# Жәдігер

Жәдігер • 27 Ақпан, 2024

Сәкеннің сағаты

Биыл ақын, жазушы, мемлекет және қоғам қайреткері Сәкен Сей­фуллиннің 130 жылдық мерейтойы. Осы жылдарға дейін музей қорында Сәкеннің еңбектерінен бөлек, жеке қолданылған зат­тары да сақталған. Со­ның бірі – алтынмен ап­тал­ған бағалы қалта сағаты.

Жәдігер • 19 Ақпан, 2024

Құнды деректер таныстырылды

Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архивінің ұйымдастыруымен ұлт-азаттық күрестің символына айналған Кенесары Қасымұлының ісін жалғастырушы және оның тікелей ұрпағы Жапар сұлтанның өмірі мен іс-әрекетіне қатысты жинақталған «Жапар сұлтан: құжаттар мен материалдар» атты деректердің таныстырылымы өтті.

Жәдігер • 13 Ақпан, 2024

Шәкен аға киген бөрік

Шәкен Айманов бала кезінен қалжыңқой болып өскен. Кейде үй алдындағы үлкен тастың басына шығып алып, жылап отырады екен. Сонда оны көрген ауыл ақсақалдары: «Мынау бала жаман ырым бастап отыр, тастан сүйреп түсіріңдер», деп ұрысса, ағалары: «Жоқ, Шәкенге тиіспеңдер, оны өнер қысып отыр», деп тоқтататын көрінеді.

Жәдігер • 09 Ақпан, 2024

Британияға жеткен түркі жазуы

Англиядан табылған алтын жалатылған күміс зат. Мерзімі VIII ғасырдың аяғы, IX ғасырдың басы деп көрсетілген. Ғалымдар мұның не үшін жасалғанын анықтай алмаған. Дегенмен жәдігердің бетіндегі таңбалар көне түркілік күлбізік (руна) әліпбиімен жазылған жазу екені мәлім болды.

Жәдігер • 08 Ақпан, 2024

Ғұндар кешені

Ақын Мағжан Жұмабаев «Ерте күнде отты күннен ғұн туған, Отты ғұннан от боп ойнап мен туғам» дегендей, біздің ежелгі ата-бабамыздан қалған мұра көп. Күллі Еуразия даласында ғұндарға тән 13 қорған-кешен болса, осылардың 9-ы моңғол даласында екен. Ішіндегі ең көлемдісі әрі өте құнды жәдігерлер табылған нысан – Ноин Ула кешені. Бұл жерден табылған тарихи жәдігерлер дүниежүзілік археологияға зор төңкеріс әкелді. Биыл осы жаңалықтың ашылғанына 100 жыл толып отыр.

Жәдігер • 08 Ақпан, 2024

Жамбылдың домбырасы

– Біздегі музейде Жамбылдың домбырасы сақтаулы тұр, – деді бірде жалағаштық әріптесім Нұрсұлтан Қазбеков. – Рас па? Кәдімгі Жамбыл Жабаев па?! Дүдәмалдау көзқарасымды көріп, «осы шынымен сенбей отыр ма?» дегендей көзілдірігінің астымен сүзіле қарады.– Рас. Менде толықтай мәлімет те бар. Сенбей отырсың-ау, апарып көрсетейін.– Ойпырмай, жарылып кетпей, осындайды қалай ішіңе жиып жүресің, – дедім күліп. Шынымен, сөйлеуі қиын, біртоға жігіттен осындай ақпарат алғаныма қатты қуанғанмын. Өз-өзіме риза кейіппен, шұғыл түрде Нұрекеңді асықтыра музейге қарай тарттық...

Жәдігер • 08 Ақпан, 2024

Ықыластың қобызы

Домбыра мен қобызсыз қазақтың күні болмаған. Бұл аспаптар елдің есін кіргізеді десе артық емес. Атам заманғыны ғана емес, алдағыны да байыптауға үндейді. Рухтандыру арқылы. Бұдан бес мың жыл бұрын тасқа қашалған таңбалардағы домбыра, қобызды айтпай-ақ қояйық, тіпті Қазақ хандығы заманындағы жырларды қозғамағанның өзінде Абай айтпай ма? «Қобыз бен домбыра алып топта сарнап...» деп. «Қобыздың шанағында есіл «Ерден» (Ғ.Жайлыбай) болып өрби береді. Өлген баласын аза тұтып басын көтермей жатып алған сол Сандыбайдың Ерденін күй тәңірі Ықылас қобызымен барып жұбатқанда бір-ақ тұрғаны туралы дерек жетерлік ел аузында. Әдебиетке де аз енбеген бұл туралы.

Жәдігер • 06 Ақпан, 2024

Сәкен тұтынған заттар

Жаңаарқа ауданының орталығы Атасу кентіндегі С.Сейфуллин атындағы тарихи-өлкетану музейінің тарихы өткен ғасырдың 60-жылдарынан бас­талады. Еңбек және соғыс ардагері, тарих пәнінің мұғалімі, Жаңаарқа ауданының құрметті азаматы Далбай Ізтөлеуов осы іске мұрындық болып, қолына түскен құнды жәдігерлерді бір жерге жинастыра бастаған көрінеді. Бірақ жиырма жылдан аса уақыт музей мәртебесі беріле қоймапты. Тек 1984 жылы ресми түрде ашылып, сол жылы туғанына 90 жыл толуына байланыс­ты музейге Сәкен Сейфуллиннің есімі беріліпті.

Жәдігер • 01 Ақпан, 2024

Құпиялы қос бұйым

Егер сіз Қызылорданың Аралына бара қалсаңыз, «Балықшылар» музейіне кірмей кетпеңіз. Онда балықшы мен балыққа қатысты біз білмейтін деректерге сүрініп жығыласыз. Бәрі де – ұрпаққа керек аманат дүние. Егер ғайыптан әрқайсысына тіл бітсе, біраз сыр мен мұңды төгер ме еді?

Соңғы жаңалықтар

Туған күнін төрт жыл күтеді

Қоғам • Бүгін, 00:05

Шұлық шығаратын цех

Кәсіпкер • Кеше

Мұртаза мен Мағауин

Әдебиет • Кеше

Сұлу сөздің сүлейі

Тағзым • Кеше

Фото