Кеше түнгі сағат 24:00 кезінде Алматыдағы Ұлттық баспасөз клубында Қазақстан әлеуметтанушылары мен саясаттанушыларының ассоциациясы еxit-рoll әдісі бойынша республиканың барлық аймақтарында жүргізілген әлеуметтік сауалдамаларының нәтижесін жариялады.
Алдын ала ескерте кету керек. Бұл қорытынды нәтиже емес. Еліміздің оңтүстігі мен батыс аймақтарының арасында 1 сағат уақыт айырмашылығын ескерсек, онда ӘмСА түн ортасында жариялаған нәтижелер әлі де толыға түсуі қажет.
Сонымен, ӘмСА-ның жедел жариялаған мәліметтері мынадай. ӘмСа президенті Бақытжамал Бектұрғанованың мәлімдеуінше, Қазақстан бойынша халықтың сайлауға қатысуы орта есеппен 84,9 пайызды құраған.
– Президенттік сайлауда басым дауысты Нұрсұлтан Назарбаев иемденді – оған сауалдамаға жауап берушілердің жалпы санының 94,82 пайызы дауыс берді. Екінші орында – Патриоттар партиясының көшбасшысы, сенатор Ғани Қасымов (2,17 пайыз). Одан кейін Қазақстанның Коммунистік халықтық партиясының өкілі Жамбыл Ахметбеков (1,57 пайыз) болса, бұл тізімді «Табиғат» қоғамдық қозғалысының жетекшісі Мэлс Елеусізов аяқтап тұр. Оған еxit- рoll сауалдамасының нәтижесі бойынша сайлаушылардың 1,44 пайызы өз дауыстарын берді, – деді Бектұрғанова.
Кеше, яғни 3 сәуірде ӘмСА-ның арнайы сауалдама жүргізушілері таңғы сағат 07:00-ден бастап кешкі 20:00-ге дейін сайлау учаскелерінің алдында тұрды. Сауалдамаға еліміздің 14 облысының және Астана мен Алматы қалаларының сайлаушылары тартылған. Бұл сауалдамаға қатыстырылғандар еліміздегі бүкіл сайлау жасындағы бүкіл халықтың 1,2 пайызын құрайды. Яғни, барлығы шамамен 110 мың адам. Оның ішінде 75 пайызы – қалалықтар, 25 пайызы – ауыл халқы. Қалалардағы сайлау учаскелерінің саны – 74, ауылдағысы – 28, – деді ӘмСА жетекшісі.
Сауалдаманы өткізуге ӘмСА-ның аймақтық желісі қатыстырылған. Бұл – шамамен 700 адам. Барлық қызметкерлер еxit-рoll әдістемесінің негізінде сайлаушылармен жұмыс жүргізу технологиясы бойынша оқыту курсынан өткен. Және сауалдамаға қатысты жұмыстарға саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің өкілдері қатыстырылмаған.
Еxit-рoll нәтижесі бойынша сайлауға ең белсенді қатысқан Оңтүстік Қазақстан облысы – 98,7 пайыз. Ең төменгі көрсеткіш Алматы қаласына тиесілі – 65,3 пайыз. Бұған кеше Алматыдағы аса қолайсыз ауа райының да кері әсері болғаны байқалады.
Және 1 мыңға тарта адам сауалдамаға қатысудан бас тартқан. Сондықтан да Орталық сайлау комитеті мен ӘмСА көрсеткіші арасында айырмашылық болса, осыдан туындауы мүмкін. Бірақ, бұрын-соңды еxit-рoll тәжірибесінде дәл осындай қатысу болмаған. Толайым алғанда, ел сайлауға белсенді қатысты деп есептеуге болады, – деді Бектұрғанова.
Баспасөз мәслихатында Б.Бектұрғанова ханым бірнеше сайлау учаскесінде өздеріне жұмыс жасауға кедергі келтірілгенін атады.
Айнаш ЕСАЛИ,
Алматы.
Алдын ала ескерте кету керек. Бұл қорытынды нәтиже емес. Еліміздің оңтүстігі мен батыс аймақтарының арасында 1 сағат уақыт айырмашылығын ескерсек, онда ӘмСА түн ортасында жариялаған нәтижелер әлі де толыға түсуі қажет.
Сонымен, ӘмСА-ның жедел жариялаған мәліметтері мынадай. ӘмСа президенті Бақытжамал Бектұрғанованың мәлімдеуінше, Қазақстан бойынша халықтың сайлауға қатысуы орта есеппен 84,9 пайызды құраған.
– Президенттік сайлауда басым дауысты Нұрсұлтан Назарбаев иемденді – оған сауалдамаға жауап берушілердің жалпы санының 94,82 пайызы дауыс берді. Екінші орында – Патриоттар партиясының көшбасшысы, сенатор Ғани Қасымов (2,17 пайыз). Одан кейін Қазақстанның Коммунистік халықтық партиясының өкілі Жамбыл Ахметбеков (1,57 пайыз) болса, бұл тізімді «Табиғат» қоғамдық қозғалысының жетекшісі Мэлс Елеусізов аяқтап тұр. Оған еxit- рoll сауалдамасының нәтижесі бойынша сайлаушылардың 1,44 пайызы өз дауыстарын берді, – деді Бектұрғанова.
Кеше, яғни 3 сәуірде ӘмСА-ның арнайы сауалдама жүргізушілері таңғы сағат 07:00-ден бастап кешкі 20:00-ге дейін сайлау учаскелерінің алдында тұрды. Сауалдамаға еліміздің 14 облысының және Астана мен Алматы қалаларының сайлаушылары тартылған. Бұл сауалдамаға қатыстырылғандар еліміздегі бүкіл сайлау жасындағы бүкіл халықтың 1,2 пайызын құрайды. Яғни, барлығы шамамен 110 мың адам. Оның ішінде 75 пайызы – қалалықтар, 25 пайызы – ауыл халқы. Қалалардағы сайлау учаскелерінің саны – 74, ауылдағысы – 28, – деді ӘмСА жетекшісі.
Сауалдаманы өткізуге ӘмСА-ның аймақтық желісі қатыстырылған. Бұл – шамамен 700 адам. Барлық қызметкерлер еxit-рoll әдістемесінің негізінде сайлаушылармен жұмыс жүргізу технологиясы бойынша оқыту курсынан өткен. Және сауалдамаға қатысты жұмыстарға саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің өкілдері қатыстырылмаған.
Еxit-рoll нәтижесі бойынша сайлауға ең белсенді қатысқан Оңтүстік Қазақстан облысы – 98,7 пайыз. Ең төменгі көрсеткіш Алматы қаласына тиесілі – 65,3 пайыз. Бұған кеше Алматыдағы аса қолайсыз ауа райының да кері әсері болғаны байқалады.
Және 1 мыңға тарта адам сауалдамаға қатысудан бас тартқан. Сондықтан да Орталық сайлау комитеті мен ӘмСА көрсеткіші арасында айырмашылық болса, осыдан туындауы мүмкін. Бірақ, бұрын-соңды еxit-рoll тәжірибесінде дәл осындай қатысу болмаған. Толайым алғанда, ел сайлауға белсенді қатысты деп есептеуге болады, – деді Бектұрғанова.
Баспасөз мәслихатында Б.Бектұрғанова ханым бірнеше сайлау учаскесінде өздеріне жұмыс жасауға кедергі келтірілгенін атады.
Айнаш ЕСАЛИ,
Алматы.
