі композитор Қуат Шілдебаевтың «Отан Ана» атты шығармашылық кеші өтті.
Таным • 01 Сәуір, 2026
Ара уынан үміт үзілген шақтағы имандылыққа суарылған тылсым күш бір сәбидің өмірін сақтап қалды. Бұл оқиға Ұлы даладағы емшілер тәжірибесін бағамдауға жетелейді.
Қоғам • 01 Сәуір, 2026
Астанадағы Күләш Байсейітова атындағы Қазақ ұлттық өнер университетінде домбыра кафедрасының оқытушысы, философия докторы (PhD) Айтолқын Тоқтағанның «Дина Нұрпейісова күйлерінің рухани әлемі» атты монографиясы таныстырылды. Алқалы жиынға күйші-зерттеушілер, зиялы қауым өкілдері қатысты.
Мирас • 01 Сәуір, 2026
Ұлттық мұраны сақтаудың кешенді жоспары
Үкімет ЮНЕСКО және ИСЕСКО аясында мәдени мұраны сақтау мен ілгерілетудің 2026-2028 жылдарға арналған кешенді жоспарын бекітті. Тиісті қаулыға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды. Бұл құжат ұлттық құндылықтарды сақтау ісін жүйелеп қана қоймай, оны халықаралық деңгейде кеңінен танытуға бағытталған маңызды бастама ретінде бағаланып отыр.
