Қазақстанда туу көрсеткіші неліктен төмендеп бара жатыр?

Өңірлік айырмашылықтар мен жалпы демография Жоғары көрсеткіштер (Оңтүстік): Түркістан облысы – 2,1; Қызылорда – 1,7; Жамбыл – 1,4; Шымкент – 1,2 бала. Төмен көрсеткіштер (Мегаполистер мен ШҚО): Астана – 0,8; Алматы – 0,6; Шығыс Қазақстан облысы – 0,5 бала.

Айта кетейік, 20 өңірдің 14-інде бала саны азайған. Жиынтық туу коэффициенті 2021 жылғы 3,3-тен 2025 жылы 2,6-ға дейін төмендеді. Туған сәбилер саны 2021 жылғы 445,9 мыңнан өткен жылы 335 мыңға дейін азайып, 4 жылда туу көрсеткіші 24,9%-ға қысқарған. Жалпы туу коэффициенті 1 000 адамға шаққанда 23,5-тен 16,4-ке түсті.

Ана болу жасының шегерілуі

Қазақстанда әйелдер бала тууды кейінге шегерген. 2019 жылмен салыстырғанда 2025 жылы жас аналардың үлесі азайған:

20-24 жас: 24,1%-дан 21,8%-ға дейін (2,3 п.т. төмендеу). 25-29 жас: 32,3%-дан 27%-ға дейін (5,3 п.т. төмендеу).

Керісінше, есейген шақта босанатындардың үлесі артты:

30-34 жас: 1,3 п.т. өсіп, 26,1%-ды құрады. 35-39 жас: 4,8 п.т. өсіп, 17,1%-ға жетті.

Елімізде ерте жүктілік көрсеткіші азайған

Экономикалық фактор және кедейлік қаупі

Туу деңгейінің төмендеуіне қаржылық жағдай тікелей әсер етеді. Бала саны көп болған сайын отбасының аз қамтылу қаупі жоғарылайды:

1-2 адамнан тұратын отбасыларда күнкөріс деңгейінен төмен табыс алатындар үлесі 0,2%-дан аспайды; 5 және одан да көп адамы бар көпбалалы үй шаруашылықтарының 9,7%-ы (873,5 мың адам) аз қамтылғандар санатына кіреді. Бұл елдегі барлық кедей үй шаруашылықтарының 95%-дан астамын құрайды. тұтыну шығындары (Energyprom.kz дерегі бойынша): 4 және одан көп баласы бар отбасылардың 23,1%-ы жан басына шаққанда айына тек 50-60 мың теңге, ал 19,8%-ы 40-50 мың теңге жұмсайды. Салыстырмалы түрде, 1 баласы бар отбасылардың жартысына жуығының жан басына шаққандағы айлық шығыны 100 мыңнан 150 мың теңгеден астам соманы құрайды.

Бұған дейін, кейінгі кездері көбіне зорлық-зомбылық салдарынан болатын ерте жүктілік жағдайлары жиілеп кеткені туралы хабарлаған едік.