Демократияға сенімді қадам басқан ел

Шетелдік заңгер ретінде Пре­зи­дент Н.Назарбаевтың саяси Үндеуі­мен мұқият танысып шықтым. Мұн­дағы басты мақсат – Президенттің қазіргі өкілеттігі мен құзыретіне қатыс­ты би­лік тармақтарын Үкімет пен Парла­ментке бөлу көзделеді. Осылайша, заманауи тиімділігі мол атқарушы билік қалыптастыру арқылы елді дамудың жоғары деңгейіне жеткізу жос­парланған. Демек, ендігі жерде Прези­дент­тің бұл жобасын жүзеге асыруда Қазақстандағы барлық саяси жүйе мен инс­титуттар қазіргі қызметтік қағидаттарын күрт өзгертіп, заманның жаңа талаптарына сай бейімделуі тиіс. Үндеудің негізгі өзегі Прези­денттің өзінен бастап, Үкімет және оның түрлі ведомстволық меке­ме­леріндегі әлеуметтік, экономи­ка­лық салалар арасындағы билік­ті бөлу болып табылады. Соны­мен қатар, өңірлердегі билік­ті әкімдіктер пайдасы үшін қайта бөлу де қарастырылу үстінде. Жалпы, мұндай қадам арқылы билік пен азаматтық қоғам арасы жақындай түсіп әрі жауапкершілік те қайта бөлінеді деп күтілуде. Сондықтан, бұл реформа өзіне тән ерекшеліктерімен халықаралық жария құқық негіздері болып табылады. Прези­дент пен Парламент және Үкімет ара­сын­дағы құзыреттілікті анықтау азамат­тық қоғам билігін бөлу ережесінде басымдық субсидиарлық негізбен жүзеге асырылады. Ендеше, елді дамыту мен мемлекеттік бас­қару ісінде жаңа әдістер енгізу арқы­лы Қазақстанның Үшінші жаңғыруына жете­лейтін бұл қадам қоғамды демо­кра­тия­ға жақындата түседі деуге толық негіз бар. Жоан Мануель ТРАЙТЕР, Испания Орталық сайлау комиссиясының мүшесі,Жирон университетінің жария құқық кафедрасының профессоры