Мен Горькиймен таныстым...

Кезекті еңбек демалысымды алып «Астана – Атырау» пойызына отырғанмын. Купелестерім жастары алпыс­тан аса бастаған егде кісілер екен. Сәлемдескеннен кейін таныса бастадық. Ағалы-інілілер болып шықты. «Максим», деді бірі, екіншісі «менің атым Горький», деп қолын ұсынды. Бір жағынан таң қалып, екінші жағынан қызық екен дегендей қарап қалсам керек. «Жұрттың бәрі солай ойлайды», деп жолсерікке дайындап қойған жеке куәліктерін көрсетті. Дәл солай. Сенбеске амал қалмады. Ол-ол ма, «Пушкин атты туған ініміз ауылда қалды», деді екеуі жарыса. Жол алыс болғасын әң­гі­ме керек. Атқа, есімге бай­ланысты тақырыптың ти­егі ағытылды дерсің. Ке­ңес үкі­ме­тінің саясаты ғой де­ге­німізбен, ең алдымен өзгеге еліктегіш өзіміз екенімізді мой­ын­дамасқа лажымыз жоқ. Ба­ла есімін қоярда ең алдымен қазақ болып туға­ны­мызға мән бермейтінімізге қайран қа­ласың. Сол екі ағамыз алыс­тағы қа­зақ ауыл­ында талай Маркс, Энгельс, Мэлс, Александр, Индира, Рита, Лариса есімді аталары­мыз бен әжелеріміздің бар екенін, ондайлардың ор­та буында да көп екенін орта­ға салды. Бәрі өзіміздің қа­зақ­тар. Өзінің ұлдары мен қыздарын Горькийұлы, Горькийқызы деп жаздырған ағамның жүзінен еш өкініш көрмегендіктен, көңілім құлазып сала берді. Жарайды, мұны келмеске кеткен кеңестің тәрбиесі, идеологиясы делік, бірақ тәу­елсіздік алған соң, ер­сі есімдерін жөндеп ал­ған қандастарымыз аз ба? Мак­симді – Мақсым, Алек­сандрды – Ескендір, Комму­нар­ды – Қайыммұнар, Эльмираны – Елмұра деп алғандар соның дәле­лі. Бірақ алға қарай – ұлтта­ну­ға қарай жүрудің орнына, ұлтсыздануға қарай бұра­тын­дар әлі де жетеді. Енді ағыл­шын, француз болуға елік­тегіштер өсіп келеді. Даниэль, Альберт, Анель, Анелька, Диана, Албена, Альбина, құдай-ау, қайсысын айтасың, толып жатыр. Қазақ болып туып, қазақ екеніне мақтана алмайтындар көп жерде, ел боламыз, ана тілі­міз­ді көркейтеміз деген сөз­дің бәрі бос сияқты. Ерсі да­ра­қ­ылық, көзге шұқитын бір­деңе жасап қойса: «қазақ емеспіз бе?» деп өзін өзі ке­ке­­тетіндер де өз арамызда жүр. Өзім­ді түзесем бүтіндей ұл­­ты­ма жасаған жақсылығым бо­­лар еді деп ойламайтын ұлт біз ғана шығармыз. Көшелер мен елді мекен атауларына да мән бермейтініміздің та­мыры осында жатқан тә­різ­ді. Архимед атты әкім де, Петропавл, Павлодар ат­ты облыс орталықтары да, министр бола отырып мем­лекеттік тілде сөй­ле­мей­тін­дер де бізде... Осындай оймен отырғанда купеміздің есігінен төрт-бес жастағы кішкене бала сығалады. «Мә, кәмпит ала ғой», деп жаныма шақырдым. Көз тимесін деген болу керек, әп-әдемі айдары желкілдеп тұр. «Атың кім, айналайын?». «Ерасыл» деп риясыз күлген сәби құлдыраңдап жүгіріп бара жатты. «Елімнің ертеңі сол, аман болшы», дей бердім ішімнен. Ерасыл. Нағыз қазақы есім! Сәдуақас ЖҰБАТ, журналист АСТАНА