Сахнагер сыры

Белгілі актер, әнші Байғали Есенәлиевтің үш томдық кітабы Мәдениет және спорт министрлігінің тапсырысымен «Таймас» баспасынан жарық көрді. Кітап демекші, сахна өнері, әріптестері туралы кітап жазу – шы­ғар­машылық адамдары ара­сында ежелден бар дәстүр. Мы­салы, кітаптары жарық көрген өнер иелерінен театр актрисасы, мар­құм Хабиба Елебекова апамыз­дан бастап, Бикен Римова, Асан­әлі Әшімов, Есмұхан Обаев, Аман Құлбаев, Тұңғышбай Жаман­құлов... саңлақтар толып жатқан жоқ па? Сол сияқты, Елу­бай Өмір­­зақов, Қапан Ба­дыров, Қана­бек Байсейітов сияқ­ты толағай тұлғалардың жазбалары кейінгі өскелең ұрпақ үшін қашанда тарихи құнды шежіре болып қалмағы анық. Б. Есенәлиевтің үштомдығы сондай айшуақ жолдың бүгінгі рухани жалғасы іспетті. Осыған орай көпшілік бұрын актер, әнші ретінде өнерін сүйіп бағалаған оны мына кітабы арқылы қалам­гер ретінде жатырқай қоймас деген сенімдеміз. Бірінші томда автордың өлең­­дері мен поэмаларына, жас­тық шақ­тағы албырт сезім жыр­ларына, сондай-ақ ақы­лы толыса бастаған, есею кезе­ңін­дегі өлеңге айналған ойлары мен байсалды байламдарына орын берілген. Сонымен қа­тар, мұндағы Иран-Ғайып, Қасымхан Бегманов, Гүлнәр Шәмшиева сынды бір­қатар танымал ақындардың Бай­ғалиға арнап әр кезеңдерде жазған жыр лебіздерінен актер болмысының шығармашылық қырлары жан-жақты айқындала өріледі. Кітап көзі тірісінде Бай­ғалиға шы­ғармашылық сәт-сапар тілеген белгілі ақын Тұманбай Мол­дағалиевтің ақжолтай алғысө­зімен ашылып, әрі қарай өнер иесінің өмірдегі, сахнадағы кес­кін-келбеті жайында белгілі ақындар Ақұштап Бақтыгереева, Исрайыл Сапарбаев, Әбдірахман Асылбеков сынды аға-апалары ыстық лебіздер арнайды. Ал үштомдықтың екінші томына сахнадағы сәттері, сағы­нышқа толы естеліктер, әріп­тестерінің басынан кешкен түрлі ерекше оқиғалар, бүгінде өзі қызмет ат­қара­тын Қазақстандағы автор­лық құқық саласының мәселелері туралы ой-толғаулары топтастырылған. Сонымен бірге, жинаққа өзі көп жылдар зерттеген Мұхаммед Хай­дар Дулати тақырыбына арналған тарихи-зерттеу еңбектері енген. Үшінші том еліміздің теа­тр сах­наларында әр жылдарда қой­­ылған пьесаларынан, кезін­де А.Әшімов, Н.Ық­тым­баев, С.Нарым­бетов, С.Жар­мұ­хамбетов сын­ды қазақ ұлттық кино өнері­нің қайраткерлері тарапынан жо­ғары бағаға ие болған киносце­нарийлерінен құралған. Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»