Сәкен Сейфуллин атындағы гимназияда алғашқы күннен еңбек ететін, кейінгі жеті жылдан бері педагогикалық ұжымды басқаратын Гүлбану Сүйінжанова жетекшілігіндегі жетпіс ұстаздың елуі жоғары және бірінші санатты еңсерген.
Гимназия қабырғасынан түлеп ұшқан екі мыңдай түлектің оннан бірі «Алтын белгі» мен айрықша үлгідегі аттестат алуы әлеуетін айқындап тұрғандай. Жоғары оқу орнына түспегені бірен-саран, жолы болғанның жартысынан астамы бюджеттік негізде оқиды. Ал, Жұлдыз Құнанбаева, Құралай Байбатырова, Құндыз Тұрманова, Сәуле Ермағамбетова «Болашақ» халықаралық білім грантын иеленген. Білімді түлек қоғамдық жұмыста белсенді, болашағына селкеусіз сеніммен қарайды.
Оқу ордасының кеншілер қаласындағы асқақ абыройы мен биік беделін бірер сөзбен жеткізу қиын. Бізге белгілісі бітірген бала далада қалмайды, қалаған оқуына түседі. Сосын оқыту мен ұжым тынысының барлық көрсеткіші бойынша қала мектептері арасында рейтингі жоғары. Облыстық деңгейде жүзеге асырылатын жобада жалпы білім беретін мектептерде «Назарбаев зияткерлік мектептері» ДББҰ тәжірибесін таратушы және үш тілде білім беретін жаңашылдық жаршысы ретінде таңдау С.Сейфуллин атындағы гимназияға түскенде ешкімнің таңданбауының астарында сондай салмақты да салиқалы сыр жатыр.
Елден естіген көзбен көргенге қайдан жетсін?! Менің гимназия табалдырығын аттауыма түрткі болған да осы ой. «Мұғалім Анита Галиуллина 1-5 сыныпқа арнап оқушының ағылшынша сөйлеуін ән мен ойын арқылы дамытуға бағытталған «Ағылшынша сөйлейік, ән салайық!» деген бағдарлама жасапты» дегенді еститінмін. Осы жолы куә болу мүмкіндігі туды. Бірден байқағаным, баланың белсенділігі мен еркіндігі. Қысылып-қымтырылған ешкім жоқ. Өзге тілді өгейсудің нышаны да сезілмейді.
Оқушы өлеңнің мазмұнын түсінеді. Қысқа қайырымды өз бетінше орындайды. Қарапайым грамматикалық құрылымды біледі. Өлең мәтінін жүргізіп оқиды. Өткен лексика аясында сөзді дұрыс айтуға машықтанады. Сондықтан да шығар, өлең айтып тұрған баланың жүзінен жасандылық емес, табиғи талпыныс аңғарылады. Анита Мұзафарқызының талай шәкірті ағылшынша ән айтудан қалалық байқауда бірнеше мәрте жеңімпаз атанса, өзі 2014 жылы «Инновациялық идея жәрмеңкесі» облыстық байқауында І орын алыпты.
Ағылшын тілін тереңдетіп оқытуға «Театрландырылған студия» (5-6 сынып) мен «Компьютер және ағылшын тілі» (10-11 сынып) курсының тигізетін ықпалы тегеурінді. Оны ағылшын тілінің мұғалімі Әсет Жабаев жүргізеді. Әсіресе, алғашқысы айрықша назар аудартады. Онда оқушы шығарма кейіпкерінің образына еніп, мәнерлеп оқуға машықтанады, шет тілін тереңірек түсінуге тырысады. Қазақ мультфильмін ағылшынша «сөйлетеді».
Әсет Балғабайұлы «Қазақ фольклорын ағылшын тіліне ауызша аудару жолы» жобасын жүзеге асыру барысында оқушылармен бірігіп «Алдаркөсе мен бай», «Алтын балық» мультфильміне дубляж жасап, ағылшын тілінде дидактикалық ән шығарыпты. Ол әртүрлі байқау мен конференцияға да қатысып тұрады. Мәселен, 2013 жылы жас мұғалімдердің «Дарынды ұстаз – талантты оқушыға» республикалық байқауында бірінші орын иеленсе, былтыр үш тілде білім беруге арналған халықаралық конференцияға қатысып, сертификат алыпты.
Әрине, ең алдымен, гимназияда қазақ тілін оқытуға басымдық берілген. Бұған байланысты «Шешендік сыры», «Сахна өнеріне баулу», «Жас тілші» бағдарламасы бар. Оны жасаған ұстаздың ойы ортақ, алға қойған мақсаты айқын – оқушы бойындағы өзіне және қоғамға қажетті қасиетті жетілдіру. Мәселен, Гүлнұр Сембетова жетекшілік жасайтын «Жас тілші» үйірмесі гимназияның барлық жаңалығын сайт, «Гимназия жаршысы» газеті және «Сырсандық» ақпараттық хабары арқылы жариялап жатады. Жергілікті «Шарайна» газетімен арадағы берік байланыс оқушы қабілетін көрсетуге, шығармашылығын ширатуға жол ашады.
– Оқушылар тіл тақырыбындағы олимпиада мен байқауға белсенді қатысады. Облыстық деңгейде жүлдесіз қалған жылымыз жоқ, – дейді гимназия директорының ғылыми-әдістемелік жұмыс жөніндегі орынбасары Фарида Оразалина.
Үш тілде білім беру «жол картасына» енгізілуіне байланысты 2016 жылы гимназияда тіл ұстартудың жаңа кезеңі басталды. Қазақ-түрік лицейімен бірлескен жоспар жасалды. Былтыр қарашада «Үш тілде білім беру – бәсекелестікті дамытудың басты факторы» тақырыбында дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Гимназияның бұл бағыттағы жұмыс тәжірибесін таныстыру мақсатында «Шығармашылық күні» өткізілді.
Мәселеге ғылыми тұрғыда мән берілсе, тіл ұстартуға игі ықпал ететін инновациялық тәсілді тиімді пайдаланса, үш тілде оқыту бой бермейтін белес болмай шықты. Қазір Алмат Софинов 5-сыныпта «Қызықты физиканы» ағылшын тілінде оқытады. Әсел Нұрғазинова 7-сыныпта биологияны үш тілде жүргізеді. Ал, Айгүл Кәрімбаева осы оқу жылынан бастап 6-сыныпта «Географиялық термин ағылшын тілінде» курсын қолға алды. «Шығармашылық күніне» шақырылғандар олардың ізденісіне риза болды. Әрине, көп тіл білгеннің кедергісі жоқ. Ол – адамның білімі мен мәдениетінің өлшемі ғана емес, бүгінгі уақыт талабы. Үш тілде оқыту да осыдан шыққан қажеттілік. Мемлекеттік тілді білу – міндет. Өмірде орыс тілінің де өзіндік орны бар. Ал, ағылшын тілі жаңа технология тегершігі екенін кім жоққа шығарады? Әлемде ақпараттың оннан тоғыз бөлігі осы тілде таратылады екен. Жалпыұлттық жетістікке жетем десең, ағылшын тілін айналып өту мүмкін емес.
Сәкен Сейфуллин атындағы гимназияда көп тілде білім берудің қалыптасып қалған тәжірибесі бар. Өйткені, 2009-2014 жылдары гимназияда заманауи көптілді білім берудің облыстық инновациялық жобасын жүзеге асырудың эксперименттік алаңы ретінде қыруар жұмыс атқарылды. 18 бағытта бағдарлама жасалып, арнайы оқыту-әдістемелік құралы шығарылды. Оның басым бөлігі гимназияның оқу жоспарына енгізілді.
Облыс орталығынан жуырда жақсы жаңалық жетті. Басында отыз шақтысы додаға түсіп, жартылай финалға шыққан 15 мектептің ақтық айқасқа жеткен алтауы арасындағы бәсекенің бәсі белгілі болыпты. Үш кезеңмен ұйымдастырылған «Біздің мүмкіндік» облыстық байқауында гимназияның төрт мұғалімнен тұратын командасы жүлделі орын алыпты.
Әлібек ӘБДІРАШ,
Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты
Қарағанды облысы, Сәтбаев қаласы
Суреттерде: гимназия директоры Гүлбану сүйінжанова, ұстаз Анита Галиуллина шәкірттерімен.
Суреттерді түсірген автор
